Демилгелер Келечек муунга инвестициялоо «Балалык мектеби»

20.04.2017

ЗОЖ балдар бакчасында. Ден соолуктун эң жөнөкөй 10 шарты

Мектепке чейинки куракта наристенин ден соолугун сактоо жана иммунитетин чыңдоо процесси дени сак инсанды калыптандыруунун чечүүчү этабы болуп саналат. Дал ушул мезгилде органдардын күчөтүлгөн калыптануусу жүрөт, кичинекей кишинин андан аркы жашоосу, иш жүзүндө, ушуга байланыштуу. Ошондуктан балдар бакчасында ЗОЖду киргизүү наристени өнүктүрүүдө маанилүү роль ойнойт.


Жакындагы изилдөөлөрдүн натыйжасы балдардын денебой жана психикалык ден соолугу начарлашынын тенденциясын так көрсөттү. Балдар бакчасынан кийин балдар мектепке кала берсе болор-болбос жүккө даяр эмес болуп келишет. Силер өзүңөр деле дене тарбия сабактарында кескин эс-учун жоготуп койгон же кала берсе дүйнө менен кош айтышкан кыйла көп кездешкен учурлар жөнүндө маалыматтарды ЖМКдан көп жолуктуруп жүрөсүңөр.


Мындан тышкары, илимпоздор баланын организми максималдуу эң жакшы шарттарда өөрчүүгө тийиш деп белгилешет. Ошондуктан алар балдар үчүн жалаң гана сапаттуу продукцияны: жеке гигиена каражаттарын, тамак-ашты, оюнчуктарды, идиштерди, витаминдерди, дары-дармек каражаттарын сатып алууну көшөрө сунушташат.


Балдар бакчасындагы сергек жашоо ыңгайы


Мектепке чейинки курак – адамдын өмүрүндөгү эң кыска курактардын бири. 7 жашка чейин адам өзүнүн өнүгүшүнүн чоң этабынан өтөт, ал анын бүткүл жашоосунда эч качан кайталанбайт.


Сергек жашоо ыңгайын, пайдалуу адаттарды сүйүүнү калыптандыруу, ден соолукту сактоо жана чыңдоо – булар наристе өзүнүн максималдуу көп убактысын өткөргөн мекеменин – балдар бакчасынын негизги милдети.


Балдар бакчаларынын тарбиялануучуларынын ден соолугун чыңдоо педагогдордун, тарбиячылардын, психологдордун күчү менен гана жүргүзүлүүгө тийиш. Бул чоң чынжырча, ага сөзсүз түрдө ата-энелер кошулууга жана педагогдор менен бирге иштөөгө тийиш.


Балдардын сергек жашоо ыңгайына, биринчи кезекте, ата-энелер аракет кылууга тийиш.


Ден соолуктун 10 шарты


1. Таза абада болуу.


2. Балдар бакчасында эч кандай мажбурлабастан ар түрдүү тамак-аш (жашылчалар, жемиштер, ботко, сүт азыктары).


3. Балдардын ден соолугун чыңдоо.


4. Кыймыл-аракеттеги жана буюмдарды таанып-билүүдөгү чек коюлбагандык.


5. Жеке гигиена жөндөмдөрү. Жеке үлгү көрсөтүү баарынан дурус (тишти күнүнө эки жолу тазалоо, колду жууп туруу, даарат алуу, киринүү, ич кийимдерди алмаштыруу).


6. Булчуңдарга күч келтирүү. Албетте, активдүүлүктүн чуркоо, секирүү сыяктуу жана башка формаларын кайталоонун кажети жок. Ушулардын бардыгы балага башка кишинин жардамысыз эле мүнөздүү. Зарядка, гимнастика, бий, ар кандай эстафеталар, активдүү оюндар – ушулардын бардыгы балдар бакчасында колдонулуучу ЗОЖдун бардык аспекттери. Ошондуктан, эгерде дем алыш күнү ушундай позиция жоготулса, өтө жаман. Эс алуу диванда оонап жатууда же көпкө уктоодо турушу мүмкүн экендигин көрсөтүү жакшы эмес. Дене көнүгүүлөрү өз денеңди башкарууну үйрөнүү мүмкүнчүлүгүн берет. Алар табиттин жакшырышына жана зат алмашуунун калыбына келишине алып келет.


7. Балдар бакчасында күндүн режимин пландаштыруу жана сактоо. Сарамжалдуу режим бардык органдар ошондой эле режимге ылайык иштешине жардам берет. Күндү табигый муктаждыктарга (уйку, тамактануу) жумшоо жана ар кандай эмгек процесстерине тартууга, жөндөмдөрдү өздөштүрүүгө тартуу керек.


8. Бейпилдик. Мында 2 аспектти бөлүп көрсөтүүгө болот. Бейпилдик үй-бүлөдө өкүм сүрүүгө жана балдар бакчасында сакталууга тийиш. Бала өзүн үйдө күтүп жатканын жана жакшы көрөөрүн билүүгө тийиш, ошондо ал ар кандай милдетти аркалай алат. Мектепке чейинки мекемелерге келсек, тынччылык жана бейпилдик үчүн психолог бар, ал татаал кырдаалдарды чечүүгө жардам берет.


9. Өнүктүрүүчү оюндар, жыйынтыктарды чыгаруу менен жакшы жана жаман жөнүндө кызыктуу аңгемелер. Денебой жактан өнүгүү үчүн оюндардан тышкары, эстеп калуусун өнүктүрүү үчүн оюндарды ойногула.


10. Жакшы көрүү.


Айрым балдар бакчалары ата-энелер менен маектешүүлөрдү жүргүзөт жана ден соолукту сактоого багытталган ден соолукту чыңдоочу иш-чараларды бирге тандайт. Бул чындыгында эле балдар бакчасы-ата-эне чынжырчасындагы байланышты жана карым-катышты көрсөтүп турат. Мектепке чейинки мекеменин өзү туруктуу демилгеге таасир эте албастыгын унутууга болбойт, ага бардыгына ата-эненин уруксаты жана жактырган көз карашы талап кылынат.


Балдар бакчасында ден соолукту чыңдоо


• Эртең мененки гимнастика.


• Сейилдеп басуу жана экскурсиялар (жаратылышта күн жылуу учурда курт-кумурскалардан сактоочу балдар органикалык каражаттарын колдонгула).


• Ортопедиялык матрацта уктоо.


• Витаминдүү жана чөп чайлар.


• Ойлоштурулган тамак-аш, анын ичинде накта витамин кошумчалары.


• Дидактикалык оюндар, алар ЗОЖдун жана анын курамдарынын негиздерин түшүнүүгө жардам берет.


Балдар бакчалары сыяктуу мектепке чейинки балдар мекемелеринин негизги максаты балдардын өз ден соолугуна туура жана аяр мамилесин камсыз кылууда, аракеттин тездигин, шамдагайлыкты, күчтү жана ылдамдыкты өнүктүрүүдө, өзүнүн эмоциялык абалын жөнгө салууга, туура чечим кабыл алууга үйрөтүүдө, баланын ден соолук абалынын квалификациялуу диагностикасына кепилдик берүүдө турат.


Балдар бакчаларында ЗОЖду киргизүү балдарда ден соолук, өзү үчүн жоопкерчилик, ар кандай турмуштук кырдаалдарда туура жүрүш-турушту тандоо сыяктуу адамдык дөөлөттөрдү иштеп чыгууга түрткү болот.

Акыркы жаңылыктар

13.09.2019

«Гений» радиоберүүсү: Балдарды мектепке туура даярдоо боюнча кеңеш

“Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фонду менен Биринчи радионун биргелешкен “Гений” радиоберүүсүнүн кезектеги чыгарылышында балдарды мектепке туура даярдоо жөнүндө сөз болду.   Жаңы окуу жылы башталаарда, айрыкча 1-класска бара турган баланы психологиялык жактан даярдоо керектигинин маанилүүлүгү жөнүндө Бишкек шаарынын №69 окуу тарбия комплекс-гимназиясынын психологу Абдужапарова Элиза, Бишкек шаарынын билим берүү башкармалыгынын ...
09.09.2019

Калыс-Ордо конушунда балдар үчүн оюн жана машыгуу аянтча ачылды

Үстүбүздөгү жылдын 5-сентябрында Бишкек шаарынын Калыс-Ордо жаңы конушунда балдар үчүн оюн жана машыгуу аянтчанын ачылышы болду. Иш-чарага конуштун тургундары, жаштары, ак-сакалдары, Коомдук ден соолук комитеттеринин мүчөлөрү, Биринчи май районунун акиминин орун басары Мавлян Аскаров, Муниципалдык аймактык башкармалыгынын башчысы Талант Мусуркулов, БУУ Калкты жайгаштыруу Фондунун жана “Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фондунун ...
09.09.2019

Жаңы конушка жаңы воркаут аянтча

Үстүбүздөгү жылдын 5-сентябрында Бишкек шаарынын Мурас-Ордо конушунда ден соолугунан мүмкүнчүлүгү чектелгендерге ылайыкталган воркаут аянтча ачылды. Иш-чарага конуштун тургундары, жаштары, Коомдук ден соолук комитеттеринин мүчөлөрү, Биринчи май районунун акиминин орун басары Мавлян Аскаров, Муниципалдык аймактык башкармалыгынын башчысы Талант Мусуркулов, БУУ Калкты жайгаштыруу Фондунун жана “Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук ...
05.09.2019

Цукуба Университетинен келген студенттерге «Айымдар техникада жана илимде» долбоору жөнүндө айтып беришти

2019-жылдын 5-сентябрында Кыргыз-Япон адамды өнүктүрүү борборунда «Айымдар техникада жана илимде» долбоорунун презентациясы өттү. Презентациянын максаты – Цукуба Университетинен (Япония) келген студенттерге долбоор жөнүндө кең-кесири маалымат берүү.   Долбоордун катышуучусу, «КР айымдары STEM’де» тармагынын мүчөсү Айнура Чокморова студенттерге STEM’дин жаралышынын тарыхы жөнүндө, КРдагы илим жана техника жагындары айымдардын ролу жөнүндө ...
05.09.2019

«Роза Отунбаеванын демилгеси» ЭКФнын 2019-жылдын сентябрына иш-чараларынын дайджести

«Роза Отунбаеванын демилгеси» ЭКФнын   2019-жылдын сентябрына   иш-чараларынын дайджести 5-сентябрь - «Айымдар техникада жана илимде» долбоорунун презентациясы Качан: 5-сентябрь, саат 14.00-15.00дө Кайда: Кыргыз-Япон адамды өнүктүрүү борбору Презентациянын максаты – Цукуба Университетинен (Япония) келген студенттерге долбоор жөнүндө кең-кесири маалымат берүү. Спикер - долбоордун катышуучусу, «КР айымдары STEM’де» тармагынын мүчөсү Айнура ...
04.09.2019

Рухий-Мурас конушунда воркаут аянтча жана жаштар үчүн борбор ачылды

Үстүбүздөгү жылдын 29-августунда Бишкек шаарынын Рухий-Мурас жаңы конушунда жаштардын демилгеси менен салынган воркаут аянтчанын жана жаштар үчүн борбордун ачылышы болду.   Иш-чарага конуштун тургундары, жаштары, Коомдук ден соолук комитеттеринин мүчөлөрү, Муниципалдык аймактык башкармалыктын өкүлдөрү, БУУ Калкты жайгаштыруу Фондунун жана “Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фондунун өкүлдөрү катышты.   Конуштун тургундары ...
01.09.2019

С.Жээнбеков менен Р.Отунбаева - Көзкарандысыздык күнүн майрадоодо тартылган кадрлар

31-августта, Көзкарандысыздык күнү, КР президенти Сооронбай Жээнбеков, өткөөл мезгилдеги президент Роза Отунбаева, парламенттин спикери жана Кыргызстандын Премьер-министри Кыргызстандын Көзкарандысыздык күнүн майрамдоого байланыштуу салтанаттуу аземге келди, ал Ала-Тоо аянтында өттү.   Президент Сооронбай Жээнбеков кыргызстандыктарды Көзкарандысыздык күнү менен куттуктады жана көзкарандысыздык менен эркиндик – коомубуздун башкы ...
30.08.2019

Бакай-Ата конушунда «Ынтымактуу кошуналар - ынтымактуу конуштар!» аттуу Ден cоолук жана биримдик фестивалы өттү

28-августта Бишкек шаарындагы Бакай-Ата конушунда "Ынтымактуу кошуналар-ынтымактуу конуштар" аттуу Ден соолук жана биримдик фестивалы өттү. Фестивалга Бишкек шаарынын 10 конушунун (Ак-Ордо, Ак-Бата, Ак-Тилек, Бакай-Ата, Жеңиш, Көлмө, Калыс-Ордо, Рухий-Мурас, Мурас-Ордо, Эне-Сай) тургундары, жаш лидерлери, Коомдук ден соолук комитеттеринин мүчөлөрү, Муниципалдык аймактык башкармалыктардын башчылары, адистери, Бишкек шаарынын мэриясынын өкүлдөрү жана ...
22.08.2019

«Бакай Банк» балдардын өнүгүүсүнө салым кошууну улантууда

«Роза Отунбаеванын демилгеси» Эл аралык коомдук фонду тарабынан 2014-жылдан бери «Жайлоо өнүгүү борборлору» долбоору Кыргызстандын бардык аймагында иштеп келет. 2019-жылы 114 ЖӨБ ачылып, жай мезгилинде 3200 ашык бала билим алды.   Бир нече жылдан бери «Бакай Банк» балдардын билим берүүсүнө багытталган “Жайлоо Өнүгүү борборлору” долбооруна каржылык жактан жардам берип келет. 2019-жылы которулган акча каражаты балдарга ар кандай мастер класстарды өткөрүүгө, ...
21.08.2019

«Гений» радиоберүүсү: Мектепте англис тили сабагынын саатынын көбөйүшү жана натыйжасы

“Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фонду менен Биринчи радионун биргелешкен “Гений” радиоберүүсүнүн кезектеги чыгарылышында мектеп окуучуларынын англис тили сабагынын сааттарынын көбөйүшү жана анын натыйжалары жөнүндө сөз болду. Мектептерде чет тилдерди окутуу 3-класстан 11-класска чейин жүргүзүлөт, англис тилинин сааттары быйыл 5-класстар үчүн 5 саат, 6-класстарга 4 саат, 7-класстарга 3 саат кошулду.   Чет тилдердин маанилүүлүгү, ...
21.08.2019

Үй-бүлөлүк дарыгерлер тобу электрондук система аркылуу иштөөгө өтүүдө

Үстүбүздөгү жылдын 15-16-августтарында “Ынтымактуу конуштар” долбооруна пилоттук болуп кирген Бишкек шаарынын Калыс-Ордо, Ак-Ордо, Ак-Бата жана Көлмө жаңы конуштарынын Үй-бүлөлүк дарыгерлер тобунун (ҮДТ) кызматкерлерине жана Коомдук ден соолук комитеттеринин (КДК) мүчөлөрүнө персоналдык компьютер жана электрондук почта аркылуу иштөөгө үйрөтүү окутуулар өткөрүлдү. Окутуунун максаты – Үй-бүлөлүк дарыгерлер тобу менен Коомдук ден соолук ...

Издөө

Экс-президенттик институт

«Устат» долбоору

Мектепке даярдык көрүүчү жыл


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Балачак мектеби

School of Childhood

Билим фестивалы

«Эко-долбоор»

«Жылдыздар бөбөктөргө китеп окуйт»

КРда мектеп тамак-ашын ылайыкташтыруу

Балдар үчүн мастер-класстар

«Балдар филармониясы»

«Поэзия кечелери»

Биздин басылмалар

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

«Бешик ырлары»


beshik-logo

Видео

Ключевые факторы успешности женщин в инновациях и технологиях

«Аларда кандай болду экен?»

«Фонддун долбоорлору»