Демилгелер Келечек муунга инвестициялоо «Балалык мектеби»

20.04.2017

ЗОЖ балдар бакчасында. Ден соолуктун эң жөнөкөй 10 шарты

Мектепке чейинки куракта наристенин ден соолугун сактоо жана иммунитетин чыңдоо процесси дени сак инсанды калыптандыруунун чечүүчү этабы болуп саналат. Дал ушул мезгилде органдардын күчөтүлгөн калыптануусу жүрөт, кичинекей кишинин андан аркы жашоосу, иш жүзүндө, ушуга байланыштуу. Ошондуктан балдар бакчасында ЗОЖду киргизүү наристени өнүктүрүүдө маанилүү роль ойнойт.


Жакындагы изилдөөлөрдүн натыйжасы балдардын денебой жана психикалык ден соолугу начарлашынын тенденциясын так көрсөттү. Балдар бакчасынан кийин балдар мектепке кала берсе болор-болбос жүккө даяр эмес болуп келишет. Силер өзүңөр деле дене тарбия сабактарында кескин эс-учун жоготуп койгон же кала берсе дүйнө менен кош айтышкан кыйла көп кездешкен учурлар жөнүндө маалыматтарды ЖМКдан көп жолуктуруп жүрөсүңөр.


Мындан тышкары, илимпоздор баланын организми максималдуу эң жакшы шарттарда өөрчүүгө тийиш деп белгилешет. Ошондуктан алар балдар үчүн жалаң гана сапаттуу продукцияны: жеке гигиена каражаттарын, тамак-ашты, оюнчуктарды, идиштерди, витаминдерди, дары-дармек каражаттарын сатып алууну көшөрө сунушташат.


Балдар бакчасындагы сергек жашоо ыңгайы


Мектепке чейинки курак – адамдын өмүрүндөгү эң кыска курактардын бири. 7 жашка чейин адам өзүнүн өнүгүшүнүн чоң этабынан өтөт, ал анын бүткүл жашоосунда эч качан кайталанбайт.


Сергек жашоо ыңгайын, пайдалуу адаттарды сүйүүнү калыптандыруу, ден соолукту сактоо жана чыңдоо – булар наристе өзүнүн максималдуу көп убактысын өткөргөн мекеменин – балдар бакчасынын негизги милдети.


Балдар бакчаларынын тарбиялануучуларынын ден соолугун чыңдоо педагогдордун, тарбиячылардын, психологдордун күчү менен гана жүргүзүлүүгө тийиш. Бул чоң чынжырча, ага сөзсүз түрдө ата-энелер кошулууга жана педагогдор менен бирге иштөөгө тийиш.


Балдардын сергек жашоо ыңгайына, биринчи кезекте, ата-энелер аракет кылууга тийиш.


Ден соолуктун 10 шарты


1. Таза абада болуу.


2. Балдар бакчасында эч кандай мажбурлабастан ар түрдүү тамак-аш (жашылчалар, жемиштер, ботко, сүт азыктары).


3. Балдардын ден соолугун чыңдоо.


4. Кыймыл-аракеттеги жана буюмдарды таанып-билүүдөгү чек коюлбагандык.


5. Жеке гигиена жөндөмдөрү. Жеке үлгү көрсөтүү баарынан дурус (тишти күнүнө эки жолу тазалоо, колду жууп туруу, даарат алуу, киринүү, ич кийимдерди алмаштыруу).


6. Булчуңдарга күч келтирүү. Албетте, активдүүлүктүн чуркоо, секирүү сыяктуу жана башка формаларын кайталоонун кажети жок. Ушулардын бардыгы балага башка кишинин жардамысыз эле мүнөздүү. Зарядка, гимнастика, бий, ар кандай эстафеталар, активдүү оюндар – ушулардын бардыгы балдар бакчасында колдонулуучу ЗОЖдун бардык аспекттери. Ошондуктан, эгерде дем алыш күнү ушундай позиция жоготулса, өтө жаман. Эс алуу диванда оонап жатууда же көпкө уктоодо турушу мүмкүн экендигин көрсөтүү жакшы эмес. Дене көнүгүүлөрү өз денеңди башкарууну үйрөнүү мүмкүнчүлүгүн берет. Алар табиттин жакшырышына жана зат алмашуунун калыбына келишине алып келет.


7. Балдар бакчасында күндүн режимин пландаштыруу жана сактоо. Сарамжалдуу режим бардык органдар ошондой эле режимге ылайык иштешине жардам берет. Күндү табигый муктаждыктарга (уйку, тамактануу) жумшоо жана ар кандай эмгек процесстерине тартууга, жөндөмдөрдү өздөштүрүүгө тартуу керек.


8. Бейпилдик. Мында 2 аспектти бөлүп көрсөтүүгө болот. Бейпилдик үй-бүлөдө өкүм сүрүүгө жана балдар бакчасында сакталууга тийиш. Бала өзүн үйдө күтүп жатканын жана жакшы көрөөрүн билүүгө тийиш, ошондо ал ар кандай милдетти аркалай алат. Мектепке чейинки мекемелерге келсек, тынччылык жана бейпилдик үчүн психолог бар, ал татаал кырдаалдарды чечүүгө жардам берет.


9. Өнүктүрүүчү оюндар, жыйынтыктарды чыгаруу менен жакшы жана жаман жөнүндө кызыктуу аңгемелер. Денебой жактан өнүгүү үчүн оюндардан тышкары, эстеп калуусун өнүктүрүү үчүн оюндарды ойногула.


10. Жакшы көрүү.


Айрым балдар бакчалары ата-энелер менен маектешүүлөрдү жүргүзөт жана ден соолукту сактоого багытталган ден соолукту чыңдоочу иш-чараларды бирге тандайт. Бул чындыгында эле балдар бакчасы-ата-эне чынжырчасындагы байланышты жана карым-катышты көрсөтүп турат. Мектепке чейинки мекеменин өзү туруктуу демилгеге таасир эте албастыгын унутууга болбойт, ага бардыгына ата-эненин уруксаты жана жактырган көз карашы талап кылынат.


Балдар бакчасында ден соолукту чыңдоо


• Эртең мененки гимнастика.


• Сейилдеп басуу жана экскурсиялар (жаратылышта күн жылуу учурда курт-кумурскалардан сактоочу балдар органикалык каражаттарын колдонгула).


• Ортопедиялык матрацта уктоо.


• Витаминдүү жана чөп чайлар.


• Ойлоштурулган тамак-аш, анын ичинде накта витамин кошумчалары.


• Дидактикалык оюндар, алар ЗОЖдун жана анын курамдарынын негиздерин түшүнүүгө жардам берет.


Балдар бакчалары сыяктуу мектепке чейинки балдар мекемелеринин негизги максаты балдардын өз ден соолугуна туура жана аяр мамилесин камсыз кылууда, аракеттин тездигин, шамдагайлыкты, күчтү жана ылдамдыкты өнүктүрүүдө, өзүнүн эмоциялык абалын жөнгө салууга, туура чечим кабыл алууга үйрөтүүдө, баланын ден соолук абалынын квалификациялуу диагностикасына кепилдик берүүдө турат.


Балдар бакчаларында ЗОЖду киргизүү балдарда ден соолук, өзү үчүн жоопкерчилик, ар кандай турмуштук кырдаалдарда туура жүрүш-турушту тандоо сыяктуу адамдык дөөлөттөрдү иштеп чыгууга түрткү болот.

Акыркы жаңылыктар

10.11.2018

Зомбулук - коомдун вирусу

Борбор Азия мамлекеттеринин адистери кыз-келиндерге каршы зомбулукту биргелешип жок кылууга чакырууда.   "Үй-бүлөдөгү зомбулук - вирус сыяктуу". "Аны менен терроризмге каршы күрөшкөндөй эле күрөшүү керек".   Бул пикирлер Бишкекте 6-ноябрда өткөн "Саясий чечимдерден аракетти карай. Борбор Азиядагы аялдарга жана секелектерге каршы гендердик зомбулукту жок кылуу” деп аталган эл аралык жыйында айтылды.   Иш-чарага чөлкөмдөгү 60тан ашуун ушул багытта ...
06.11.2018

Конференциянын экинчи күнү «Борбордук Азиянын кыз-келиндерине карата гендердик зомбулукту жоюу»

«Саясий чечимдерден аракеттерге карай. Борбордук Азиянын кыз-келиндерине карата гендердик зомбулукту жоюу» деген эки күндүк конференциянын алкагында кыз-келиндерге карата зомбулуктун бардык формаларына каршы күрөшүүдө комплекстүү стратегияларды талкуулоо үчүн Бишкек шаарында 60тан ашык катышуучу чогулду. Бул конференциянын актуалдуулугу ошондой эле убакыттын контексти менен шартталган, анткени азыркы учурда гендердик зомбулук көйгөйүн чечүү ...
03.11.2018

Бишкек шаарында жана өлкөнүн региондорунда лидерлик, коммуникациялык жөндөмдөр, техникалык англис тили жана маалыматтык-коммуникациялык технологиялар боюнча вебинарлар өттү

АКШнын КРдагы Элчилигинин Демократиялык Комиссиясынын колдоосу менен жүзөгө ашырылып жаткан «СТЕМде айымдардын мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү жана ролун жогорулатуу» долбоорунун катышуучулары үчүн эки ай бою (ноябрь-декабрь) Бишкек шаарында жана өлкөнүн региондорунда вебинарлар өтөт. Долбоордун катышуучуларынан тышкары вебинарларга каалагандардын бардыгы катыша алат. Бул үчүн вебинарлар базасында өткөрүлө турган долбоордун өнөк ЖОЖдорунун: И.Раззаков ...
02.11.2018

Кемин шаарында туура тамактануу боюнча семинар-тренинг өтөт

2018-жылдын 5-ноябрында Кемин шаарында (Чүй областы) саламаттык сактоо жана билим берүү тутумунун өкүлдөрү, ошондой эле чечимдерди кабыл алуучу адамдар үчүн туура тамактануу боюнча семинар-тренинг өткөрүлөт.   Тренингдин максаты – ден соолуктун баалуулуктары жана тамактануу маданияты, тамак-аштын компоненттери жана алардын адамдын организминдеги ролу жөнүндө, тамак-аштан келип чыгуучу оорулар жөнүндө, ошондой эле «Тамактануу пирамидасы» ...
02.11.2018

КР экс-Президенти Р.Отунбаеванын БУУнун штаб-квартирасына визити

БУУнун Башкы катчысы А.Гутеррештин демилгеси боюнча 2017-жылы уюштурулган Ортомчулук маселелери боюнча жогорку деңгээлдеги Консультациялык Кеңештеги иштин алкагында КР экс-Президенти Р.Отунбаеванын БУУнун штаб-квартирасына (Нью-Йорк шаары, АКШ) визити болуп өттү.   Алсак, 2018-жылдын 31-октябрынан 2-ноябрына чейинки мезгилде КР экс-Президенти Р.Отунбаева БУУнун Башкы катчысынын орун басары, БУУнун Саясий маселелер боюнча департаментинин башчысы Розмари ДиКарло, ...
02.11.2018

30-31-октябрда Ош шаарында туура тамактануу боюнча эки күндүк семинар-тренинг өттү

РФнын финансылык колдоосу менен ишке ашырылып жаткан «Жергиликтүү бийлик институттарыны жана жарандык коомдун өкүлдөрүнүн потенциалын арттыруу аркылуу туура тамактануунун жана туура тамактануу көндүмдөрүн калыптандыруунун негиздери боюнча калктын маалымдар болушун арттыруу» деген биргелешкен долбоордун алкагында Бириккен Улуттар Уюмунун Азык түлүк жана айыл чарба уюму (БУУ ФАО) жана «Роза Отунбаеванын демилгеси» ЭКФ тарабынан Ош шаарында ...
02.11.2018

«STEM’деги айымдар» инновациялык долбоорлорунун конкурсунун жеңүүчүлөрүнүн ысымдары аталды

2018-жылдын 1-ноябрында И.Раззаков атындагы КМТУда АКШнын КРдагы Элчилигинин Демократиялык Комиссиясынын колдоосу менен жүзөгө ашырылып жаткан «СТЕМде айымдардын мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү жана ролун жогорулатуу» долбоорунун алкагында «STEM’деги айымдар» инновациялык долбоорлорунун конкурсунун жыйынтыктары чыгарылды. Конкурска Чүй, Нарын, Ош, Ысык-Көл, Жалал-Абад, Талас областтарынан жана Борбордук Европадан арыздар келип түшкөн.   Курамына ар ...
01.11.2018

Search for Common Ground сыйлыгы КР экс-Президенти Р.И.Отунбаевага тапшырылды

Search for Common Ground (Жалпы кызыкчылыктарды издөө) – Тынчтыкты жаратуу боюнча дүйнөлүк ири уюм 2018-жылдын 1-ноябрында Search for Common Ground уюмунун сыйлыгын ар жылдагы тапшырууда тынчтыкты сүйүүчүлөрдүн активисттерин куттуктайт. АКШ өкмөтүнүн, дипломатиялык, ишкер жана бизнес секторлорунун жүздөн ашык лидерлери Inter Continental New York Barclay отелинде , Нью-Йорк, бул иш-чарага катышуу үчүн чогулат.   Быйылкы жылы сыйлыкты тапшыруунун ар жылдагы XIX аземи чечилбеген чыр-чатактарды ...
31.10.2018

«Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фондунун 2018-жылдын ноябрына иш-чараларынын дайджести

«Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фондунун   2018-жылдын ноябрына   иш-чараларынын дайджести       1-ноябрь – «STEM’деги айымдар» инновациялык долбоорлорунун конкурсунун жыйынтыктарын жарыялоо Качан: 1-ноябрь, саат 11.00дө Кайда: И.Раззаков атындагы КМТУ (1-корпус, 1/211-ауд.) «Роза Отунбаеванын демилгеси» ЭКФнын аткаруучу директору жана «STEM’деги айымдардын мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү жана ролун жогорулатуу» долбоорунун ...
30.10.2018

Борбордун он турак-жай конушунда жаштарды тынчсыздандырган өнүгүүнүн орчундуу багыттары боюнча эдвокаси акциялр өткөрүлөт

2018-жылдын 26-октябрынан 16-ноябрына чейин жаштар командалары Бишкек шаарынын 10 турак-жай конушунда жаштарды тынчсыздандырган өнүгүүнүн орчундуу багыттары боюнча эдвокаси акцияларды өткөрөт.   Бишкекте 2018-жылдын 26-октябрында Ак-Бата турак-жай конушунда Свердлов райондук мамлекеттик администрациянын акими Болотбеков Самарбек Болотбековичтин жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Жаштардын, дене тарбиясынын жана спорттун иштери боюнча ...
29.10.2018

Ош шаарында туура тамактануу боюнча семинар-тренинг өтөт

Үстүбүздөгү жылдын 30 – 31-октябрында Ош шаарында (Ош областы) саламаттык сактоо жана билим берүү тутумунун өкүлдөрү үчүн, ошондой эле чечим кабыл алуучу адамдар үчүн туура тамактануу боюнча семинар-тренинг өтөт. Тренингдин максаты – өзүнүн ден соолугуна карата жооптуу мамилени калыптандыруу, ал туура тамактануу жөнүндө билимдерге негизделген.   Семинар-тренингдин машыктыруучусу техникалык илимдердин кандидаты, доцент, Кыргыз-Түрк «Манас» ...

Издөө

Экс-президенттик институт

«Устат» долбоору

Мектепке даярдык көрүүчү жыл


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Балачак мектеби

School of Childhood

Билим фестивалы

«Эко-долбоор»

«Жылдыздар бөбөктөргө китеп окуйт»

КРда мектеп тамак-ашын ылайыкташтыруу

Балдар үчүн мастер-класстар

«Балдар филармониясы»

«Поэзия кечелери»

Биздин басылмалар

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

«Бешик ырлары»


beshik-logo

Видео

Р.И.Отунбаева номинирована на первую премию NABU «Снежный барс»

«Аларда кандай болду экен?»

«Фонддун долбоорлору»