Демилгелер Келечек муунга инвестициялоо «Жайлоодогу балдар бакчалары»

30.05.2019

Кыргызстанда быйыл 100дөн ашык «Жайлоо өнүгүү борборлору» иштейт

Ысык-Көлдөгү “Кыргыз деңизи“ санаториясында 2019-жылдын 28-29-майында “Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фондунун “Жайлоо өнүгүү борболору” долбоорунун алкагында “Эрте курактагы балдарды өнүктүрүүнүн маанилүүлүгү жана альтернативдүү моделдери” аттуу республикалык конференция өттү.


Иш-чарага КР экс-Президенти, “Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фондунун негиздөөчүсү Роза Отунбаева, Кыргызстандын жети дубанынын “Жайлоо өнүгүү борборлорунун” жетекчилери, тарбиячылары, аймактардын ыйгарым укуктуу өкүлдөрүнүн орун басарлары, райондук мамлекеттик администрациялардын, областтык методикалык билим берүү борборлорунун, бала бакчалардын жетекчилери, Кыргыз билим берүү академиясынын, Ага Хан Фондунун, “Кыргыз жайыты” Кыргызстан жайыт пайдалануучулар ассоциациясынын, КЭМП Ала-Тоо коомдук фондунун, Улуттук Кызыл Жарым Ай Коомунун, Аскар Салымбековдун “Прогрессивдүү идеялар”фондунун өкүлдөрү, билим берүү тармагындагы эксперттер болуп, жалпысынан 200 ашык адам катышты.


Иш-чараны КР экс-Президенти Роза Отунбаева ачып, баланы өстүрүүдө биринчи 1000 күндүгү өтө маанилүү экендигин, ал эми балдардын буту басып, курсагы тойсо болду деген өтө эле туура эместигин, Кыргызстанда 800 миң бала, алардын ар бир үчүнчүсү жакырчылыкта жашап келе жаткандыгын айтып, элибиздин санына эмес, алардын ден соолугуна кам көрүү маанилүү жана балдарга эрте жашынан тарбия берүү, аларга жаңы технологиянын заманында маалыматка байытуу керектигин баса белгиледи.


Алгач, “Жайлоо өнүгүү борборлору” долбоорунун координатору Арстан Сагынтай уулу “ЖӨБ” ишмердүүлүгү, өзгөчөлүктөрү, ийгиликтери, кемчиликтери боюнча аналитикалык маалымат берди: - 2014-жылы Фонд “Жайлоодогу өнүктүрүү борборлору” долбоорун демилгелеген. Беш жылдын ичинде тоолуу райондордо жашаган малчылардын 9100дөн ашык балдарын ар тараптан өнүктүрүү үчүн шарттар түзүлгөн. 2014-жылы республиканын региондорунда – 35, 2015-жылы - 87, 2016-жылы – 117, 2017-жылы – 98, 2018-жылы – 102 Жайлоо өнүгүү борборлору ачылган, быйылкы 2019-жылга 100 ашык борболорун ачуу пландалууда. Бирок, албетте санын көбөйтүү максат эмес, окутуунун сапатын жакшыртуу, маанисин арттыруу, ата-энелер менен тыгыз иш алып баруу негизги максат болуп эсептелет.


Кыргыз билим берүү академиясынын президенти Алмазбек Токтомаметов “Балдардын когнитивдик жана психосоциалдык (кем) өнүгүшү. Биздин балдарыбыз келечектүү эмгек рыногунда” темасында лекция окуп, жакырчылык балдардын өнүгүүсүнө аябай терс таасир этээрин белгиледи.


“Жакыр үй-бүлөдө жашаган балдарда жакырчылык бир көйгөй болсо, экинчиси ошол жакырчылыктан келип чыккан көйгөйлөр. Жакыр үй-бүлөдөгү балдарга көңүл бурулбайт, ата-энеси иштейт, жокчулуктан көңүлү да жок болуп, балдарына китеп окуп беришпейт, оюнчуктары да аз болот. Мунун баары баланын когнитивдик өсүүсүнө терс таасир этет. Албетте, чечүү жолдору да бар, ата-эненин мээрими, мамлекеттин, коомчулуктун колдоосу”, - дейт А.Токтомаметов.


“Жакырчылыкты чагылдырууда ММК ролу. Баланы комплекстүү өнүктүрүү” темасында Азаттык радиосунун журналисти Бактыгүл Чыныбаева өзүнүн тажрыйбасында, кызы Зейнептин өнүгүү процесси, туура тамактануусу, билим алуусу, кызыгуусу, таланты тууралуу маалымат берди.


Кара-Кулжа районунун Мады айылынан келген Жунус Исмаилов өзүнүн жайыт комитети катары эле эмес, бала бакчанын уюштуруучусу катары жеке татжрыйбалары менен бөлүшүп, үй бүлөдөгү зордук-зомбулукту алдын –алуу керек экендигин белгилеп, төмөндөгүдөй учурга токтолду: Жайлоодо бир жолу маңдайымдан тестиер кыз чыкты, ал шолоктоп ыйлап келе жатыптыр. Эмне болгондугун сурасам, мен кокустан термосту сындырып алдым, эми мени жеңем үйгө барсам урушат, деди. Мен көпкө ойлонбостон, анын колунан жетелеп, сынган термосту өзүм колума көтөрүп алып, үйүнө бардым, да кыздын жеңеси менен учурашкан соң, термосту сунуп, анын колуна термос тийе электе эле, таштап жибердим. Ай, келин бала, бекем кармабайт белең, дедим, да кызды куткарып кеттим.”


“Жаратылыш ресурстарын сарамжалдуу пайдалануу аркылуу ынтымакты бекемдөө” темасында “Жайыт колдонуучуларды жана жайытты учур талабына ылайык өнүктүрүүдө “Жайлоо өнүгүү борборлорунун” орду, “Кыргызстанда жайытты жана жайыт колдонуучуларды өнүктүрүү перспективалары”, “Балдар китептери аркылуу Жаратылышты коргоого тарбиялоо жана туура пайдалануу”, “Жайыт ресурстарын сарамжалдуу пайдалануу аркылуу ынтымакты бекемдөө. Жайлоо шартында инновациялык технологиялар” темаларында лекциялар окулду.


Ошондой эле конференциянын тыныгуу учурларында акындар Олжобай Шакир менен Алтынбек Исмаилов чыгармаларынан көркөм окуп берип турушту.


Жаңы технологияларды колдонуунун тенденциялары жана мааниси темасында да презентациялар: “Энергияны жана ресурстарды үнөмдүү пайдалануу жолдору жана KyrSEFF программасынын каржы мүмкүнчүлүгү. Жайлоо шартында инновациялык технологияларды колдонуу”, “Саламат жашоо таалим-тарбия программалары”, “Жайлоо шартында алгачкы жардам көрсөтүү, аптечкасын колдонуу. Алгачкы жардам - мобилдик тиркеме” темаларында тиешелүү уюмдардын адистеринин презентациялары катышуучулардын терең кызыгуусуна ээ болду жана практикалык мааниси бар экендигине сүйүнүштү.


“Үй бүлөдөгү ата-эненин баланы тарбиялоодогу ролу” тууралуу тогуз баланын атасы (9 баланын алтоосу Кыргызстандын шахмат боюнча чемпиондору) Съездбек Таштекеев өз мисалында лекция окуп берип, балдарды тарбиялоодо акча шылтоо эместигин айтып буларга токтолду: - Мен учурунда мамлекеттик кызматта иштеп жүрдүм, ал жактын айлык акысын билесиздер. Балдарыма көп көңүл бөлө албай калчумун. Кийин жумуштан чыгып, балдарыма деген убактымды, мээримимди, изденүүнү аяган жокмун. Баланы туура тарбиялоодо эң негизгиси убакытты туура бөлүштүрүү, балага болгон сүйүүнү ар дайым белгилеп туруу менен баарлашуу өзгөчө маанилүү.


Конференцияда Азиянын үч жолку чемпиону Айжан Сьездбекова, Руслан, Алмаз Сьездбековдор бир убакта бир нече адам менен шахмат ойношуп, мастер класстарды көрсөтүп жатышты жана албетте, бардыгын утуп алып жатышты.


Ошондой эле телефон аркылуу электрондук төлөмдөрдү жүргүзүү, социалдык тармактар, жайлоо шартында алгачкы жардам көрсөтүү, аптечка колдонуу, алгачкы жардам - мобилдик тиркеме жана кыргыздын улуттук оюндары боюнча да мастер-класстар өткөрүлүп, кечкисин “Дарак ыры” тасмасы көрсөтүлүп, этегинде тасманын режиссеру Айбек жана продюссери Толкун Дайырбековдор менен жолугушуу суроо-жооптор менен, көрүүчүлөрдүн овациясы менен аяктады.


Катышуучуларга “Кыргызстандын тоолуу аймактарында жашаган балдарды жана ата-энелерди жайлоо өнүгүү борборлорунун шартында өнүктүрүү” темасында тренинг өткөрүлүп, төрт секцияга бөлүнүп иш алып барышты.


Тренингден катышуучулар мектепке чейинки жаштагы балдарды жалпы өнүктүрүүчү программасынын негизинде сабактарды окутуп-үйрөтүүнү, “ЖӨБ” уюштуруу жана пландаштыруу боюнча мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтишти. Ата-энелер жана тарбиячылардын, волонтерлордун ортосунда кызматташуунун маанилүүлүгү, аларды бала бакчанын ишине жигердүү катышууга тартуу билгичтиктерине ээ болушту. Баса белгилей кетсек, 2019-жылы жаңы технологияларга жана математикага басым жасалып, тарбиячылар жаңы окуу материалдар менен таанышышты.


Биринчи секцияда Түркиядан алынган тажрыйбаларды Жайлоо өнүгүү борборлорунда колдонуу жана мастер-класстардын түрлөрү көрсөтүлдү.

Экинчи секцияда балдарды ар тараптуу өнүктүрүүдө кызматташтык, Soft Skills – Жумшак көндүмдөрдүн маанилүүлүгү;

Үчүнчү секцияда жаратылыш ресурстарын сарамжалдуу пайдалануу, ынтымакты бекемдөө багытында жайлоо шартында балдар жана ата-энелер менен иш алып баруу;

Төртүнчү секция оюндун түрлөрү аркылуу балдарды өнүктүрүү, чыгармачылыкка шыктандыруу боюнча иштер аткарылып жатты.


Конференциянын катышуучусу Ош облусуна караштуу Чоң-Алай районундагы “Жайлоо өнүгүү борборунун” жетекчиси Үпөл Исакова беш жылдан бери “ЖӨБ” жай айларында уюштуруп келет, жыл сайын конференцияга келип катышып, окутуунун жаңы методдору менен таанышып, жыл сайын 25тен ашуун баланы тарбиялап келет.


“Жайлоодогу малчылардын балдары жай айларында бош жүрүшпөсүн, кандайдыр бир жөндөмүн улантып кетели деген максатта иштейбиз. Конференцияда ар тараптуу презентациялардан көптөгөн маалымат алдык. Бизге Жайыт комитеттери жакшы жардам бербей келчү, бүгүн алардын милдеттери менен да тааныштык”, - дейт Ү.Исакова.


Базар-Коргон райондук Билим берүү бөлүмүнүн адиси Нургул Нуралиева айылдын балдарына жай мезгилинде өзүнүн үйүндө өнүгүү борборун ачаарын айтып буларга токтолду: - Конференцияга келген сайын идея пайда болот, өзүм финансылык сабаттуулук боюнча тренермин, быйыл менталдык арифметика боюнча ийрим киргизели деп жатабыз. Биздин райондо эки “ЖӨБ” иштеп келет, быйыл үчүнчүсүн ачалы деген план бар. Анткени биздин айыл өтө чоң, жайкысын балдар көчөдө көп жүрүп калышат.


Иш-чараны Кыргызстандагы Ага Хан Фонду, Улуу Британиянын Бишкектеги Элчилигинин (DFID) колдоосу менен «Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду өткөрдү.

 

Акыркы жаңылыктар

15.10.2019

Креативдүү программалоо боюнча биринчи олимпиада

Биз креативдүү, ар тараптуу ойлоно алган, жаңы нерсе жаратууга кызыкдар жаштарды өстүрүүгө умтулабыз! Курак: 7-12 жаш Өлкө: Кыргызстан Билдирме калтыруу мөөнөтү 10-ноябрга чейин Программалоо тили: Scratch Окутуу: Олимпиадга даярдоо боюнча акысыз мастер-класстар каралган. Scratch программалоо тили - бул Массачусетс Технологиялык Университетинин (MIT) профессорунун табылгасы. Ал мультфильм, оюн жана анимация жаратуу үчүн универсалдуу платформа. Жөнөкөй жана ...
14.10.2019

18-октябрда Поэзия кечесинин жаңы сезону ачылат! Сиздерди кайрадан Поэзия кечесине чакырабыз! Калтырбаңыздар! Шашылыңыздар!

«Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду Кыргыз Республикасынын Жазуучулар Союзу, Т.Сатылганов атындагы Кыргыз Улуттук филармония менен биргеликте эл сүймөнчүгүнө ээ болгон акындардын поэзия кечелерин өткөрүүнү улантууда. Кезектеги кече белгилүү акын , сатирачы, КР маданиятына эмгек сиңирген ишмер Жолочу Рысбаев жана Жазуучулар Союзунун “Алтын калем” сыйлыгынын ээси Мая Осмонкулованын чыгармачылыгына арналат жана ал “Жүрөк ...
14.10.2019

Пресс-релиз «Санариптештирүү: Дүйнөдө жана Бизде»

Үстүбүздөгү жылдын 15-16-17-октябрында КР экс-Президенти Роза Отунбаеванын катышуусу менен Жалал-Абад, Ош жана Баткен областтарында “Санариптештирүү: Дүйнөдө жана Бизде” аттуу санариптештирүү процессиндеги дүйнөдөгү жана өлкөбүздөгү жетишкендиктер жана мүмкүнчүлүктөр боюнча конференция өтөт. Конференцияга областтын активдери, мекеме жетекчилери, айыл өкмөт башчылары, агартуу, саламаттык сактоо жана маданий тармагынын өкүлдөрү катышат. КР Илимдер ...
12.10.2019

Чакан гранттар социалдык жактан маанилүү маселелерди чечет

Талас областынын Талас айылында (Манас району) сентябрдын башында демейдегиден башкача долбоор старт алды.   Бул долбоордун алкагында Манас районунун Талас айылындагы ооруканада эски терезелерди энергияны үнөмдөчү жылчыксыз жаңы терезелерге алмаштыруу боюнча иштер аткарылып жатат. Долбоор ФРГнын КРдагы Элчилигинин Калктын аялуу катмарларынын жашоо деңгээлин жакшыртуу боюнча чакан долбоорлору программасынын алкагында ишке ашырылып ...
10.10.2019

«Кыргызстаныбызды окуп-үйрөнөбүз» аттуу билим сандыгы тартууланат

“Роза Отунбаеванын демилгеси” эл аралык коомдук фондунун эко-долбоору 2018-жылы – Аймактарды өнүктүрүү жылы – 5-10 жаш курактагы балдар үчүн "Изучаем наш Кыргызстан" жана "Кыргызстаныбызды кыдырабыз" аттуу кооз иллюстрацияланган китептерди кыргыз жана орус тилдеринде чыгарды. Башкы каармандар Эркинай менен Бекжан жана алардын ата-энесинин саякатына ортоктош болуп, окурман биздин өлкөнүн баардык облустарын кыдырат да, ар кайсы аймактардагы ...
07.10.2019

Билим берүүчү уюмдарга жана китепканаларга «Кыргызстандын илимдеги жана техникадагы айымдары» китеби берилди

4-октябрда Бишкек шаарынын билим берүүчү уюмдарына жана китепканаларына “Кыргызстандын илимдеги жана техникадагы айымдары” китептерин берүү аземи болуп өттү. Китепти АКШнын КРдагы Элчилигинин Демократиялык Комиссиясынын финансылык колдоосу менен «SТЕМ’деги айымдардын мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү жана ролун жогоурлатуу» долбоорунун алкагында «Роза Отунбаеванын демилгеси» ЭКФ басып чыгарды.   Кыргызстандагы STEM жагынан көрүнүктүү илимпоз ...
04.10.2019

Бүгүн бүт дүйнө жүзү эң сонун жана абдан маанилүү кесиптеги адамдарды кадырлап жатат

Кымбаттуу мугалимдерибиз, мына силердин кесиптик майрамыңар – Мугалимдер күнү кайрадан босогого келип калды!     Силер – маанайы жарык жана таланттуу адамсыңар – силерге адамдар эң баалуу болгон өз балдарын ишенип берет. Силердин акылмандыгыңар жана билимиңер – татыктуу, прогрессивдүү муунду ийгиликтүү тарбиялоонун уюткусу. Силер күн сайын өз билимиңерди жана турмуштук тажрыйбаңарды жаңы муундун акыл-эсине жана жан-дүйнөсүнө жеткирип, ...
01.10.2019

Роза Отунбаева Пенсильвания университетинде жаңы технологияларды жана алардын глобалдык таасирин талкуулоого катышты

Пенсильвания университетинде (АКШ) «Жаңы технологиялар жана алардын глобалдык таасири» темасына илимий семинар болуп өттү. Иш-чарага Кыргызстандын мурдагы Президенти Роза Отунбаева, АКШнын мурдагы мамлекеттик катчысы Джон Керри, АКШнын мурдагы коргоо министри Эшу Картеру, Human Rights Watch’тун аткаруучу директору Кеннет Рот, Uber’дин башкы илимий кызматкери Ракель Уртасун, ошондой эле Пенсильвания университетинин ректору Эми Гутман ...
30.09.2019

Барскоон жана Сузак айыл аймактары гендердик ыкманы Кыргызстанда миграция жана жергиликтүү деңгээлде өнүктүрүү боюнча артыкчылыктарга киргизүү менен 2020-2022-жылдарга социалдык-экономикалык өнүктүрүү программасын бекитти

2019-жылдын 23-сентябрында Барскоон айыл аймагында коомдук угууга жана Барскоон айыл аймагынын сессиясына карата Социалдык-экономикалык өнүктүрүү программасын даярдоо боюнча практикалык семинар болуп өттү. Практикалык семинардын максаты – өңүттөрдү, артыкчылыктуу максаттарды жана милдеттерди, ошондой эле гендердик курамды кошуу жана миграция боюнча артыкчылыктарды аныктоо менен ар бир тармак боюнча күтүлгөн натыйжаларды жана көрсөткүчтөрдү ...
29.09.2019

Ошто коопсуз миграция маселелерин талкуулоо болуп өттү

Үстүбүздөгү жылдын 27-сентябрында Кыргыз Республикасынын Президентинин Ош шаарындагы Түштүк резиденциясында USAID’дин «Татыктуулук жана укук» долбоорунун алкагында жергиликтүү бийликтин өкүлдөрүнүн жана кайтып келген мигранттардын ичинен коомдоштуктардын келечектеги лидерлеринин ортосунда диалог болуп өттү.   Диалогго 40тан ашык адам, анын ичинде өз коомдоштуктарында волонтер/ активист болууну каалаган демилгелүү мигранттар, айыл ...
27.09.2019

Бишкекте 50 жаштан өткөн адамдарды санариптик технология жөндөмдөрүнө окутушат

Бишкекте улуу муун үчүн «Санарип 50+» долбоору старт алды, анда санариптик жана финансылык сабаттуулукка үйрөнүүгө болот.   Курс төмөнкүдөй темаларды камтыйт: смартфондун функциялары, смартфон аркылуу маалымат издөө, социалдык тармак аркылуу баарлашуу, расмий кат алышууну жүргүзүү үчүн электрондук почтаны пайдалануу, ошондой эле накталай эмес операциялар үчүн Элсом электрондук капчыгын жана финансылык санариптик өбөлгөлөрдүн негиздерин ...

Издөө

Экс-президенттик институт

«Устат» долбоору

Мектепке даярдык көрүүчү жыл


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Балачак мектеби

School of Childhood

Билим фестивалы

«Эко-долбоор»

«Жылдыздар бөбөктөргө китеп окуйт»

КРда мектеп тамак-ашын ылайыкташтыруу

Балдар үчүн мастер-класстар

«Балдар филармониясы»

«Поэзия кечелери»

Биздин басылмалар

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

«Бешик ырлары»


beshik-logo

Видео

Ключевые факторы успешности женщин в инновациях и технологиях

«Аларда кандай болду экен?»

«Фонддун долбоорлору»