Демилгелер Келечек муунга инвестициялоо «Эко-долбоор» Эко-кампаниялар жана акциялар

27.02.2017

«Глобалдуу ой жүгүрт, чөлкөмдө аракеттен: балдар жана жаштар арасында экологиялык жоопкерчиликти жогорулатуу» экологиялык долбоору

2015-жылдын январында «Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду ар кыл мамлекеттик, билим берүүчү, экологиялык, жаштар жана коомдук уюмдар менен кызматташтыкта ишке ашырып жаткан «Глобалдуу ой жүгүрт, чөлкөмдө аракеттен: балдар жана жаштар арасында экологиялык жоопкерчиликти жогорулатуу» эко-долбоору старт алган, алар эко-долбоордун төмөнкүдөй жалпы логотиби астында бириккен.


Кристенсен Фонду колдогон эки жылдык долбоордун максаты – бул сергек жашоо ыңгайы жана туруктуу өнүгүү үчүн жагымдуу айлана-чөйрөнү түзүү максатында сыртта туруп байкоочунун позициясынан экологиялык акциялардын жана иш-чаралардын жигердүү катышуучусунун позициясына өтүү аркылуу балдарда жана жаштарда, ошондой эле Бишкек шаарынын тургундарында жарандык жоопкерчиликти жана экологиялык маданияттын деңгээлин жогорулатуу болуп саналат.


Долбоор акысыз негизде уюштурулган маалыматтык-билим берүүчү, оюн-зоок-таанып-билүүчү, тематикалык, окутуучу, массалык жана башка ар кандай иш-чаралардан турат.


Долбоорду турмушка ашыруунун эки жылынын ичинде 30 000ден ашык адамды, ар кандай багыттагы 200дөн ашык уюмду, Бишкек шаарынын бардык 94 мектебин жана борбордогу ЖОЖдорду камтыган, экологиялык маданиятты калыптандырууга, экологиялык билимди түзүүгө жана жогорулатууга багытталган, анын ичинде туруктуу өнүгүү үчүн биологиялык ар түрдүүлүктү сактоонун маанилүүлүгүнүн маселелерин камтыган көп сандаган иш-чаралар өткөрүлдү.


Балдар үчүн иш-чара – «Билим кербени: Бишкек шаарынын мектеп окуучулары үчүн табигый илимдердин көчмө өнөрканасы» эки жылдын ичинде эколог эксперттер жана фонддун өкүлдөрү борбордун 44 мектебине барды, ал жерде окуучулар (2 000ден ашык) туулуп-өскөн жердин экологиясы жана курчап турган чөйрөсү жөнүндө биле алды. Интерактивдүү презентациялардын, мультфильмдердин, эко-долбоордун алкагында даярдалган социалдык видео-роликтеринин жана ар кыл тажрыйбаларды көрсөтүүнүн аркасында балдар өзүнүн шаарына аяр мамиле жасоонун маанилүүлүгү жөнүндө көп маалымат алышты. «Билим кербенине» 5-9-класстардын окуучулары катышты, анткени «Биология» сабагы мектептерде 5-класстан баштап кирет. Биринчи кезекте, «Кербен» шаардын жаңы конуштарында жайгашкан мектептерге барды, ал жерлерде негизги аудитория – мигранттардын же социалдык жактан аз камсыз болгон үй-бүлөлөрдүн балдары болгон.

Жайкысын мектептин алдындагы лагер үчүн уюштурулган экология боюнча кербен 400дөн ашык баланы камтыды. Бул Кербен башкалардан айырмаланып жайкы каникул учурунда ар кандай лагерлерге баруу мүмкүнчүлүгү болбогон балдарга көңүл буруу менен өткөрүлдү.


2015-2016-жылдардын жайында мектептин алдындагы лагерлердин тарбиялануучулары үчүн Зоологиялык музейде жана Суу музейинде «Музейдеги эко-жолугушуулар» өткөрүлдү. Шаардын чет жакаларынын келген көптөгөн балдар жогоруда көрсөтүлгөн музейлерге биринчи жолу баргандыгына күбө болдук. Кыргызстандын фаунасы көрсөтүүгө коюлган Зоологиялык музейде мектеп окуучуларына экскурсия өткөрүлүп жана туулуп-өскөн мекендин жаныбарлар дүйнөсү жана биологиялык ар түрдүүлүгүн ошондой эле Кызыл китепке киргизилген жаныбарлардын жана канаттуулардын сейрек кездешүүчү же жок болуп бараткан түрлөрү жөнүндө айтып беришти. Борбордук Азиядагы жападан жалгыз Суу музейинде жаш меймандарга суунун жана анын кайталангыс каситтетерине күбө болуп, суу ресурстарына аяр мамиленин темасына презентациялар өткөрүлдү. Тажрыйбалуу экскурсоводдор музей боюнча экскурсия өткөрдү, ал балдар үчүн, ошондой эле чоң кишилер үчүн кайталангыс экспонаттар, жабдуулар жана интерактивдүү стенддер менен жабдылган. Музейлердеги эко-жолугушуулардын алкагында бардык мектеп окуучулары эко-долбоордун социалдык эко-роликтерин көрдү, конкурстарга катышты жана кызыктуу китеп түрүндө байгелерди алды.


«Менин жашыл досум» эко-акциясы Бишкек шаарынын 3 адистешкен көмөкчү мектебинин, № 22, 30 жана 34 мектептердин, № 1 жана 71 жатак мектептеринин балдарын жана «Үмүт-Надежда» реабилитациялоо борборунун тарбиялануучуларын камтыды. Бул акциянын жүрүшүндө балдарга кызыктуу презентация жана интерактивдүү маектешүү аркылуу герань өсүмдүгүн отургузуунун процесси, анын касиеттери жана өзгөчөлүктөрү көрсөтүлдү, мында «Үйдөгү экология» сыяктуу маанилүү тема козголду. Кайталангыс Герань өсүмдүгү бекеринен тандап алынган жок – байыртадан эле герань ооруну басуучу жана бактерициддик касиеттери бар дары өсүмдүк катары колдонулган. Бул акция окуучулар үчүн өтө пайдалуу, анткени алар өсүмдүктү отургузуу процессине өздөрү катышып жана курчап турган чөйрөнү сактоо жөнүндө көп жаңы нерселерди билип алышты. Ошентип, акциянын ар бир катышуучусунда экология, анын көйгөйлөрү, өсүмдүктөрдүн ар түрдүүлүгү жөнүндө түшүнүк пайда болуп гана тим болбостон, ошондой эле бөлмө өсүмдүктөрүн өстүрүү боюнча жөндөмдөрү өнүктү. Балдар тигил же бул өсүмдүктөрдүн пайдалуу касиеттери жөнүндө базалык билимдерди алды, майда моториканы өнүктүрдү жана аягында өзүнүн «жашыл» досуна ээ болду. Ошонун өзү менен акциянын катышуучуларында туулуп-өскөн жердин жана өз шаарынын экологиясына карата жоопкерчилик жана аёо сезими пайда болду.

Эко-долбоордун алкагында Кыргыз Республикасынын токойлорунун биологиялык ар түрдүүлүгүнө жана ага карата аяр мамилеге басым жасоо менен мектепке чейинки курактагы жана башталгыч класстардын балдары үчүн "Жила-была Сыроежка" театралдык спектакли колдоого алынып, анын бет ачары Ч. Айтматов атындагы Орус драма театрында 2016-Билим берүү фестивалынын 2-күнүндө өттү. Бул спектакль туруктуу мүнөздө болуп калды деп белгилөөгө болот, анткени ал театрдын негизги балдар репертуарына кирди. 


Мугалимдер үчүн иш-чараБишкек шаарынын мугалимдери үчүн экология боюнча лекторий – химия, биология жана география мугалимдери үчүн 21 лекция; «Эко-календарь» жана «Жаш бишкектиктин эрежелери» плактаттарын чыгарып, бүгүнкү күндө аларды биз иш жүзүндө Бишкек шаарынын ар бир мектебинен жана билим берүү уюмунан көрө алабыз; жайлоодогу балдар бакчаларынын тарбиячылары үчүн биологиялык ар түрдүүлүк жана улуттук оюндар боюнча тренингдер. Мугалимдер үчүн экология боюнча методикалык окуу куралдары жетишпегендигинен улам, долбоордун алкагында мугалимдер үчүн (Ысык-Көл областынын мисалында) экология боюнча алгачкы тесттик методикалык иштеп чыгуулар түзүлгөн, алар Кыргызстандын экологиясы жана биологиялык ар түрдүүлүгү, кыргыз элинин салттуу экологиялык билимдери жана экологиянын негизги мыйзамдары жөнүндө маалыматты камтыган. Мындан тышкары, «БИОМ» экологиялык кыймылы менен кызматташтыкта «Коопсуз мектеп» жана «Туруктуу өнүгүү» темасына экологиялык журналдар чыгарылды, алар да балдарга экологияны өтүү боюнча мугалимдер үчүн көмөкчү окуу куралы катары даярдалган. Материалдар 2 тилде жарыяланган жана Бишкек шаарынын мектептерине таратылган. 


Студенттер жана жаштар үчүн иш-чаралар "Экологика"(Ecologic) эко-оюну, ал боюнча мелдештер борбордун мектептеринин жана бир нече ЖОЖдун арасында, мастер-класстар өткөрүлдү, 2016-Билим берүү фестивалынын биринчи күнүндө өтүп экологиялык жактан жооптуу олжолоп алуунун жана аймакты өнөр жайлык өздөштүрүүнүн, экологиялык жана экономикалык курамдын балансын сактоо маанилүүлүгү балдарга практикада көрсөтүлдү. Орусия Федерациясынан чакырылган «Ecologic’тин» автору Марат Сабиров 4-Билим берүү фестивалында уюштурулган ачык лекциялардын учурунда Бишкек шаарынын мугалимдери үчүн бул оюндун презентациясын өткөрүп, өсүп келаткан муундун экологиялык аң-сезимин жана жоопкерчилигин жогорулатуу боюнча окутуунун жаңы инновациялык интерактивдүү ыкмаларын КРда окуу процессине киргизүүнүн маанилүүлүгүн ачып көрсөттү.



Бишкек шаарынын мектептери жана мектептен тышкаркы мекемелери үчүн иш-чаралар «Жашыл Бишкек: мектеп айлансын жашылдандыруу» эко-акциясы, Бишкек шаарынын мектептеринин арасында макулатура чогултуу боюнча мелдеш, Бишкек шаарынын мектептен тышкаркы мекемелеринин арасында эко-слогандардын конкурсу, Бишкек шаарынын мектептеринин арасында «Жаш бишкектиктин эко-эрежелери» экологиялык үгүт бригадаларынын конкурсу, Бишкек шаарынын мектептеринин арасында «Буюмдардын экинчи өмүрү» эко-дубалынын конкурсу (ТККдан – турмуш-тиричиликтин катуу калдыктарынан жасалган буюмдар).

  


Кеңири коомчулук үчүн иш-чаралар – экология жана курчап турган чөйрөгө аяр мамиле темасына социалдык роликтерди түзүү, «ТазаБИШ» эко-акциясы, фотосүрөттөрдүн «Эко-фотоаңчылык» жана «Эко-селфи» шаардык конкурстары, сергек жашоо ыңгайы үчүн «Open Air» бий кечеси өктөрүлдү.

 


Экология боюнча социалдык роликтер.

Кристенсен Фондунун колдоосунда жана башка уюмдар менен кызматташтыкта эко-долбоордун алкагында курчап турган чөйрөнүн тынчсыздандырган маселелерине көңүл буруу үчүн заманбап аудио жана визуалдык каражаттар менен 2 жылдын ичинде 24 социалдык ролик даярдалды, алар улуттук теле каналдар аркылуу көрсөтүлүп, социалдык тармактар боюнча кеңири таратылды жана Бишкек шаарынын мектептеринин жана мектептен тышкаркы мекемелеринин арасында акысыз таратуу үчүн CD дискалар түрүндө чыгарылды.


Алсак, эко-долбоордун алкагында даярдалган «Экологиянын көйгөйлөрү сен ойлогондон жакын» деген аталыштагы ролик 2015-жылы рекламанын «Red Jolbors Fest» Борбордук-азиялык фестивалында «Социалдык роликтер» номинациясында «Алтынды» жана 2016-жылы Москва шаарында өткөн социалдык коммуникациялардын «Пора» 10-эл аралык фестивалында «Колону» алды.


Билим берүү фестивалы.

Бишкекте 2015- жана 2016-жылы төмөнкүдөй экологиялык темаларга салт болуп калган жалпы шаардык Билим берүү фестивалы өттү: «Эко-фестиваль» ошондой эле «Экология жана ден соолук». Фестиваль окутуучу, оюн-зоок-таанып билүүчү, спорттук жана башка ушундай иш-чараларды билдирип гана тим болбостон, ошондой эле «Жашыл маек» коомдук дискуссиялык аянтчасынын алкагында борборубуздун экологиялык көйгөйлөрүн чечүү боюнча шаардыктарды тынчсыздандырган маселелерди талкуулоо жана Бишкек шаарынын мэриясына сунуштарды киргизүү үчүн кызыкдар жактарды жана тиешелүү мамлекеттик түзүмдөрдү бириктирди.

 


Билим берүү фестивалынын сандык көрсөткүчтөрү.

 


Билим берүү фестивалынын сыйлыктары: төртүнчү Билим берүү фестивалы дүйнөгө белгилүү «Event Awards Central Asia» Борбордук-азиялык сыйлыгынын жыйынтыктары боюнча 2016-жылы мыкты билим берүү иш-чарасы деп табылды, аны менен сыйлоо 2016-жылдын октябрында Алматы шаарында (Казакстан Республикасы) болуп өттү. Мындан тышкары, Кыргызстандын Билим берүү фестивалы «Global Event Awards» глобалдык сыйлыгы менен сыйлоо аземинде (4-декабрь, Москва шаары) 84 долбоордун ичинде «Балдардын мыкты иш-чарасы» категориясында Россия, Беларусь, Латвия, Казакстан, Кыргызстан, Өзбекстан, Тажикстан жана Армения сыяктуу өлкөлөрдүн ичинен 3-орунду алды. 




«Глобалдуу ой жүгүрт, чөлкөмдө аракеттен: балдар жана жаштар арасында экологиялык жоопкерчиликти жогорулатуу» эко-долбоору жергиликтүү жана чет өлкөлүк уюмдар менен кызматташууга дайыма ачык. Мунун натыйжасы болуп өнөктөш катарында эко-долбоордун чыгышы жана ар кандай иш-чараларды колдоо саналат, анын ичинде төмөнкүлөр бар: Мектеп окуучулары үчүн эко-лагерь, «Эко-баштык» фестивалы, ошондой эле жаңы форматта Балдарды коргоо күнүнө карата шаардык майрамды өткөрүүгө жардам жана «Жылдыздар бөбөктөргө китеп окуйт» аянтчасын уюштуруу. 


 


Силер эко-долбоордун иш-чаралары жөнүндө көбүрөөк маалыматтарды төмөнкү сайттардан таба аласыңар:

festival.roza.kg, www.roza.kg.

 

Кызыктуубу?

Катышкыңар келеби же сунуштарыңар барбы?

Кошулгула!

 

Тел: 66-06-68

0 312 660368 (Клара Исак кызы, долбоордун координатору)

0 550 328899 (Айзада Ургуналиева, долбоордун ассистенти)

0 556 205305 (Мария Колесникова, долбоордун PR менеджери) 

E-mail: ecoprojectrio@gmail.com; bilimfestkg@gmail.com 

Акыркы жаңылыктар

13.07.2018

Оргочор айылында тренинг болуп өттү

Үстүбүздөгү жылдын 9-10-июль күндөрү Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз районундагы Оргочор айылында “Мигранттар үчүн маалыматтык-миграциялык борборду ачууга жана аны туруктуу өнүктүрүүгө көмөктөшүү” долбоорунун алкагында “Мигранттар үчүн маалыматтык-миграциялык борборду ачууда айыл өкмөтүнүн жана айылдык кеңештин депутаттарынын ролу” аталышында тренинг болуп өттү.Тренингдин жыйынтыгы боюнча иш чара өз максатына жетти. Эскерте кетсек, ...
10.07.2018

Жайлоо өнүгүү борборлоруна Кыргыз Республикасынын Улуттук Жазуучулар союзунан белек тапшырылды

Жакында Кыргыз Республикасынын Улуттук жазуучулар союзу «Жайлоо өнүгүү борборлоруна» кыргыз жана орус тилинде жаңы басылып чыккан 100 даана китеп-жыйнакты белекке берди. Бул Жайлоо өнүгүү борборлоруна келген балдар үчүн абдан кызыктуу жана баалуу белек болду. Китеп-жыйнак “Каармандар өз досторун чакырат” (“Герои приглашают своих друзей”) деп аталып, ага 25 балдар жазуучуларынын чыгармалары кирген. Тактап айтканда, балдарга арналган бул ...
09.07.2018

Оргочордо ЖӨБОнун потенциалын арттыруу боюнча тренинг өтүп жатат

2018-жылдын 9-июлунан тартып 10-июлуна чейинки мезгилде Ысык-Көл областынын Жети-Өгүз районундагы Оргочор айылында «Гендердик жактан сезимтал пландаштыруу жана бюджет түзүү маселелери боюнча жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын потенциалын арттыруу» темасына тренинг өтүп жатат. Тренингди Норвегиянын Тышкы иштер министрлиги финансылаган «Региондук жана эл аралык көйгөйлөргө жооп иретинде адамдарды сатууга каршы күрөшүү жана чабал мигранттарды ...
06.07.2018

Америкадан келген математикадагы артыкчылыгы үчүн сыйлыктын ээси менен жолугушуу

2018-жылдын 6-июлунда И. Раззаков атындагы КМТУда математикадагы артыкчылыгы үчүн сыйлыктын ээси Айбилек Алдаярова менен жолугушуу болуп өттү.   А.Алдаярова «Программалоо, СТЕМ. Кыргызстанга пайдалуу болгум келет» темасына презентация жасады (презентацияны шилтеме боюнча жазып алууга болот >>>).   Айбилек программалоо, код коюу жөнүндө, аларды үйрөнүү эмне үчүн маанилүү экендиги жөнүндө, бул жагынан адистешүүнүн түрлөрү жөнүндө, дүйнөнү ...
05.07.2018

Күндүн темасы: 21- кылымга туура келген баланы өстүрүү маселеси канчалык актуалдуу?

Балдарды эртелеп өнүктүрүүнүн маанилүүлүгү, 21- кылымга туура келген баланы өстүрүү маселеси канчалык актуалдуу? деген суроого бүгүн Биринчи Радио “Күндүн темасы” программасында кайрылды.   Эмне үчүн өнүккөн өлкөлөрдө балдарга өзгөчө көңүл буруп ага инвестиция салууну артыкчылык багыт катары карашат?    Бул маселеде дүйнө өлкөлөрүндөгү жүрүп жаткан тажрыйбалар менен “Роза Отунбаеванын демилгеси” атындагы эл аралык коомдук фондунун ...
03.07.2018

«Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду «Заманбап көркөм өнөр - балдарга» деген жаңы долбоорду ишке киргизет

 «Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду Швейцариянын КРдагы Элчилигинин колдоосу менен жаңы «Заманбап көркөм өнөр – балдарга» долбоорун ишке киргизип жатат.   14-23-июлда Талас областындагы балдар үчүн алгачкы Арт-лагерь өтөт. Бардыгы болуп Арт-лагерь 180 баланы камтыйт, алардын ичинен 30у – булар Баткендеги, Ноокаттагы, Жалал-Абададагы, Ош шаарындагы, Чолпон Ата шаарындагы мектеп-интернаттардын, Бишкек шаарындагы Көркөм ...
02.07.2018

Математика жаатындагы артыкчылык сыйлыгынын ээси Айбилек Алдаярова менен жолугушууга чакырабыз

Жолугушуу 2018-жылы 6-июлда саат 10.00-дө И.Раззаков атындагы КМТУде өтөт (чоӊ акт залы). Айбилек Алдаярова математика жаатындагы артыкчылык сыйлыгынын ээси, оптика боюнча Фэйрфакс аймагынын жогорку мектептер арасында олимпиадасынын жеӊүүчүсү, Улуттук Ардактуу Математика бирикмесинин мүчөсү, так илимдер боюнча Джэймс Мэдисон мектеп клубунун вице-президенти (Вена шаары, Вирджиния штаты, АКШ). Жолугушуу учурунда А.Алдаярова программалоо, математика ...
29.06.2018

Жалал-Абад областында биологиялык ар түрдүүлүккө, экологиялык көйгөйлөргө жана курчап турган чөйрөгө арналган эки күндүк тренинг өттү

2018-жылдын 22-23-июнунда Жалал-Абад областында «Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду «Жалал-Абад областынын биологиялык ар түрдүүлүгү, экологиялык көйгөйлөрү жана курчап турган чөйрөсү» темасына эки күндүк тренингди өткөрдү. Иш-чара «Жайлоодогу экологиялык лагерь» долбоорунун алкагында Германиянын эл аралык кызматташтык коомунун финансылык колдоосу менен өттү. Семинарга Жайлоодогу өнүктүрүү борборлорунун ...
29.06.2018

Инновациялык долбоорлордун конкурсуна катышуу үчүн арыздарды кабыл алуу 20-сентябрга чейин узартылды!

Конкурс "СТЕМде аялдардын мүмкүнчүлүгүн кеӊейтүү жана ролун жогорулатуу" долбоорунун алкагында өткөрүлүүдө. 2018-жылы Инновациялык долбоорлордун конкурсунун темасы – иштин ар кандай чөйрөлөрүндө жаңы технологияларды киргизүү жана башкаруунун санариптик тутумуна өтүүгө даярдоо. Эскертме: Конкурска кыз-келиндер – техникалык багыттагы адистер, техникалык ЖОЖдордун студент кыздары жана КР мектептеринин (гимназияларынын), ...
28.06.2018

Бешик ырлары.

Канышай Капарова Уктай койчу бөбөгүм Ак бешикке бөлөйүн Уктаганча жөлөгүм мээримимди төгөйүн Алдей, алдей ак балам, Ак бешикке жат балам Умай энеӊ кайтарсын Душманыңды майтарсын Түшкө кирип энекең Мээрим менен таң атсын Алдей,алдей ак балам Ак бешикке жат балам Апакеңе өбөк бол Атакеңе жөлөк бол Эл керекке жараган Ак жолтойлуу бөбөк бол Алдей,алдей ак балам Ак бешикке жат балам Ак сүтумдү ийгеним Ак батамды бергеним Актаса деп үмүтүм Аруу тилек ...
21.06.2018

Роза Отунбаеванын чет жакта жашап, эмгектенип жүргөн мекендештерге кайрпылуусу

Кыргыз Республикасынын экс-Президенти, "Роза Отунбаеванын демилгеси" эл аралык коомдук фондунун негиздөөчүсү Роза Отунбаеванын чет жакта жашап. эмгектенип жүргөн мекендештерге видео-кайрылуусу

Издөө

Экс-президенттик институт

«Устат» долбоору

Мектепке даярдык көрүүчү жыл


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Балачак мектеби

School of Childhood

Билим фестивалы

«Эко-долбоор»

«Жылдыздар бөбөктөргө китеп окуйт»

КРда мектеп тамак-ашын ылайыкташтыруу

Балдар үчүн мастер-класстар

«Балдар филармониясы»

«Поэзия кечелери»

Биздин басылмалар

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

«Бешик ырлары»


beshik-logo

Видео

Добро пожаловать!

«Аларда кандай болду экен?»

«Фонддун долбоорлору»