Пресс-центр Пресс-релиздер

23.05.2019

Кыргызстанда ар бир үчүнчү бала кедейликте өсөт

ПРЕСС-РЕЛИЗ

 

 Кыргызстанда ар бир үчүнчү бала кедейликте өсөт

 

Бирок дээрлик 787 000 кедей баланын ичинен 289 325 бала жөлөкпул алат. Балдары бар эң кедей үй чарбалары мамлекет тарабынан жөлөкпул түрүндө кепилденген социалдык жардамды албайт. Мындайлар болсо – 60%дан ашык.

 

БИШКЕК, 2019-жылдын24-майы. –Улуттук статистика комитетинин маалыматтарына ылайык, өлкөнүн калкынын 38 %ын балдар жана өспүрүмдөр түзөт. Бирок 32%ы же 787 000 бала Кыргызстанда кедейликте жашайт жана өсөт, алардын ичинен 200 000ге жакын бала кедейликтен башы чыкпай жашайт. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши, БУУнун Балдар фонду (ЮНИСЕФ) жана «Роза Отунбаеванын демилгеси» Эл аралык Коомдук фонду көйгөйдү жана балдарга инвестициялоонун келечектерин талкуулоо боюнча ачык диалогду өткөрүп жатат.

 

Кыргызстандык балдардын экинчи мууну кедейликте өсүп жатат, бул алардын интеллектуалдык жана денебой жактан өнүгүшүнө таасир этүүдө. Балдардын 12%ынын бою жапыз (2018), булар 80 000ге жакын бала. Бойдун жапыздыгы тамакты тое жебегендиктин жана өнөкөт кедейликтин тикелей белгисинен тышкары, когнитивдик өнүгүү 2-3 жылга создугушунун кыйыр белгиси болуп саналат. Интеллектуалдык өнүгүүдө көптөгөн кечигүүлөр жаш өткөн сайын жана детекция тутуму жок болгон учурда кийин социалдык өзгөчөлүгү болушу менен майыптыкка айланат. Кедейлик, баарынан тышкары, ден соолуктун начардыгы жана сабактагыжетишүүсүнүн начардыгы, өзүнө ойдогудай баа бере албагандыгы жана татыктуу эмгекке мүмкүнчүлүктүн аздыгы менен байланышкан.

 

«Биз азырынча региондогу аз сандагы «жаш» өлкөлөрдүн бири болуп саналабыз, анын экономикалык өсүш үчүн «мүмкүнчүлүктөрдүн демографиялык терезесин» ишке ашыруу мүмкүнчүлүгү бар. Ошондуктан бизде эбегейсиз жоопкерчилик жана балдар жаңы көйгөйлөргө жана эртеңки күндө өз учурундагы эмгек рыногунун керектөөлөрүнө даяр болушу үчүнбүгүнкү күндөн тартыпаларга өз учурунда жана адекваттуу инвестициялоо аркылуу ушулдемографиялыкдивиденддиэкономикалык дивидендгеайландыруунунмаанилүү миссиясы турат» - деп белгиледи экс-президент Роза Отунбаева.

 

Балдар кедейлигин чечүүнүн жолдору белгилүү, сыналган жана глобалдуу талданган. Потенциалдуу таасирдүү «өбөлгө» да, атап айтканда, «Үй-бүлөгө көмөк» жөлөкпулу же мурдагы Балалуу кедей үй-бүлөлөргө ар айдагы жөлөкпул бар. Бирок 787 000 кедей баланын ичинен 2019-жылдын1-апрелине карата абал боюнча 289 325бала жөлөкпул алат. Наристе курактагы балдарды жөлөкпул менен жакшыртылган камтуу – бул балалуу үй-бүлөдөгү кошумча киреше.

 

«Изилдөөлөр балдар кедейлиги экономикалык жактан ИДПнын 1%дан 5 %га чейинки жоготууларына алып келээрин көрсөтүп турат. Кыргызстандын контекстинде бул болжол менен 1.5 миллион АКШ доллары. Биз балдарга инвестициялабай жана инвестициялардын убактысын кийинкиге калтырып, күн сайын экономикалык жоготууларга кабылып жатабыз», - деп айтты Кыргызстандагы ЮНИСЕФ башчысыЮкиэМокуо.

 

Тез өзгөрүп, айкын эместик, социалдык-экономикалык чабалдык өсүп жаткан дүйнөдө социалдык коргоонун, бирок натыйжалууөбөлгөлөрү бар, ачык жана ошол эле учурда жөнөкөй жана ага муктаж болгондор үчүн түшүнүктүү социалдык коргоонун ролу жана мааниси өсүп жатат. Кедейликтин монетардык эмес көрүнүштөрүн азайтуу боюнча чаралар – бул саламаттык сактоо, тамактануу, мектепке чейинки жана XXI кылымда талап кылынган сапаттуу билим берүү кызмат көрсөтүүлөрүнөжеткиликтүүлүктү камсыз кылуу жана, сөзсүз түрдө, маалыматтык-коммуникациялык технологияларды пайдалануу жөндөмдөрүн колдонуу.

 

Ачык диалог Балдарды коргоо күнүнүн – 1-июндун алдында жана БУУнун Баланын укуктары жөнүндө конвенциясынын 30 жылдыгына арналган ЮНИСЕФтин кампаниясынын алкагында өткөрүлүп жатат, анын максаты баланын укугу реалдуулук болуп калышы үчүн маалымдар болууну арттыруу жана аракеттерге чакыруу болуп саналат.

 

 

ЮНИСЕФ жөнүндө:

БУУнун Балдар фонду (ЮНИСЕФ) бүткүл дүйнөдө балдардын жашоосун жакшыртуу үчүн, мында балдардын алда канча аялуу топторуна жардам берүүгө өзгөчө көңүл буруу менен дүйнөнүн 190 өлкөсүндө иштеп жатат. ЮНИСЕФ Кыргызстандагы өзүнүн өкүлчүлүгүн 1994-жылы ачкан. ЮНИСЕФ жана биздин ишибиз жөнүндө кошумча маалымат:https://www.unicef.org/kyrgyzstan/ru/, ошондой эле Facebook, Instagramжана Twitter.

 

Кошумча маалымат үчүн кайрылыңыздар:

МавлюдаДжапарова, ЮНИСЕФ Бишкек: тел: 0777919143; mdzhaparova@unicef.org

Акыркы жаңылыктар

13.12.2019

Кыргыздардын баатырдык эпосунун «Манас сүрөттө» аттуу китеп жарык көрдү

12-декабрь – улуу жазуучу Чынгыз Айтматовдун туулган күнүнө карата “Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фонду тарабынан “Манас сүрөттө” аттуу кыргыз тилиндеги китептин бет ачары болду. Иш-чарага мамлекеттик билим берүү мекемелеринин өкүлдөрү, жазуучулар, акындар, коомдук саясий ишмерлер, эксперттер, маданият жана искусство ишмерлери, Кыргыз Республикасындагы чет мамлекеттердин дипломатиялык өкүлчүлүктөрү, эл аралык ...
05.12.2019

«Каректеги жаз » поэзия кечеси өтөт

«Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду Кыргыз Республикасынын Жазуучулар Союзу, Т.Сатылганов атындагы Кыргыз Улуттук филармония менен биргеликте эл сүймөнчүгүнө ээ болгон акындардын поэзия кечелерин өткөрүүнү улантууда. Кезектеги кече белгилүү акындар, КР Ардак грамотасынын ээси, КР Улуттук Жазуучулар союзунун мүчөсү Жыпар Акунова жана КР Билим берүүсүнун мыктысы, акын Клара Кичинемолдоеванын чыгармачылыгына арналат жана ал ...
04.12.2019

Роза Отунбаева: Мен элечек кийип, элет деп жүргөндө сынчылар кайда эле?

Кыргызстандын экс-президенти Роза Отунбаеванын Бишкектеги жыйында айылдыктар жөнүндө сүйлөгөн сөзү кызуу талкууга түштү. Би-Би-Си Кыргызстандын экс-президентинин өзү менен ушул темада кенен маек курду. Би-Би-Си: Айылдыктар жөнүндө сүйлөгөн сөзүңүз абдан талаш-талкуу жаратты. Айрымдар сизди туура маселени көтөрдү десе, дагы бирлери сизди эмоцияга алдырып жиберди деп жатышат. Аныгында кандай болду? Р. Отунбаева: Мен абдан олуттуу урбанизация маселесин ...
04.12.2019

Акция! Пенсионерге смартфон тартуула!

Кымбаттуу достор! Жаңы Жылдын алдында «Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду Кызыл Жарым Ай жана «Active volunteers» волонтердук уюму менен бирдикте «Пенсионерге смартфон тартуула!» кайрымдуулук акциясын өткөрүп жатат. Акциянын максаты – санариптик процесстерге улуу муунду тартуу жана смартфондорду пайдалануу аркылуу мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү. Силер тартуулаган, иштеп жаткан абалдагы ар бир смартфон Кызыл Жарым Ай аркылуу аз ...
03.12.2019

«Гений» радиоберүүсү: Ата-энелер үчүн наристелерди эрте жаштан өнүктүрүү үчүн пайдалуу кеңештери менен «Үчтөн кийин кеч» аттуу социалдык тармактарда маалымат баракчасы ачылды

“Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фонду менен Биринчи радионун биргелешкен “Гений” радиоберүүсүнүн кезектеги чыгарылышында “Үчтөн кийин кеч” аттуу маалымат баракчалары жана үч жашка чейинки баланы кандай өнүктүрүү керектиги жөнүндө эксперттер менен маек курдук.  
30.11.2019

Экс-президент Роза Отунбаева окуучулар менен жолугушту

20-ноябрда Бишкек шаарындагы профессор А.Молдокулов атындагы Улуттук инновациялык технологиялар мектеп-лицейинде Кыргыз Республикасынын Экс-президенти Роза Отунбаеванын окуучулар менен жолугушуусу болду. Жолугушуу 5-11-класстардын окуучуларынын алдыңкыларын шыктандыруу максатында уюштурулуп, "Балдарга турмушка багыт берүүдөгү лидерлердин ролу" теманын тегерегинде балдар менен ой-пикир бөлүштү. Р.Отунбаева мультимедиа кабинети, ...
26.11.2019

БАА ЖЕТКИС ТАБЕРИК

Бай терек бой кере бийик өсүшү үчүн тамыры тереңдеши, мөмөлүү дарак бутактары жайкалып, жемиши мол болушу үчүн тамыры кенен жайылышы керек. Бул үчүн багбан кыртышты табигый, нукура азыктар менен багып, семиртиши, бакты бир тамчы да зыяндуу зат кошулбаган мөлтүр тунук суу менен сугарышы зарыл. Өзөгүндө улуттук дөөлөттөр сакталган, эзелки рухий башаттын эскирбес касиети менен каныккан таалим да балдарыбыздын ар тараптан эркин инсан болуп жетилишине ...
25.11.2019

«Балетке билет»: «Балдар филармониясынын» жаңы сезонунда биринчи концерт-презентация өттү

22-ноябрда «Балдар филармониясы» музыкалык-билим берүү программасынын алкагында концерт-презентация өттү. Концерт-презентация Чолпонбек Базарбаев атындагы Бишкек хореографиялык окуу жайынын жайлуу театрында өттү. Презентация жаш көрүүчүлөрдү негизги балет терминдери: фондю, батман, гран-батман, фуэте жана башкалар менен тааныштырды. Андан соң балеттин келечектеги жаш чеберлери өздөрүнүн меймандары үчүн чакан концерт берди. Презентацияны ...
23.11.2019

«Кеч күздөгү кусалык» поэзия кечеси болуп өттү

2019-жылдын 22-ноябрында “Роза Отунбаеванын демилгеси» Эл аралык коомдук фонду Кыргыз Республикасынын Жазуучулар союзу, Т.Сатылганов атындагы Кыргыз Улуттук филармония менен биргеликте уюштурган белгилүү акын , КР маданиятына эмгек сиңирген ишмер Мээркан Токсобаеванын жана КР Улуттук Жазуучулар союзунун мүчөсү Самидин Стамбековдун чыгармачылыгына арналган “Кеч күздөгү кусалык ” аттуу поэзия кечеси болуп өттү. Иш чара учурунда акындар ...
22.11.2019

ЖМК биз жөнүндө: Санарип-жаркын келечек!

Ак-Босого конушундагы "Санарип 50+" долбоорунун окуу борборуна бүгүн журналистер баш багышты. Тренер Курманбек Нураков конуштун кадырлуу жаш курагындагы тургундарына санариптик жана каржылык сабаттуулуктун негиздерине үйрөттүдө.
21.11.2019

Биринчи радионун «Күндүн темасы» программасында Өнүгүүнүн чакырыктары жаңы багыттары деген темада сөз болду

Биринчи радионун "Күндүн темасы" программасында Өнүгүүнүн чакырыктары жаңы багыттары деген темада сөз болду.   Учурда дүйнөдө технологиялык прогресстер өтө тез өнүккөндүгүнө байланышуу жаңы чакырыктар менен бирге эле кооптонулар жаралды   Кыргызстандын санариптештирүүгө болгон аракети, жасалып жаткан иш тажрыйбасы жана сунуштар боюнча баарлашууга биз КР экс-Президенти, Мадрид клубунун мүчөсү, БУУ генералдык катчысынын Евразия аймагы боюнча ...
19.11.2019

Жыргалбек Курманбеков, Калыс-Ордо конушундагы 86 мектептин мугалими, «Санарип 50+» долбоорунун тренери: «Ата-энелерди электрондук почта менен иштөөгө даярдоо керек»

“Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фонду КICB банк менен бирге улуу муундагы адамдар үчүн “Санарип 50+” долбоорун ишке ашырууда. Долбоордун максаты – 50 жаш курагындагыларга, дегеле бардык каалоочуларга смартфондун функцияларын, смартфон аркылуу маалыматтарды издөөгө, социалдык тармактарда баарлашууну, электрондук почтаны пайдалануу менен расмий каттарды жүргүзүүнү, ошондой эле каржылык санариптик куралдардын негизинде электрондук ...

Издөө

Экс-президенттик институт

«Устат» долбоору

Мектепке даярдык көрүүчү жыл


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Балачак мектеби

School of Childhood

Билим фестивалы

«Эко-долбоор»

«Жылдыздар бөбөктөргө китеп окуйт»

КРда мектеп тамак-ашын ылайыкташтыруу

Балдар үчүн мастер-класстар

«Балдар филармониясы»

«Поэзия кечелери»

Биздин басылмалар

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

«Бешик ырлары»


beshik-logo

Видео

Ключевые факторы успешности женщин в инновациях и технологиях

«Аларда кандай болду экен?»

«Фонддун долбоорлору»