Демилгелер Келечек муунга инвестициялоо «Жайлоодогу балдар бакчалары»

30.05.2019

Кыргызстанда быйыл 100дөн ашык «Жайлоо өнүгүү борборлору» иштейт

Ысык-Көлдөгү “Кыргыз деңизи“ санаториясында 2019-жылдын 28-29-майында “Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фондунун “Жайлоо өнүгүү борболору” долбоорунун алкагында “Эрте курактагы балдарды өнүктүрүүнүн маанилүүлүгү жана альтернативдүү моделдери” аттуу республикалык конференция өттү.


Иш-чарага КР экс-Президенти, “Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фондунун негиздөөчүсү Роза Отунбаева, Кыргызстандын жети дубанынын “Жайлоо өнүгүү борборлорунун” жетекчилери, тарбиячылары, аймактардын ыйгарым укуктуу өкүлдөрүнүн орун басарлары, райондук мамлекеттик администрациялардын, областтык методикалык билим берүү борборлорунун, бала бакчалардын жетекчилери, Кыргыз билим берүү академиясынын, Ага Хан Фондунун, “Кыргыз жайыты” Кыргызстан жайыт пайдалануучулар ассоциациясынын, КЭМП Ала-Тоо коомдук фондунун, Улуттук Кызыл Жарым Ай Коомунун, Аскар Салымбековдун “Прогрессивдүү идеялар”фондунун өкүлдөрү, билим берүү тармагындагы эксперттер болуп, жалпысынан 200 ашык адам катышты.


Иш-чараны КР экс-Президенти Роза Отунбаева ачып, баланы өстүрүүдө биринчи 1000 күндүгү өтө маанилүү экендигин, ал эми балдардын буту басып, курсагы тойсо болду деген өтө эле туура эместигин, Кыргызстанда 800 миң бала, алардын ар бир үчүнчүсү жакырчылыкта жашап келе жаткандыгын айтып, элибиздин санына эмес, алардын ден соолугуна кам көрүү маанилүү жана балдарга эрте жашынан тарбия берүү, аларга жаңы технологиянын заманында маалыматка байытуу керектигин баса белгиледи.


Алгач, “Жайлоо өнүгүү борборлору” долбоорунун координатору Арстан Сагынтай уулу “ЖӨБ” ишмердүүлүгү, өзгөчөлүктөрү, ийгиликтери, кемчиликтери боюнча аналитикалык маалымат берди: - 2014-жылы Фонд “Жайлоодогу өнүктүрүү борборлору” долбоорун демилгелеген. Беш жылдын ичинде тоолуу райондордо жашаган малчылардын 9100дөн ашык балдарын ар тараптан өнүктүрүү үчүн шарттар түзүлгөн. 2014-жылы республиканын региондорунда – 35, 2015-жылы - 87, 2016-жылы – 117, 2017-жылы – 98, 2018-жылы – 102 Жайлоо өнүгүү борборлору ачылган, быйылкы 2019-жылга 100 ашык борболорун ачуу пландалууда. Бирок, албетте санын көбөйтүү максат эмес, окутуунун сапатын жакшыртуу, маанисин арттыруу, ата-энелер менен тыгыз иш алып баруу негизги максат болуп эсептелет.


Кыргыз билим берүү академиясынын президенти Алмазбек Токтомаметов “Балдардын когнитивдик жана психосоциалдык (кем) өнүгүшү. Биздин балдарыбыз келечектүү эмгек рыногунда” темасында лекция окуп, жакырчылык балдардын өнүгүүсүнө аябай терс таасир этээрин белгиледи.


“Жакыр үй-бүлөдө жашаган балдарда жакырчылык бир көйгөй болсо, экинчиси ошол жакырчылыктан келип чыккан көйгөйлөр. Жакыр үй-бүлөдөгү балдарга көңүл бурулбайт, ата-энеси иштейт, жокчулуктан көңүлү да жок болуп, балдарына китеп окуп беришпейт, оюнчуктары да аз болот. Мунун баары баланын когнитивдик өсүүсүнө терс таасир этет. Албетте, чечүү жолдору да бар, ата-эненин мээрими, мамлекеттин, коомчулуктун колдоосу”, - дейт А.Токтомаметов.


“Жакырчылыкты чагылдырууда ММК ролу. Баланы комплекстүү өнүктүрүү” темасында Азаттык радиосунун журналисти Бактыгүл Чыныбаева өзүнүн тажрыйбасында, кызы Зейнептин өнүгүү процесси, туура тамактануусу, билим алуусу, кызыгуусу, таланты тууралуу маалымат берди.


Кара-Кулжа районунун Мады айылынан келген Жунус Исмаилов өзүнүн жайыт комитети катары эле эмес, бала бакчанын уюштуруучусу катары жеке татжрыйбалары менен бөлүшүп, үй бүлөдөгү зордук-зомбулукту алдын –алуу керек экендигин белгилеп, төмөндөгүдөй учурга токтолду: Жайлоодо бир жолу маңдайымдан тестиер кыз чыкты, ал шолоктоп ыйлап келе жатыптыр. Эмне болгондугун сурасам, мен кокустан термосту сындырып алдым, эми мени жеңем үйгө барсам урушат, деди. Мен көпкө ойлонбостон, анын колунан жетелеп, сынган термосту өзүм колума көтөрүп алып, үйүнө бардым, да кыздын жеңеси менен учурашкан соң, термосту сунуп, анын колуна термос тийе электе эле, таштап жибердим. Ай, келин бала, бекем кармабайт белең, дедим, да кызды куткарып кеттим.”


“Жаратылыш ресурстарын сарамжалдуу пайдалануу аркылуу ынтымакты бекемдөө” темасында “Жайыт колдонуучуларды жана жайытты учур талабына ылайык өнүктүрүүдө “Жайлоо өнүгүү борборлорунун” орду, “Кыргызстанда жайытты жана жайыт колдонуучуларды өнүктүрүү перспективалары”, “Балдар китептери аркылуу Жаратылышты коргоого тарбиялоо жана туура пайдалануу”, “Жайыт ресурстарын сарамжалдуу пайдалануу аркылуу ынтымакты бекемдөө. Жайлоо шартында инновациялык технологиялар” темаларында лекциялар окулду.


Ошондой эле конференциянын тыныгуу учурларында акындар Олжобай Шакир менен Алтынбек Исмаилов чыгармаларынан көркөм окуп берип турушту.


Жаңы технологияларды колдонуунун тенденциялары жана мааниси темасында да презентациялар: “Энергияны жана ресурстарды үнөмдүү пайдалануу жолдору жана KyrSEFF программасынын каржы мүмкүнчүлүгү. Жайлоо шартында инновациялык технологияларды колдонуу”, “Саламат жашоо таалим-тарбия программалары”, “Жайлоо шартында алгачкы жардам көрсөтүү, аптечкасын колдонуу. Алгачкы жардам - мобилдик тиркеме” темаларында тиешелүү уюмдардын адистеринин презентациялары катышуучулардын терең кызыгуусуна ээ болду жана практикалык мааниси бар экендигине сүйүнүштү.


“Үй бүлөдөгү ата-эненин баланы тарбиялоодогу ролу” тууралуу тогуз баланын атасы (9 баланын алтоосу Кыргызстандын шахмат боюнча чемпиондору) Съездбек Таштекеев өз мисалында лекция окуп берип, балдарды тарбиялоодо акча шылтоо эместигин айтып буларга токтолду: - Мен учурунда мамлекеттик кызматта иштеп жүрдүм, ал жактын айлык акысын билесиздер. Балдарыма көп көңүл бөлө албай калчумун. Кийин жумуштан чыгып, балдарыма деген убактымды, мээримимди, изденүүнү аяган жокмун. Баланы туура тарбиялоодо эң негизгиси убакытты туура бөлүштүрүү, балага болгон сүйүүнү ар дайым белгилеп туруу менен баарлашуу өзгөчө маанилүү.


Конференцияда Азиянын үч жолку чемпиону Айжан Сьездбекова, Руслан, Алмаз Сьездбековдор бир убакта бир нече адам менен шахмат ойношуп, мастер класстарды көрсөтүп жатышты жана албетте, бардыгын утуп алып жатышты.


Ошондой эле телефон аркылуу электрондук төлөмдөрдү жүргүзүү, социалдык тармактар, жайлоо шартында алгачкы жардам көрсөтүү, аптечка колдонуу, алгачкы жардам - мобилдик тиркеме жана кыргыздын улуттук оюндары боюнча да мастер-класстар өткөрүлүп, кечкисин “Дарак ыры” тасмасы көрсөтүлүп, этегинде тасманын режиссеру Айбек жана продюссери Толкун Дайырбековдор менен жолугушуу суроо-жооптор менен, көрүүчүлөрдүн овациясы менен аяктады.


Катышуучуларга “Кыргызстандын тоолуу аймактарында жашаган балдарды жана ата-энелерди жайлоо өнүгүү борборлорунун шартында өнүктүрүү” темасында тренинг өткөрүлүп, төрт секцияга бөлүнүп иш алып барышты.


Тренингден катышуучулар мектепке чейинки жаштагы балдарды жалпы өнүктүрүүчү программасынын негизинде сабактарды окутуп-үйрөтүүнү, “ЖӨБ” уюштуруу жана пландаштыруу боюнча мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтишти. Ата-энелер жана тарбиячылардын, волонтерлордун ортосунда кызматташуунун маанилүүлүгү, аларды бала бакчанын ишине жигердүү катышууга тартуу билгичтиктерине ээ болушту. Баса белгилей кетсек, 2019-жылы жаңы технологияларга жана математикага басым жасалып, тарбиячылар жаңы окуу материалдар менен таанышышты.


Биринчи секцияда Түркиядан алынган тажрыйбаларды Жайлоо өнүгүү борборлорунда колдонуу жана мастер-класстардын түрлөрү көрсөтүлдү.

Экинчи секцияда балдарды ар тараптуу өнүктүрүүдө кызматташтык, Soft Skills – Жумшак көндүмдөрдүн маанилүүлүгү;

Үчүнчү секцияда жаратылыш ресурстарын сарамжалдуу пайдалануу, ынтымакты бекемдөө багытында жайлоо шартында балдар жана ата-энелер менен иш алып баруу;

Төртүнчү секция оюндун түрлөрү аркылуу балдарды өнүктүрүү, чыгармачылыкка шыктандыруу боюнча иштер аткарылып жатты.


Конференциянын катышуучусу Ош облусуна караштуу Чоң-Алай районундагы “Жайлоо өнүгүү борборунун” жетекчиси Үпөл Исакова беш жылдан бери “ЖӨБ” жай айларында уюштуруп келет, жыл сайын конференцияга келип катышып, окутуунун жаңы методдору менен таанышып, жыл сайын 25тен ашуун баланы тарбиялап келет.


“Жайлоодогу малчылардын балдары жай айларында бош жүрүшпөсүн, кандайдыр бир жөндөмүн улантып кетели деген максатта иштейбиз. Конференцияда ар тараптуу презентациялардан көптөгөн маалымат алдык. Бизге Жайыт комитеттери жакшы жардам бербей келчү, бүгүн алардын милдеттери менен да тааныштык”, - дейт Ү.Исакова.


Базар-Коргон райондук Билим берүү бөлүмүнүн адиси Нургул Нуралиева айылдын балдарына жай мезгилинде өзүнүн үйүндө өнүгүү борборун ачаарын айтып буларга токтолду: - Конференцияга келген сайын идея пайда болот, өзүм финансылык сабаттуулук боюнча тренермин, быйыл менталдык арифметика боюнча ийрим киргизели деп жатабыз. Биздин райондо эки “ЖӨБ” иштеп келет, быйыл үчүнчүсүн ачалы деген план бар. Анткени биздин айыл өтө чоң, жайкысын балдар көчөдө көп жүрүп калышат.


Иш-чараны Кыргызстандагы Ага Хан Фонду, Улуу Британиянын Бишкектеги Элчилигинин (DFID) колдоосу менен «Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду өткөрдү.

 

Акыркы жаңылыктар

20.08.2019

«Гений» радиоберүүсү: Кыргызстандык окуучулардын химия боюнча Эл аралык олимпиадада көрсөткөн жыйынтыктары

“Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фонду менен Биринчи радионун биргелешкен “Гений” радиоберүүсүнүн кезектеги чыгарылышында Парижде өткөн химия боюнча Эл аралык олимпиадасына катышкан кыргызстандык окуучулардын көрсөткөн жыйынтыктары жөнүндө сөз болду.   Олимпиада үстүбүздөгү жылдын июль айында өтүп, ага 84 өлкөдөн 330 окуучу катышкан. Кыргызстандан төрт окуучу: Нурсултан Соодонбеков, Эльмар Зикиров, Бакай Шейитов жана Мирхад ...
01.08.2019

Жайлоо өнүгүү борборунда тарбияланып жаткан балдардын креативдүү сапаттарын өнүктүрүшүүдө

Үстүбүздөгү жылдын 29-июлунда Ысык-Көл облусуна караштуу Ак-Суу районундагы Башарин жайлоосундагы «Заря» жайлоо өнүгүү борборунда «Баланын креативдүү сапаттарын өнүктүрүү» темасында семинар болуп өттү. Иш-чарага ата-энелер, облусттук билим берүү институтунун кызматкерлери, жергиликтүү бийликтин жана Заря корпоративинин өкүлдөрү катышты. Заря корпоративи балдарга таттууларды таратып көңүлдөрүн көтөрүшсө, жергиликтүү бийлик, райондук билим ...
01.08.2019

2019-жылдын 1-2-август күндөрү Бишкектеги КР Ала-Арча мамлекеттик резиденциясында КР Президентине караштуу чет өлкөлөрдөгү мекендештер менен байланыш боюнча Кеңештин биринчи жыйыны өтүп жатат

Белгилей кетсек, бул иш чара “Роза Отунбаеванын демилгеси” эл аралык коомдук фонду тарабынан негизделип, 2012, 2014, 2016, 2018-жылдары төрт ирет тең коомдо чоң окуя катары өткөн Мекендештер Форумунун ишмердигинин түздөн-түз жыйынтыгы деп айта алабыз. Анткени аталган иш чара мамлекеттик структура менен чет жактарда иштеп жүргөн мекендештердин Кыргызстанды өнүктүрүү максатындагы өз ара диалогун камсыз кылууда мыкты аянтча болуп бере алгандыгын ...
23.07.2019

Эко-арт лагердин катышуучулары ак илбирстерди көрүштү

Кара-Кужур жайлоосунда өтүп жаткан Кыргызстандагы биринчи эко-арт лагердин катышуучулары Ананьевадагы Айбанаттарды калыбына келтирүү борбору менен таанышып, ак илбирстерди көрүштү. 20 ашык өспүрүм 19-июлда Ысык-Көл облусунун Ананьева айылындагы Германиянын жаратылышты коргоо бирикмеси (NABU) Айбанаттарды калыбына келтирүү борборунда болушуп, ал жактагы эки ак илбирс, сүлөөсүн, бүркүт, түлкү жана куштарды көрүп, борбордун ишмердүүлүгү менен таанышып, ...
19.07.2019

Кыргызстанда активист-мигранттар үчүн адамдардын укуктарын алга илгерилетүү боюнча волонтердук иш тууралуу жайкы үйрөтүү лагери өттү

Үстүбүздөгү жылдын 12-июлунда USAIDдин "Адамдын укугу жана кадыр-баркы" долбоорунун алкагында мигранттар үчүн үч күндүк жайкы үйрөтүү лагери Жалал-Абад облусунун Кара-Алма айылында жайгашкан “Кара-Алма” эс алуу жайында өттү. Лагердин максаты – мигранттардын укуктарын алга илгерилетүү боюнча волонтердук иш жөнүндө маалыматты мурдагы мигранттарга берүү.   Лагердин ишине жалпысынан он алты мигрант болгон, коомдук лидер болууга жана коомдун ...
18.07.2019

Кара-Кужур жайлоосунда эко-арт лагери өтөт

2019-жылдын 20-июлунан 28-июлуна чейин Кыргызстандын эң кооз, ак илбирс уялаган, мамыры гүлдөрү жайнаган, атактуу - Кара-Кужур жайлоосунда 20 өспүрүм катышкан эко-арт лагери өтөт. Катышуучулар кино, актердук чеберчилик, живописти үйрөнүү аркылуу экология тууралуу түшүнүк алышат жана бул боюнча өз ойлорун айтууну үйрөнүшөт. Кыздар жана балдар аталган жанрлар боюнча командаларга бөлүнүп алып иштешет. Аларга ХV Казань фестивалында гран прини, «Ак илбирс» ...
18.07.2019

«Гений» радиоберүү: Мектеп бүтүрүүчүлөрдүн жалпы республикалык тестирлөөдө көрсөткөн жыйынтыктары

“Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фонду менен Биринчи радионун биргелешкен “Гений” радиоберүүсүнүн кезектеги чыгарылышында 2019-жылы мектепти аяктаган бүтүрүүчүлөрдүн билим сапаты жана аларга түзүлүп жаткан шарттар тууралуу сөз болду.   Жалпысынан жалпы республикалык тестирлөөгө 44289 адам катышып, 62 пайызы босого баллдан өттү, бул тууралуу кененирээк радиоберүүнүн катышуучулары КР Билим берүү жана илим министрлигинин өкүлү ...
16.07.2019

Жайлоо өнүгүү борборлору жөнүндө документалдык тасма тартылууда

Үстүбүздөгү жылдын 23-27-июндарында Жалал-Абад жана Ош облусунун жайлоолорунда жайгашкан жайлоо өнүгүү борборлорунда тарбияланып жаткан балдар тууралуу белгилүү кинорежиссёр, сценарист, продюсер, «Кыргыз киносу» кинотеатрынын негиздөөчүсү, “Дарак ыры” тасмасынын режиссеру Айбек Дайырбеков документалдык тасма тартты. Тасмага алгачкылардан болуп Жалал-Абад облусунун Ноокен районундагы “Кызыл –Кыштак”, “Нур –Айым” жайлоо өнүгүү ...
15.07.2019

Барскоон жана Сузак айыл аймактарынын жумушчу топтору үч күндүк окутуудан (коучинг) өтүштү

Үстүбүздөгү жылдын 5-7- июлунда Ысык-Көл облусунун, Кара-Ой айылынын Ак-Бермет эс алуу үйүндө үч күндүк окутуу (коучинг) болуп өттү. Окутуунун максаты – эки пилоттук айыл аймактын социалдык-экономикалык өнүгүү программасынын өнүктүрүү приоритеттерине миграция жана гендердик багытты жумушчу топтор жана эксперттер менен биргеликте киргизүү. Окутууга Барскоон жана Сузак айыл аймактарынын жумушчу топтору, гендер, миграция маселелери боюнча ...
11.07.2019

«Ынтымактуу конуштар» долбоор жазуу, аны жактоо боюнча иштешүүдө

Үстүбүздөгү жылдын 9-июлунда “Жаңы конуштарда социалдык жана гендердик теңчиликти бекемдөө аркылуу ынтымакты чыңдоо” долбоорунун алкагында пилоттук болуп кирген Бишкек шаарынын 10 жаңы конуштун жаш лидерлери, коомдук ден соолук комитеттеринин мүчөлөрү, муниципалдык аймактык башкармалыктардын башчыларынын орун басарлары, адистери менен бирге долбоор жазуу аны жактоо боюнча коучинг жолугушуу өттү. Пилоттук МАБ башчылары, өкүлдөрү, жаш лидерлер, ...
09.07.2019

Конкурс жарыяланат

КОНКУРС ЖАРЫЯЛАНАТ  Эко-Арт-Лагерь Кара-Кужур өрөөнү, Кочкор р/ну, Нарын обл 19-28- июль 2019-ж Катышуучуларды кантип тандап алабыз? Айлана-чөйрөнү коргоо, жаратылышка аяр мамиле кылуу жана ак илбирсти сактоо темасындагы макал-лакаптын негизинде сүрөт тартып жана ага аннотация жазып, аны: “Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фондунун электрондук дарегине 15.07.19 саат 17.00 чейин жибериниздер office@roza.kg Лагерь 12-15 жаш курактагы, жыйырма жаш улан ...

Издөө

Экс-президенттик институт

«Устат» долбоору

Мектепке даярдык көрүүчү жыл


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Балачак мектеби

School of Childhood

Билим фестивалы

«Эко-долбоор»

«Жылдыздар бөбөктөргө китеп окуйт»

КРда мектеп тамак-ашын ылайыкташтыруу

Балдар үчүн мастер-класстар

«Балдар филармониясы»

«Поэзия кечелери»

Биздин басылмалар

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

«Бешик ырлары»


beshik-logo

Видео

Ключевые факторы успешности женщин в инновациях и технологиях

«Аларда кандай болду экен?»

«Фонддун долбоорлору»