Демилгелер Келечек муунга инвестициялоо Мектепке даярдык көрүүчү жыл

01.10.2012

Кыргыз жыттанган боз үйдөгү бала бакчалар

“Жайлоолордо бала бакча ачылды” дегенин укканымда мага экзотикадай сезилген. Бийик тоолор, жашыл шибердүү жайыттар, боз үйлөр, анын биринде элестеткиле, беттери албырган наристелер окуганды, жазганды, эсептегенди үйрөнүп отурушат… 

ШАМАЛДЫ ТООТПОГОН ДОЛОНДУН БАЛА БАКЧАСЫ 

Ошентип, Долон ашуусундагы бала бакчага сапар алдык. Коштоочубуз Нарын райондук билим берүү бөлүмүнүн усулчусу Роза Томотоева жолду катар маалымат берип бара жатты. Жолдун жээгинде эки боз үй жайгашып, Кыргызстандын желегин желбиретип илип алышыптыр. Түз эле балдар отурган боз үйлөрдүн ичине кирип бардык. Заматта бир ооздон “саламатсызбы-ы-ы?” деп учурашкан наристелердин кучагында калып кеттим. Боз үй таза жана тыкан. Келердин алдында аны шамал учуруп кеткенин угуп калган жайым бар эле. Көрсө, биринчи жолу эмес экен. Үчүнчү жолу катуу шамалдан жыгылып түшкөн боз үйдү кайрадан тигишиптир. Туш тарабымды курчаган 30дай наристе “шедеврлери” менен тааныштырып жатышты. Козу, ак куу, күчүк, боз үй тартылган сүрөттөрү… Майда таштар жана үлүлдүн үйлөрүн катуу кагазга желим менен жабыштырып, көпөлөк, коён, жылкы менен гүлдөрдүн фигураларын жасашыптыр. Төрүндө китепкана орун алып, куржундарга түстүү жомок китептери салынган. Нарын райондук администрация башчысынын орун басары Роза Жумаева төмөнкүлөрдү айтып берди. 

– Нарын районунда буга чейин жайлоолордо бала бакча уюштурула элек болчу. Экс-президент Роза Отунбаева менен биздин жетекчилик түштүккө барып, ушундай жакшы жөрөлгөгө күбө болуп келишкен соң “Ага хан” фондунун көмөгү аркылуу жайлоодо 5-июлда эки бала бакча ачтык. Баш-аягы 50дөй бала тарбияланууда. Тарбиячылардын айлыгы мамлекеттик бюджеттен төлөнөт. 

“Эне мектеби” бала бакчасынын жетекчиси Дилбара Апышева төмөнкүлөргө токтолуп өттү: 

– 2007-жылы биздин бала бакчанын долбоорун жазып, ачканбыз. 2010-жылга чейин эч кандай айлык акы албай бекер иштедим. Кийин мамлекеттик каржылоого өтүп, маяна ала баштадык. Башында кыйынчылыктар өтө көп болду. Конуштар көп, жаш балдар да көп. Кээ бирлеринин аталары алыстыгына карабай атына учкаштырып алып келип таштап кетишет. Чоңураактары өздөрү эле бала бакчага эртең мененки саат тогузда келип калышат. Эң улуусу 12де, кичүүсү 2,5 жашта. 

Кадимкидей жылыш байкалууда. Балдар тартынып-кысынбай эркин боло башташты. Берилген тапшырмаларды аткарып, ырларды шатыратып жатташат. Маянага келсек, бир айын мамлекет, бир айын ата-энелер төлөп берүүгө макул болушкан. 

ЖОЛ, БАЛА БАКЧА САЛУУ – СООП ИШ 

Алай районунда да бул сыяктуу бала бакчалар курулган. Кесиптешим Эльвира Караевадай эле мен дагы ал жакка кабар алганы жөнөдүм. Бала бакча туурасында Алай райондук билим берүү бөлүмүнүн жетекчиси Досманбет Жээнбеков кенен маалымат берди. 

– Райондо үй жана жайлоо шартында 19 бала бакча бар. Жайлоо шартында курулган бакчада өзгөчөлүктөр бар. Анда балдар 3 саат гана окушат. Тамактануу, уктоо деген жок. Келишимге ылайык, үй ээлери шартты түзүп берет, айыл өкмөтү электр энергиясы жана кышында көмүр менен камсыздайт. Ал эми биз тарбиячылар менен окуу куралдарын таап беребиз. Буларга 3 сааттык гана программа киргизилип, 4 жаштан 6 жашка чейинки балдар билим алышат. Үй шартындагылар сентябрдан баштап балдар жайлоодон келгенде иштей баштайт. Боз үй шартында ачылган бала бакчалар учурда кызуу иштеп жаткан убагы. 

Жогоруда айтылган үй шартындагы бала бакчага Алай районунун тургуну, жеке ишкер Алтымыш Бообеков жана жубайы Гүлипа эжелер үйүн беришкен. “Жол салуу, бала бакча, мечит куруу – чоң сооп” деген Гүлипа Жаңыбаева менен маектештик. 

– Мен өзүм кесибим боюнча бала бакча тарбиячысымын, кесибим менен 10 жыл иштегем, жолдошум да педагог. Союз мезгилинде Алай районунун борборунда 5 бала бакча бар эле. Союз жоюлгандан кийин үчөө эле иштеп калды. Элдин жашоо шартын көрүп туруп, жолдошум экөөбүз тең педагог болгондуктан, бул ишке белсендик. 

– Каржы маселесин ким карайт? 

– Мен ижара акысын албайм. Эки тарбиячы бар, бири орус тилинен, экинчиси кыргыз тилинен сабак беришет. Аларга ар бир бала 200 сомдон айына алып келип беришет. Менин жолдошум кол эмгек мугалими болгондуктан, өз колу менен столдорду жасап берген. Эч кандай каражатсыз 4-5 саат сабагын окуп, тапшырма алып үйлөрүнө кетишет. Идиш-аякка, төшөккө, столдорго деп акча топтошкон эмес. Эшиктин алдына боз үй тигип китепкана кылып койгонбуз, кааласа боз үйгө кирип окушат, кааласа үйдө эле столго отуруп окуй беришет. Эшиктин алды кенен, сабак ортосунда сыртка чыгып бир сыйра ойноп киришет. Жакында эле өнүктүрүү фондусу менен Роза Исаковна келип, баарына күбө болуп кетти. Ал кишинин келиши бизге өзгөчө дем берип, балдарга болгон камкордугубузду күчөттү. 

– Дагы кандай шарттарды түзөлү деп жатасыздар? 

– Балдардын тил үйрөнүүсүнө, кол өнөрчүлүгүнө жана ой жүгүртүүсүн кеңейтүүгө бир топ шарттарды түзүп берүүбүз керек. Анан дагы ойноочу аянтча куруп, ал жерге селкинчек, турник жана башка ойноочу буюмдарды үй-бүлөбүздүн атынан сатып алалы деп жатабыз. Алдыга жакшы пландарыбыз бар, бирок ишке ашырууга убакыт бөлө албай жатам.

Эльвира Караева, Уулбү Каныбекова

koom@super.kg

Акыркы жаңылыктар

14.11.2019

«КЕЧ КҮЗДӨГҮ КУСАЛЫК» поэзия кечеси өтөт

«Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду Кыргыз Республикасынын Жазуучулар Союзу, Т.Сатылганов атындагы Кыргыз Улуттук филармония менен биргеликте эл сүймөнчүгүнө ээ болгон акындардын поэзия кечелерин өткөрүүнү улантууда. Кезектеги кече белгилүү акындар, КР маданиятына эмгек сиңирген ишмер Мээркан Токсобаеванын жана КР Улуттук Жазуучулар союзунун мүчөсү Самидин Стамбековдун чыгармачылыгына арналат жана ал “Кеч күздөгү ...
13.11.2019

«Үчтөн кийин кеч»

“Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фонду тарабынан ата-энелерге арналган наристени өнүктүрүүдөгү эң зарыл турган көндүмдөрүн, билгичтиктерин калыптандырууга багытталган маалыматтык салым кошууга арналган социалдык тармактарда «Үчтөн кийин кеч» баракчалары ачылды. Instagram, Facebook, Одноклассники жана Telegram социалдык тармактарынан Кыргызстан калкынын кеңири катмары баланы эрте жаш куракта өстүрүү, ата-эненин коомдогу орду жана озуйпасы, ...
06.11.2019

7-ноябрь - Маалымат жана басма сөз күнү

Бүгүнкү күндө, кыязы, биздин өлкөдө газета окубаган, телевизор көрбөгөн, радио укпаган же Интернеттеги жаңылыктарды иликтебеген бир да адам жок. Жалпыга маалымдоо каражаттары эчак эле коомубуздун ажыралгыс бөлүгү, социалдык, экономикалык жана саясий окуялар жөнүндө өз учурунда билүүгө жана ойлонууга жардам берген маанилүү булак болуп калды. Азыркы шарттарда алар коомдун өнүгүшүнө кыйла таасир этет. «Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук ...
04.11.2019

«МКТ билим берүүдө: Санариптик мейкиндиктеги заманбап мугалим» педагогикалык өнөрканасы

«Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду 2019-жылдын жазында «Кыргызстандын санариптик мууну: МКТ билим берүүдө жана IT билим берүү» деген темада өткөрүлгөн 7-Билим фестивалынын алкагында иш-чараларды жүргүзүүнү улантып жатат, фестиваль Борбордук Азиядагы Америкалык университеттин базасында жана Бишкек шаарынын ортосунда 16 аянтчада өткөрүлгөн, аларга эки күндө 25 миңден ашык адам барган. 2019-жылдын 5-6-ноябрында «Роза Отунбаеванын ...
03.11.2019

«Гений» радиоберүүсү: Кыргызстандык окуучулардын геометрия боюнча Иран олимпиадада көрсөткөн ийгиликтери

“Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фонду менен Биринчи радионун биргелешкен “Гений” радиоберүүсүнүн кезектеги чыгарылышында геометрия боюнча Иран олимпиадасына катышкан кыргызстандык окуучулардын көрсөткөн жыйынтыктары жөнүндө сөз болду. Олимпиада үстүбүздөгү жылдын октябрь айында өтүп, ага 54 өлкөдөн 6 миң окуучу аралыкта катышкан. Кыргызстандан эки окуучу: Адилбек Абдырасулов күмүш медалын ал эми Барчынбек уулу Сыймык коло ...
02.11.2019

Роза Отунбаева медитация боюнча Стамбул конференциясына катышты

2019-жылдын 31-октябрында Роза Отунбаева медитация боюнча Стамбул конференциясына катышты, быйылкы жылы анын темасы «Тынчтыктын кызыкчылыгында эл аралык ортомчулук: кырдаалды талдоо жана келечектер» болду. Ал тынчтык жана ортомчулук маселелеринде региондук жана эл аралык уюмдардын ролуна арналды.   Иш-чаралардын алкагында БУУнун Башкы катчысынын жана жогорку деңгээлдеги Консультациялык кеңештин мүчөлөрүнүн жолугушуусу болуп өттү, анда ...
02.11.2019

Бишкекте «Ынтымактуу конуштар» долбоорунун жыйынтыктарын чыгарышты

Бишкекте 2019-жылдын 31-октябрында «Бишкек шаарынын турак-жай конуштарында тынчтыкты жана стабилдүүлүктү чыңдоо үчүн социалдык жана гендердик теңчиликти алга илгерилетүү» долбоору боюнча корутунду конференция өттү, долбоор борбордун турак-жай конуштарын өнүктүрүү боюнча өткөн жылдан тартып иштеди   Жыл аралыгында үч агенттик БУУ – ЮНФПА, ЮНИСЕФ, БУУнун Баңгизаттар жана кылмыштуулук боюнча башкармалыгы (БУУ БКБ) жана «Роза Отунбаеванын ...
31.10.2019

КР Вице-премьер-министри Алтынай Өмүрбекова Женевада «Пекин +25» региондук баяндама жолугушуусуна катышат

Кыргыз Республикасынын Вице-премьер-министри Алтынай Омурбекованын жана Швейцариянын Тышкы иштер федералдык департаментинин Мамлекеттик катчысы Паскаль Баэрисвиль айымдын төрагалыгы астында Женевада Улуттар Сарайында «Пекин + 25» деген эки күндүк региондук баяндама кеңешме өтүп жатат.   Түндүк Америкадан, Европадан, Кавказдан жана Борбордук Азиядан келген 700дөн ашык өзөктүү кызыкдар тараптар – гендердик теңчиликтин жаш тарапкерлеринен ...
22.10.2019

Вальдорф педагогикасынын 100 жылдыгына арналган майрам

20-октябрда "Дордой Плаза-II" соода борборунда Вальдорф педагогикасынын 100 жылдыгына арналган балдар үчүн майрам болуп өттү. Баланы жакшы көрүүгө арналган педагогика – 1919-жылы Рудольф Штайнер Германияда иштеп чыккан балдарды өнүктүрүүнүн бул методикасын ушундай мүнөздөөгө болот. Вальдорф мектептери бүткүл дүйнө боюнча – Африкадан Кытайга чейин, Америкадан Австралияга чейин иштейт. Өз алдынча болуп, чечимдерди кабыл алып, ойлоп жана ойлонуп, ...
21.10.2019

«Жүрөк ырдайт» поэзия кечеси болуп өттү

2019-жылдын 18- октябрында “Роза Отунбаеванын демилгеси» Эл аралык коомдук фонду Кыргыз Республикасынын Жазуучулар союзу, Т.Сатылганов атындагы Кыргыз Улуттук филармония менен биргеликте белгилүү акын , сатирачы, КР маданиятына эмгек сиңирген ишмер Жолочу Рысбаев жана Жазуучулар союзунун “Алтын калем” сыйлыгынын ээси Мая Осмонкулованын чыгармачылыгына арналган “Жүрөк ырдайт” аттуу поэзия кечеси менен Поэзия кечелеринин 2019-2020жж жаңы ...
19.10.2019

Элетке жетпеген санарип

Өлкөнү санариптештирүү багытында бийликтин, жарандык коомдун жана ишкер чөйрөнүн кызыкчылыктары улам көбүрөөк ачыкка чыгып, бул багытта чыйыр салгысы келген тараптар коомчулуктун көңүлүн буруга аракет кыла баштады.   Атап айтканда, буга чейин, 4-октябрда Бишкекте президент Сооронбай Жээнбековдун катышуусу менен «Борбордук Азиядагы санарип трансформациясы» деген конференциясы өтсө, акыркы күндөрү ...
18.10.2019

Санарипке карай жол

Үстүбүздөгү жылдын 15-16-17-октябрында КР экс-Президенти Роза Отунбаеванын катышуусу менен Жалал-Абад, Ош жана Баткен областтарында “Санариптештирүү: Дүйнөдө жана Бизде” аттуу санариптештирүү процессиндеги дүйнөдөгү жана өлкөбүздөгү жетишкендиктер жана мүмкүнчүлүктөр боюнча конференция жыйынтыкталды.   Конференцияга областтын активдери, мекеме жетекчилери, айыл өкмөт башчылары, агартуу, саламаттык сактоо жана маданий тармагынын өкүлдөрү, ...

Издөө

Экс-президенттик институт

«Устат» долбоору

Мектепке даярдык көрүүчү жыл


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Балачак мектеби

School of Childhood

Билим фестивалы

«Эко-долбоор»

«Жылдыздар бөбөктөргө китеп окуйт»

КРда мектеп тамак-ашын ылайыкташтыруу

Балдар үчүн мастер-класстар

«Балдар филармониясы»

«Поэзия кечелери»

Биздин басылмалар

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

«Бешик ырлары»


beshik-logo

Видео

Ключевые факторы успешности женщин в инновациях и технологиях

«Аларда кандай болду экен?»

«Фонддун долбоорлору»