Демилгелер Келечек муунга инвестициялоо Мектепке даярдык көрүүчү жыл

01.10.2012

Кыргыз жыттанган боз үйдөгү бала бакчалар

“Жайлоолордо бала бакча ачылды” дегенин укканымда мага экзотикадай сезилген. Бийик тоолор, жашыл шибердүү жайыттар, боз үйлөр, анын биринде элестеткиле, беттери албырган наристелер окуганды, жазганды, эсептегенди үйрөнүп отурушат… 

ШАМАЛДЫ ТООТПОГОН ДОЛОНДУН БАЛА БАКЧАСЫ 

Ошентип, Долон ашуусундагы бала бакчага сапар алдык. Коштоочубуз Нарын райондук билим берүү бөлүмүнүн усулчусу Роза Томотоева жолду катар маалымат берип бара жатты. Жолдун жээгинде эки боз үй жайгашып, Кыргызстандын желегин желбиретип илип алышыптыр. Түз эле балдар отурган боз үйлөрдүн ичине кирип бардык. Заматта бир ооздон “саламатсызбы-ы-ы?” деп учурашкан наристелердин кучагында калып кеттим. Боз үй таза жана тыкан. Келердин алдында аны шамал учуруп кеткенин угуп калган жайым бар эле. Көрсө, биринчи жолу эмес экен. Үчүнчү жолу катуу шамалдан жыгылып түшкөн боз үйдү кайрадан тигишиптир. Туш тарабымды курчаган 30дай наристе “шедеврлери” менен тааныштырып жатышты. Козу, ак куу, күчүк, боз үй тартылган сүрөттөрү… Майда таштар жана үлүлдүн үйлөрүн катуу кагазга желим менен жабыштырып, көпөлөк, коён, жылкы менен гүлдөрдүн фигураларын жасашыптыр. Төрүндө китепкана орун алып, куржундарга түстүү жомок китептери салынган. Нарын райондук администрация башчысынын орун басары Роза Жумаева төмөнкүлөрдү айтып берди. 

– Нарын районунда буга чейин жайлоолордо бала бакча уюштурула элек болчу. Экс-президент Роза Отунбаева менен биздин жетекчилик түштүккө барып, ушундай жакшы жөрөлгөгө күбө болуп келишкен соң “Ага хан” фондунун көмөгү аркылуу жайлоодо 5-июлда эки бала бакча ачтык. Баш-аягы 50дөй бала тарбияланууда. Тарбиячылардын айлыгы мамлекеттик бюджеттен төлөнөт. 

“Эне мектеби” бала бакчасынын жетекчиси Дилбара Апышева төмөнкүлөргө токтолуп өттү: 

– 2007-жылы биздин бала бакчанын долбоорун жазып, ачканбыз. 2010-жылга чейин эч кандай айлык акы албай бекер иштедим. Кийин мамлекеттик каржылоого өтүп, маяна ала баштадык. Башында кыйынчылыктар өтө көп болду. Конуштар көп, жаш балдар да көп. Кээ бирлеринин аталары алыстыгына карабай атына учкаштырып алып келип таштап кетишет. Чоңураактары өздөрү эле бала бакчага эртең мененки саат тогузда келип калышат. Эң улуусу 12де, кичүүсү 2,5 жашта. 

Кадимкидей жылыш байкалууда. Балдар тартынып-кысынбай эркин боло башташты. Берилген тапшырмаларды аткарып, ырларды шатыратып жатташат. Маянага келсек, бир айын мамлекет, бир айын ата-энелер төлөп берүүгө макул болушкан. 

ЖОЛ, БАЛА БАКЧА САЛУУ – СООП ИШ 

Алай районунда да бул сыяктуу бала бакчалар курулган. Кесиптешим Эльвира Караевадай эле мен дагы ал жакка кабар алганы жөнөдүм. Бала бакча туурасында Алай райондук билим берүү бөлүмүнүн жетекчиси Досманбет Жээнбеков кенен маалымат берди. 

– Райондо үй жана жайлоо шартында 19 бала бакча бар. Жайлоо шартында курулган бакчада өзгөчөлүктөр бар. Анда балдар 3 саат гана окушат. Тамактануу, уктоо деген жок. Келишимге ылайык, үй ээлери шартты түзүп берет, айыл өкмөтү электр энергиясы жана кышында көмүр менен камсыздайт. Ал эми биз тарбиячылар менен окуу куралдарын таап беребиз. Буларга 3 сааттык гана программа киргизилип, 4 жаштан 6 жашка чейинки балдар билим алышат. Үй шартындагылар сентябрдан баштап балдар жайлоодон келгенде иштей баштайт. Боз үй шартында ачылган бала бакчалар учурда кызуу иштеп жаткан убагы. 

Жогоруда айтылган үй шартындагы бала бакчага Алай районунун тургуну, жеке ишкер Алтымыш Бообеков жана жубайы Гүлипа эжелер үйүн беришкен. “Жол салуу, бала бакча, мечит куруу – чоң сооп” деген Гүлипа Жаңыбаева менен маектештик. 

– Мен өзүм кесибим боюнча бала бакча тарбиячысымын, кесибим менен 10 жыл иштегем, жолдошум да педагог. Союз мезгилинде Алай районунун борборунда 5 бала бакча бар эле. Союз жоюлгандан кийин үчөө эле иштеп калды. Элдин жашоо шартын көрүп туруп, жолдошум экөөбүз тең педагог болгондуктан, бул ишке белсендик. 

– Каржы маселесин ким карайт? 

– Мен ижара акысын албайм. Эки тарбиячы бар, бири орус тилинен, экинчиси кыргыз тилинен сабак беришет. Аларга ар бир бала 200 сомдон айына алып келип беришет. Менин жолдошум кол эмгек мугалими болгондуктан, өз колу менен столдорду жасап берген. Эч кандай каражатсыз 4-5 саат сабагын окуп, тапшырма алып үйлөрүнө кетишет. Идиш-аякка, төшөккө, столдорго деп акча топтошкон эмес. Эшиктин алдына боз үй тигип китепкана кылып койгонбуз, кааласа боз үйгө кирип окушат, кааласа үйдө эле столго отуруп окуй беришет. Эшиктин алды кенен, сабак ортосунда сыртка чыгып бир сыйра ойноп киришет. Жакында эле өнүктүрүү фондусу менен Роза Исаковна келип, баарына күбө болуп кетти. Ал кишинин келиши бизге өзгөчө дем берип, балдарга болгон камкордугубузду күчөттү. 

– Дагы кандай шарттарды түзөлү деп жатасыздар? 

– Балдардын тил үйрөнүүсүнө, кол өнөрчүлүгүнө жана ой жүгүртүүсүн кеңейтүүгө бир топ шарттарды түзүп берүүбүз керек. Анан дагы ойноочу аянтча куруп, ал жерге селкинчек, турник жана башка ойноочу буюмдарды үй-бүлөбүздүн атынан сатып алалы деп жатабыз. Алдыга жакшы пландарыбыз бар, бирок ишке ашырууга убакыт бөлө албай жатам.

Эльвира Караева, Уулбү Каныбекова

koom@super.kg

Акыркы жаңылыктар

01.08.2019

Жайлоо өнүгүү борборунда тарбияланып жаткан балдардын креативдүү сапаттарын өнүктүрүшүүдө

Үстүбүздөгү жылдын 29-июлунда Ысык-Көл облусуна караштуу Ак-Суу районундагы Башарин жайлоосундагы «Заря» жайлоо өнүгүү борборунда «Баланын креативдүү сапаттарын өнүктүрүү» темасында семинар болуп өттү. Иш-чарага ата-энелер, облусттук билим берүү институтунун кызматкерлери, жергиликтүү бийликтин жана Заря корпоративинин өкүлдөрү катышты. Заря корпоративи балдарга таттууларды таратып көңүлдөрүн көтөрүшсө, жергиликтүү бийлик, райондук билим ...
01.08.2019

2019-жылдын 1-2-август күндөрү Бишкектеги КР Ала-Арча мамлекеттик резиденциясында КР Президентине караштуу чет өлкөлөрдөгү мекендештер менен байланыш боюнча Кеңештин биринчи жыйыны өтүп жатат

Белгилей кетсек, бул иш чара “Роза Отунбаеванын демилгеси” эл аралык коомдук фонду тарабынан негизделип, 2012, 2014, 2016, 2018-жылдары төрт ирет тең коомдо чоң окуя катары өткөн Мекендештер Форумунун ишмердигинин түздөн-түз жыйынтыгы деп айта алабыз. Анткени аталган иш чара мамлекеттик структура менен чет жактарда иштеп жүргөн мекендештердин Кыргызстанды өнүктүрүү максатындагы өз ара диалогун камсыз кылууда мыкты аянтча болуп бере алгандыгын ...
23.07.2019

Эко-арт лагердин катышуучулары ак илбирстерди көрүштү

Кара-Кужур жайлоосунда өтүп жаткан Кыргызстандагы биринчи эко-арт лагердин катышуучулары Ананьевадагы Айбанаттарды калыбына келтирүү борбору менен таанышып, ак илбирстерди көрүштү. 20 ашык өспүрүм 19-июлда Ысык-Көл облусунун Ананьева айылындагы Германиянын жаратылышты коргоо бирикмеси (NABU) Айбанаттарды калыбына келтирүү борборунда болушуп, ал жактагы эки ак илбирс, сүлөөсүн, бүркүт, түлкү жана куштарды көрүп, борбордун ишмердүүлүгү менен таанышып, ...
19.07.2019

Кыргызстанда активист-мигранттар үчүн адамдардын укуктарын алга илгерилетүү боюнча волонтердук иш тууралуу жайкы үйрөтүү лагери өттү

Үстүбүздөгү жылдын 12-июлунда USAIDдин "Адамдын укугу жана кадыр-баркы" долбоорунун алкагында мигранттар үчүн үч күндүк жайкы үйрөтүү лагери Жалал-Абад облусунун Кара-Алма айылында жайгашкан “Кара-Алма” эс алуу жайында өттү. Лагердин максаты – мигранттардын укуктарын алга илгерилетүү боюнча волонтердук иш жөнүндө маалыматты мурдагы мигранттарга берүү.   Лагердин ишине жалпысынан он алты мигрант болгон, коомдук лидер болууга жана коомдун ...
18.07.2019

Кара-Кужур жайлоосунда эко-арт лагери өтөт

2019-жылдын 20-июлунан 28-июлуна чейин Кыргызстандын эң кооз, ак илбирс уялаган, мамыры гүлдөрү жайнаган, атактуу - Кара-Кужур жайлоосунда 20 өспүрүм катышкан эко-арт лагери өтөт. Катышуучулар кино, актердук чеберчилик, живописти үйрөнүү аркылуу экология тууралуу түшүнүк алышат жана бул боюнча өз ойлорун айтууну үйрөнүшөт. Кыздар жана балдар аталган жанрлар боюнча командаларга бөлүнүп алып иштешет. Аларга ХV Казань фестивалында гран прини, «Ак илбирс» ...
18.07.2019

«Гений» радиоберүү: Мектеп бүтүрүүчүлөрдүн жалпы республикалык тестирлөөдө көрсөткөн жыйынтыктары

“Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фонду менен Биринчи радионун биргелешкен “Гений” радиоберүүсүнүн кезектеги чыгарылышында 2019-жылы мектепти аяктаган бүтүрүүчүлөрдүн билим сапаты жана аларга түзүлүп жаткан шарттар тууралуу сөз болду.   Жалпысынан жалпы республикалык тестирлөөгө 44289 адам катышып, 62 пайызы босого баллдан өттү, бул тууралуу кененирээк радиоберүүнүн катышуучулары КР Билим берүү жана илим министрлигинин өкүлү ...
16.07.2019

Жайлоо өнүгүү борборлору жөнүндө документалдык тасма тартылууда

Үстүбүздөгү жылдын 23-27-июндарында Жалал-Абад жана Ош облусунун жайлоолорунда жайгашкан жайлоо өнүгүү борборлорунда тарбияланып жаткан балдар тууралуу белгилүү кинорежиссёр, сценарист, продюсер, «Кыргыз киносу» кинотеатрынын негиздөөчүсү, “Дарак ыры” тасмасынын режиссеру Айбек Дайырбеков документалдык тасма тартты. Тасмага алгачкылардан болуп Жалал-Абад облусунун Ноокен районундагы “Кызыл –Кыштак”, “Нур –Айым” жайлоо өнүгүү ...
15.07.2019

Барскоон жана Сузак айыл аймактарынын жумушчу топтору үч күндүк окутуудан (коучинг) өтүштү

Үстүбүздөгү жылдын 5-7- июлунда Ысык-Көл облусунун, Кара-Ой айылынын Ак-Бермет эс алуу үйүндө үч күндүк окутуу (коучинг) болуп өттү. Окутуунун максаты – эки пилоттук айыл аймактын социалдык-экономикалык өнүгүү программасынын өнүктүрүү приоритеттерине миграция жана гендердик багытты жумушчу топтор жана эксперттер менен биргеликте киргизүү. Окутууга Барскоон жана Сузак айыл аймактарынын жумушчу топтору, гендер, миграция маселелери боюнча ...
11.07.2019

«Ынтымактуу конуштар» долбоор жазуу, аны жактоо боюнча иштешүүдө

Үстүбүздөгү жылдын 9-июлунда “Жаңы конуштарда социалдык жана гендердик теңчиликти бекемдөө аркылуу ынтымакты чыңдоо” долбоорунун алкагында пилоттук болуп кирген Бишкек шаарынын 10 жаңы конуштун жаш лидерлери, коомдук ден соолук комитеттеринин мүчөлөрү, муниципалдык аймактык башкармалыктардын башчыларынын орун басарлары, адистери менен бирге долбоор жазуу аны жактоо боюнча коучинг жолугушуу өттү. Пилоттук МАБ башчылары, өкүлдөрү, жаш лидерлер, ...
09.07.2019

Конкурс жарыяланат

КОНКУРС ЖАРЫЯЛАНАТ  Эко-Арт-Лагерь Кара-Кужур өрөөнү, Кочкор р/ну, Нарын обл 19-28- июль 2019-ж Катышуучуларды кантип тандап алабыз? Айлана-чөйрөнү коргоо, жаратылышка аяр мамиле кылуу жана ак илбирсти сактоо темасындагы макал-лакаптын негизинде сүрөт тартып жана ага аннотация жазып, аны: “Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фондунун электрондук дарегине 15.07.19 саат 17.00 чейин жибериниздер office@roza.kg Лагерь 12-15 жаш курактагы, жыйырма жаш улан ...
09.07.2019

«Ынтымактуу конуштар» долбоорунун катышуучулары стратегиялык план түзгөндү жана долбоор жазып жактаганды мыкты өздөштүрдү

4-7-июлдарда Ысык-Көлдө «Социалдык жана гендердик теңчиликти илгерилетүү аркылуу ынтымакты бекемдөө» долбооруна кирген Бишкектин 10 жаңы конушунун активдүү катышуучуларына “Долбоордун туруктуулугун камсыз кылуу боюнча стратегиялык пландоо” аттуу темада тренинг өтүлдү. Окутууга Ак-Ордо, Ак-Тилек, Ак-Бата, Бакай-Ата, Жеңиш, Калыс-Ордо, Көлмө, Мурас-Ордо, Рухий-Мурас, Эне-Сай конушунун жаш лидерлери жана коомдук ден соолук комитетинин мүчөлөрү ...

Издөө

Экс-президенттик институт

«Устат» долбоору

Мектепке даярдык көрүүчү жыл


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Балачак мектеби

School of Childhood

Билим фестивалы

«Эко-долбоор»

«Жылдыздар бөбөктөргө китеп окуйт»

КРда мектеп тамак-ашын ылайыкташтыруу

Балдар үчүн мастер-класстар

«Балдар филармониясы»

«Поэзия кечелери»

Биздин басылмалар

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

«Бешик ырлары»


beshik-logo

Видео

Ключевые факторы успешности женщин в инновациях и технологиях

«Аларда кандай болду экен?»

«Фонддун долбоорлору»