Пресс-центр Пресс-релиздер

23.05.2019

Кыргызстанда ар бир үчүнчү бала кедейликте өсөт

ПРЕСС-РЕЛИЗ

 

 Кыргызстанда ар бир үчүнчү бала кедейликте өсөт

 

Бирок дээрлик 787 000 кедей баланын ичинен 289 325 бала жөлөкпул алат. Балдары бар эң кедей үй чарбалары мамлекет тарабынан жөлөкпул түрүндө кепилденген социалдык жардамды албайт. Мындайлар болсо – 60%дан ашык.

 

БИШКЕК, 2019-жылдын24-майы. –Улуттук статистика комитетинин маалыматтарына ылайык, өлкөнүн калкынын 38 %ын балдар жана өспүрүмдөр түзөт. Бирок 32%ы же 787 000 бала Кыргызстанда кедейликте жашайт жана өсөт, алардын ичинен 200 000ге жакын бала кедейликтен башы чыкпай жашайт. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши, БУУнун Балдар фонду (ЮНИСЕФ) жана «Роза Отунбаеванын демилгеси» Эл аралык Коомдук фонду көйгөйдү жана балдарга инвестициялоонун келечектерин талкуулоо боюнча ачык диалогду өткөрүп жатат.

 

Кыргызстандык балдардын экинчи мууну кедейликте өсүп жатат, бул алардын интеллектуалдык жана денебой жактан өнүгүшүнө таасир этүүдө. Балдардын 12%ынын бою жапыз (2018), булар 80 000ге жакын бала. Бойдун жапыздыгы тамакты тое жебегендиктин жана өнөкөт кедейликтин тикелей белгисинен тышкары, когнитивдик өнүгүү 2-3 жылга создугушунун кыйыр белгиси болуп саналат. Интеллектуалдык өнүгүүдө көптөгөн кечигүүлөр жаш өткөн сайын жана детекция тутуму жок болгон учурда кийин социалдык өзгөчөлүгү болушу менен майыптыкка айланат. Кедейлик, баарынан тышкары, ден соолуктун начардыгы жана сабактагыжетишүүсүнүн начардыгы, өзүнө ойдогудай баа бере албагандыгы жана татыктуу эмгекке мүмкүнчүлүктүн аздыгы менен байланышкан.

 

«Биз азырынча региондогу аз сандагы «жаш» өлкөлөрдүн бири болуп саналабыз, анын экономикалык өсүш үчүн «мүмкүнчүлүктөрдүн демографиялык терезесин» ишке ашыруу мүмкүнчүлүгү бар. Ошондуктан бизде эбегейсиз жоопкерчилик жана балдар жаңы көйгөйлөргө жана эртеңки күндө өз учурундагы эмгек рыногунун керектөөлөрүнө даяр болушу үчүнбүгүнкү күндөн тартыпаларга өз учурунда жана адекваттуу инвестициялоо аркылуу ушулдемографиялыкдивиденддиэкономикалык дивидендгеайландыруунунмаанилүү миссиясы турат» - деп белгиледи экс-президент Роза Отунбаева.

 

Балдар кедейлигин чечүүнүн жолдору белгилүү, сыналган жана глобалдуу талданган. Потенциалдуу таасирдүү «өбөлгө» да, атап айтканда, «Үй-бүлөгө көмөк» жөлөкпулу же мурдагы Балалуу кедей үй-бүлөлөргө ар айдагы жөлөкпул бар. Бирок 787 000 кедей баланын ичинен 2019-жылдын1-апрелине карата абал боюнча 289 325бала жөлөкпул алат. Наристе курактагы балдарды жөлөкпул менен жакшыртылган камтуу – бул балалуу үй-бүлөдөгү кошумча киреше.

 

«Изилдөөлөр балдар кедейлиги экономикалык жактан ИДПнын 1%дан 5 %га чейинки жоготууларына алып келээрин көрсөтүп турат. Кыргызстандын контекстинде бул болжол менен 1.5 миллион АКШ доллары. Биз балдарга инвестициялабай жана инвестициялардын убактысын кийинкиге калтырып, күн сайын экономикалык жоготууларга кабылып жатабыз», - деп айтты Кыргызстандагы ЮНИСЕФ башчысыЮкиэМокуо.

 

Тез өзгөрүп, айкын эместик, социалдык-экономикалык чабалдык өсүп жаткан дүйнөдө социалдык коргоонун, бирок натыйжалууөбөлгөлөрү бар, ачык жана ошол эле учурда жөнөкөй жана ага муктаж болгондор үчүн түшүнүктүү социалдык коргоонун ролу жана мааниси өсүп жатат. Кедейликтин монетардык эмес көрүнүштөрүн азайтуу боюнча чаралар – бул саламаттык сактоо, тамактануу, мектепке чейинки жана XXI кылымда талап кылынган сапаттуу билим берүү кызмат көрсөтүүлөрүнөжеткиликтүүлүктү камсыз кылуу жана, сөзсүз түрдө, маалыматтык-коммуникациялык технологияларды пайдалануу жөндөмдөрүн колдонуу.

 

Ачык диалог Балдарды коргоо күнүнүн – 1-июндун алдында жана БУУнун Баланын укуктары жөнүндө конвенциясынын 30 жылдыгына арналган ЮНИСЕФтин кампаниясынын алкагында өткөрүлүп жатат, анын максаты баланын укугу реалдуулук болуп калышы үчүн маалымдар болууну арттыруу жана аракеттерге чакыруу болуп саналат.

 

 

ЮНИСЕФ жөнүндө:

БУУнун Балдар фонду (ЮНИСЕФ) бүткүл дүйнөдө балдардын жашоосун жакшыртуу үчүн, мында балдардын алда канча аялуу топторуна жардам берүүгө өзгөчө көңүл буруу менен дүйнөнүн 190 өлкөсүндө иштеп жатат. ЮНИСЕФ Кыргызстандагы өзүнүн өкүлчүлүгүн 1994-жылы ачкан. ЮНИСЕФ жана биздин ишибиз жөнүндө кошумча маалымат:https://www.unicef.org/kyrgyzstan/ru/, ошондой эле Facebook, Instagramжана Twitter.

 

Кошумча маалымат үчүн кайрылыңыздар:

МавлюдаДжапарова, ЮНИСЕФ Бишкек: тел: 0777919143; mdzhaparova@unicef.org

Акыркы жаңылыктар

13.06.2019

Мектеп-интернатка компьютерлер жана китеп баштыктар белекке берилди

Бишкек шаарындагы Т.Молдо атындагы №71 жалпы орто билим берүүчү мектеп-интернатына Кытай Эл Республикасынын Кыргызстандагы “Китеп нуру” кайрымдуулук иш-чарасынын алкагында 10 компьютер жана 800 китеп баштыкча белекке берилди. Иш-чарага “Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фондунун аткаруучу директору Д.Кендирбаева, Бишкек шаарынын Билим берүү башкармалыгынын жетекчиси С.Мейрманова, ККП БКнын Пропаганда бөлүмүнүн министринин туруктуу ...
12.06.2019

Г.Айтиев атындагы музейде өтүп жаткан «Хуася» көргөзмөдөн сатылган сүрөттөрдөн түшкөн акча-каражаттары Жайлоо өнүгүү борборлоруна берилет

Бишкек шаарындагы Гапар Айтиев атындагы көркөм сүрөт искусство музейинде “Хуася салттуу искусствонун каллиграфия жана живописи” аттуу көргөзмө Чжунюань маданий баарлашуу борбору, Бишкек гуманитардык университетинин алдындагы Конфуций институту, Кытай Каллиграфиясы Борборазиялык Ассоциациясы жана “Хенань Аяншоу” ЖЧК тарабынан уюштурулуп, расмий түрдө 11-июнда ачылды. Ачылыш аземине “Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фондунун ...
11.06.2019

Кыргызстанда активист-мигранттар үчүн жайкы үйрөтүү лагерлери өткөрүлөт

USAIDдин "Адамдын укугу жана кадыр-баркы" долбоорунун алкагында мигранттар үчүн жайкы үйрөтүү лагерлери өткөрүлөт. Катышуучулар өз коомдорунда маселелерди чечүү үчүн зарыл болгон, ошондой эле адам укуктарын жана Кыргызстандын эмгек мигранттарынын кызыкчылыктарын жайылтуу үчүн ар түрдүү көндүмдөрдү үйрөнүшөт. Бул иш-чарага мигрант болгон, коомдук лидер болууга жана коомдун өнүгүшүнө салым кошууга даяр болгон 40 коомдук-активдүү жарандар катышат.   Лагерлер Эл ...
10.06.2019

Р.И. Отунбаева. Кытайдын лидеринин китебинин презентациясында сүйлөгөн сөз Си Цзинпин «Мамлекеттик башкаруу жөнүндө»

Р.И. Отунбаева. Кытайдын лидеринин китебинин презентациясында сүйлөгөн сөз Си Цзинпин «Мамлекеттик башкаруу жөнүндө» Бишкек, 8.06.2019 Биздин алдыбызда Кытайдын Төрагасы, ККПнын Башкы катчысы Си Цзиньпиндин демейдегиден башкача, мазмуну боюнча терең, руху боюнча күчтүү китеп турат. Мен, дейт Президент Си, айрым өлкөлөрдүн лидерлери менен жолукканда, алар түшүнө албай: «Кытай сыяктуу ушунчалык зор өлкөнү кантип башкарууга болот?» деп сурашат. ...
09.06.2019

«Си Цзиньпин мамлекеттик башкаруу жөнүндө» китебинин презентациясы жана илимий конференция болуп өттү

2019-жылдын 8-юнунда Кыргыз Республикасынын Президентинин Мамлекеттик резиденциясында кыргыз тилинде жарык көргөн «Си Цзиньпин мамлекеттик башкаруу жөнүндө» китебинин презентациясы жана илимий конференция болуп өттү. Кытай лидеринин китебине арналган иш чарага Кыргыз Республикасынын Президенти С.Ш.Жээнбеков, Кыргыз Республикасынын экс-Президенти, «Роза Отунбаеванын демилгеси» Эл аралык коомдук фондунун негиздөөчүсү Р.И.Отунбаева, ККП ...
06.06.2019

«STEMдеги айымдар-Кыргызстандын келечеги» Форуму болурп өттү

2019-жылдын 4-июнунда И.Раззаков атындагы Кыргыз Техникалык университетинде “STEMдеги аялдар –Кыргызстандын келечеги” аталышындагы Форум болуп өттү. Иш чара “Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фонду тарабынан жүзөгө ашырылган “STEMде кыз-келиндердин мүмкүнчүлүктөрүн кеӊейтүү жана ролун жогорулатуу” долбоорунун алкагында өттү. Аталган долбоор Кыргыз Республикасындагы АКШ элчилигине караштуу Демократиялык комиссия тарабынан ...
05.06.2019

SТЕМ: Илимдеги кыз-келиндерге дем

Кыз-келиндердин илим менен технологиядагы ролу Бишкекте өткөн эл аралык жыйында талкууланды.   STEM деген аталыш илим, технология, инженерия жана математика деген сөздөрдүн англисче аталышынын баш тамгаларынан куралган. АКШ элчилигин колдоосу астында уюштулган STEM боюнча иш-чарага геология-минералогия илимдеринин доктору, профессор Розалия Жээнчороева, Кыргыз Республикасынын энергетика тармагында эмгек ...
05.06.2019

Илимде да аял орду бийик

Бүгүнкү күндө Кыргызстанда аялдар калктын 52%ы түзөт, жана өтө чоң интеллектуалдык потенциалга ээ. Бирок, алардын эмгеги тиешелүү деңгээлде бааланбайт. Аталган маселе боюнча, бүгүн республикалык деңгээлдеги аялдардын форуму өткөрүлдү.Бешинчи канал - Пятый канал
04.06.2019

Балдарды коргоо күнүндө борбордо «Кыргызстандын өнүгүүсүнө балдардын кошкон салымы» деген балдар фестивалы болуп өттү

2019-жылдын 1-июнунда КР Президентинин Аппараты, «Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду жана Кыргызстандагы ЮНИСЕФ интернат үйлөрдөгү жана социалдык жактан аялуу үй-бүлөлөрдөгү 170 бала үчүн «Кыргызстандын өнүгүүсүнө балдардын кошкон салымы» деген балдар фестивалын өткөрдү.   Фестивалдын өзгөчөлүгү жаш меймандар үчүн алардай эле жаш мугалимдер мастер-класстарды өткөргөнүндө болду. Химия боюнча кызыктуу тажрыйбалар, бир нече ...
02.06.2019

Экс-президент Роза Отунбаева балдардын келечегине кам көрүүгө чакырды

Экс-президент Роза Отунбаева 1-июнь Балдарды коргоонун Эл аралык күнүнө карата атайын макала жазып, балдардын билим алуусу жана саламаттыгына өзгөчө көңүл бурууга чакырды.   Макалада өлкөдөгү үч жашка чейинки балдардын 44 пайызга жакыны жетишпеген турмушта, керектүү тамак-аш, витамин менен камсыз болбой жашап жатканы айтылат.   “Бүгүн 20 миңге жакын бала жакырчылыкта жашап жатат. Алар айына 1420 сомго бааланган тамактануу үчүн керектүү рационду алууга ...
01.06.2019

«Роза Отунбаеванын демилгеси» ЭКФнын 2019-жылдын июнуна иш-чараларынын дайджести

«Роза Отунбаеванын демилгеси» ЭКФнын 2019-жылдын июнуна иш-чараларынын дайджести       1-июнь - «Кыргызстанды өнүктүрүүгө балдардын салымы» балдар фестивалы Качан: 1-июнь Кайда: К. Баялинов атындагы Республикалык балдар жана өспүрүмдөр үчүн китепкана 1-июнда – Балдарды эл аралык коргоо күнүндө чемпион балдар жана «жылдыз» балдар интернат үйлөрдөгү 170 бала үчүн мастер-класс өтөт жана көрсөтмөлүү оюндарды көрсөтөт. Жетим балдар, аз камсыз болгон ...
01.06.2019

Борбордо «Айымдар STEMде - келечектеги Кыргызстандын образы» форуму өтөт

2019-жылдын 4-июнунда И.Раззаков атындагы Кыргыз мамлекеттик техникалык университетинде «Айымдар STEM’де – келечектеги Кыргызстандын образы» форуму өтөт.   Ага Кыргыз Республикасынын экс-Президенти, «Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фондунун негиздөөчүсү Роза Отунбаева, Америка Кошмо Штаттарынын Кыргыз Республикасындагы элчиси Дональд Лу, Кыргызстандын STEM чөйрөсүндөгү көрүнүктүү илимпоз айымдары, республиканын ЖОЖдорунун жетекчилери, ...

Издөө

Экс-президенттик институт

«Устат» долбоору

Мектепке даярдык көрүүчү жыл


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Балачак мектеби

School of Childhood

Билим фестивалы

«Эко-долбоор»

«Жылдыздар бөбөктөргө китеп окуйт»

КРда мектеп тамак-ашын ылайыкташтыруу

Балдар үчүн мастер-класстар

«Балдар филармониясы»

«Поэзия кечелери»

Биздин басылмалар

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

«Бешик ырлары»


beshik-logo

Видео

Ключевые факторы успешности женщин в инновациях и технологиях

«Аларда кандай болду экен?»

«Фонддун долбоорлору»