Демилгелер Артүрдүүлүк жана маданият Бардыгына арналган адабият

07.06.2017

«Бешик ырлары» республикалык сынакты өткөрүүнүн



«Бешик ырлары» республикалык сынакты өткөрүүнүн

 

ЖОБОСУ  



Сынактын уюштуруучулары:


«Р.Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду, К.Молдобасанов атындагы Кыргыз Улуттук Консерваториясы жана Кыргыз радиосу

Сынакты өткөрүү мөөнөтү 2017-жылдын 5-июнунан 1-ноябрына чейин.

 

Негиздеме:


Сөзүндө балага карата жакшы тилек, ошол бала уктаар учурдагы кырдаал жана башка ар кандай социалдык мотивдерди чагылдырган бешик ырларын энелер көбүнчө өздөрү ойлоп таап, обонго салып ырдашкан, же башкалардан үйрөнгөн ырларды баласына арнап ырдаган. Бешик терметкен эне сөзсүз үнүн чыгарып, уктап жаткан баласына алдей айткан. Алдей ыры баланы көшүлтүп, анын тынч уктоосуна өбөлгө болгон. Эненин үнү наристеге кубат берип, эне менен баланын ортосундагы бири бирине байланышын камсыздаган. Бала үчүн энесинин ырын угуп жаткандан артык ырахат жок. Анткени эненин үнү наристени камкордукка, мээримге бөлөп, коопсуз экенин сездирип, магдыратып уйкуга жетелеген. Бешик ырын дайыма угуп уктаган бала ага көнүп, энеси ырдай баштаганда эле уктоого аракетин жасайт.

 

Тилекке каршы, учурда коомдун тез өзгөрүүсү менен баланын артыкчылыктуу керектөлөрү эске алынбай калды. Миңдеген ата энелер бешик ырын жана анын зарылдыгын билишпейт. Мамлекет тарабынан атайын элдик жана жаңы ырларды жайылтууну демилгелөө жокко эсе.

 

Бала тарбиялап, чоӊойтуудагы маанилүү жагдайлардын бири болгон бешик ырлары элдин турмушунан улам барган сайын жоголуп баратат. Бүгүн миӊдеген наристелер бешик ырын укпай чоӊойууда. Энелер-аталар наристеси менен аз сүйлөшөт, айрыкча энелер ымыркай менен сүйлөшүүнүн кандай кажети бар дешет. Бешик ырын ырдаган энелерибиз саналуу гана. Ошондуктан , эне менен баланын, ата менен баланын ортосундагы өз ара мамилелерди канчалык жакын, эмоцияга бай уюштура алсак, бул баланын өнүгүүсү үчүн баа жеткис каражат экенин, бала тарбиялоодо чоӊ сапаттык секирик болоорун адистер белгилешкен.

 

Кыргыз элинде баланы тарбиялоодо бешик ырынын мааниси жогору болгон. Ыр аркылуу эне мээримин балага төккөн жана баланын айлана чөйрөну таанып билүүсүн эртелеткен. Бешик ырын уккан баланын угуу, туюу сезимдери бат калыптанып, тилинин так чыгышы, кеп байлыгынын өөрчүшү ылдамдаган. Ыр аркылуу баарлашуу баланын кабыл алуусун, эс тутумун эрте калыптандырууга өбөлгө тузгөн. Бешик ырлары көчмөн жашоодогу кыргыз элинин турмушун чагылдырып, бала тарбиялоодогу салттуу эрежелердин маанилүү элементи болгон.

 

Азыркы учурда элибиз күтүлгөн жана күтүлбөгөн ар кандай атаандаштыктарга чыдамдуу болсун десек, баланы төрөлгөндөн 3 жашка чейинки курагында тарбиялоого бөтөнчө көӊүл буруу маселеси турат. Бешик ырлары дал ушул мезгилде наристелерди өнүктүрүп, өстүрүүдө маанилүү каражаттардын бири болуп саналат. Биз кыргыз радиосунун «Алтын фондунда» сакталган композиторлор жана акындар биргелешип жараткан жана ырчылар ырдап чыккан бешик ырларын угуп көрүп, бул ырлар балдарды уктатуу үчүн эмес, сахнада көрүүчүлөр жана угуучулар үчүн ырдалганына ынандык. Бирок ошол эле учурда эл ичинде эч кандай музыкалык коштоосуз эле энелерибиз ырдап жүргөн бешик ырлары көп экенин билебиз. Ошондуктан, бүгүнкү күндө наристелерге бешик ырларын ырдоону жандандыруу жана жайылтуу, жаӊы баскычка жана сапатка көтөрүү максатында «Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду Кыргыз Улуттук Консерваториясы жана Кыргыз радиосу менен биргеликте мыкты бешик ырларына сынак жарыялайт.

 

Конкурстун максаты: Салттык (элдик) жана жаңы мыкты бешик ырларын чогултуу, жаратуу жана аларды эл ичине таратуу аркылуу бешиктеги наристелердин эртелеп өнүгүүсү үчүн көмөк берүү.

 

Сынакка катышуучу бешик ырларына коюлуучу эреже-талаптар:


• Сөздөрүнүн бала үчүн тилек айтууга,аны сооротууга жана уктатууга багытталышы

• Ырдаган үндүн назик жана жагымдуулугу

• Ырдын уккулуктуулугу, жумшактыгы

• Ырдагы мээримдин төгүлүп турушу

• Ырдын эне менен баланын , ата менен баланын ортосундагы эмоциялуу жакындыкты камсыздоосу

• Музыкалык инструменттердин коштоосун колдонбоо

• Ырдын тексти 3 куплеттен кем болбоого тийиш

 

Сынакка Кыргызстанда жашаган бардык чыгармачыл инсандар, энелер, чоӊ апалар, тайэнелер катыша алышат. Ырдын тили чектелбейт.

Бешик ырлары эки номинация боюнча кабыл алынат:

1. Эл ичиндеги салттуу (элдик) бешик ырларын ырдоо

2. Авторлор аркылуу жаӊы жаратылган бешик ырларын ырдоо

Эскертүү: бир эле адам кааласа эки номинация боюнча да катыша алат.

Сынакка келип түшкөн ырлар атайын адистерден турган жюри тарабынан каралып, тандалып алынат.

 

Сынакка катышуунун шарттары: Бешик ырларын ырдап, аны CD же DVD дискке жазып, сөзүн өзүнчө кагазга жазып, аларды ковертке салып «сынакка» деп жиберүү керек. Ошондой эле конверт ичине сынакка катышып жаткан адамдын фамилиясы, аты-жөнү, дареги, ким болуп иштегени, мобилдик телефонунун номери көрсөтүлгөн маалымат да салынышы керек. Сынакка катышууну каалагандар бешик ырларын Бишкек шаары, Чүй көчөсү 106, 108-бөлмө дарегине жиберсе болот. Сурап-билүү телефону 0312 66 03 82.

Же бешик ырын, анын текстин жана сынакка катышуучу тууралуу маалыматты төмөнкү электрондук дарекке салса да болот: beshik.yry@gmail.com

 

Бешик ырларын конкурска тегиз кабыл алуу туру 2017-жылдын 1-ноябрына чейин жүргүзүлөт. 1-ноябрдан 10—ноябрга чейин сынактын экинчи туру болот. Бул мезгилде жюри мүчөлөрү тандалып алынган ырларды авторлордун аткаруусунда жандуу үн менен угушат жана жыйынтыгын чыгарышат.

Конкурстун жеӊүүчүлөрү атайын диплом жана баалуу белектер менен сыйланат.

Акыркы жаңылыктар

20.07.2018

Пресс-кафе

Урматтуу журналисттер, ММК жетекчилери жана өкүлдөрү, сиздерди алдыда болуучу «Мекендештер-2018» Форумуна арналган пресс-кафеге чакырабыз. Чай үстүндө сиздер менен биз алдыдагы «Мекендештер-2018» Форуму тууралуу сүйлөшөбүз. Кимдер катыша турганы, бул иш чаранын мааниси жана кызыктуу учурлары жөнүндө сиздерге айтып беребиз. Жолугушуу маалында сиздер өзүӊүздөр кызыккан суроолорго уюштуруучулардан, жетекчилерден, эксперттерден жана чет жактагы ...
19.07.2018

КР экс-Президенти Р.Отунбаева Малчылардын республикалык слетуна катышат

Үстүбуздөгү жылдын 20-21- июль күндөрү Кыргыз Республикасынын экс-Президенти, “Роза Отунтбаванын демилгеси” эла аралык коомдук фондунун негиздөөчүсү Р.Отунбаева Суусамырда жана Талас облусунда иш сапарда болот. Ал Суусамыр өрөөнүндө өтүүчү Малчылардын V республикалык слетуна катышып, куттуктоо сөзүн сүйлөйт. Ошондой эле ал өз сөзүндө Жайлоо өнүгүү борборлору жөнүндө, алардын малчылардын балдарын өнүктүрүүдөгү ролу ...
18.07.2018

Журналист студенттр үчүн стажировка

«Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду «Журналистика» багыты боюнча окуп жаткан студенттер үчүн стажировкадан өтүү мүмкүнчүлүгүн берет.   Милдеттер: Фонддун долбоорлорунун алкагында тексттер менен иштөө, ар кандай маалыматтарды издөө жана түзүмдөштүрүү.   Талаптар: кыргыз жана орус, англис (билгени дурус) тилдерин билүү, маалыматтык материалдарды жазуу жөндөмү, SMM, фото- жана видео тартуу жагынан билимдер жана жөндөмдөр, сабаттуулук, ...
18.07.2018

Жаратылышты сүйүүгө жана курчап турган чөйрөнү коргоого аралаштырабыз!

«Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду тарабынан жүргүзүлүп жаткан жана 13-июлда Талас областынын «Барчын» балдар ден соолукту чыңдоо борборунда старт алган «Заманбап көркөм өнөр – балдарга» Арт-лагеринин кызыктуу программасы шейшембиде 17-июлда «Эко-тарбиялоо боюнча билим кербенинен» экологиялык лекция менен толукталды. Алсак, «Глобалдуу ой жүгүрт – чөлкөмдө аракеттен: балдар жана жаштар арасында экологиялык жоопкерчиликти жогорулатуу» ...
17.07.2018

Чгармачылыктан зор шыктануу жана кубанычтар, достукту сүйгөн жагдай, жаңы достор жана кызыктуу таанышуулар - биринчи арт-лагерь старт алды!

13-июлда Швейцариянын КРдагы элчилигинин колдоосу менен «Роза Отунбаеванын демилгеси» фонду уюштурган Арт-лагерь старт алды! Арт-лагерге Талас областынан 150 бала жана КРнын Көркөм сүрөт академиясынын алдындагы көркөм сүрөт мектептеринен 30 бала катышып жатат. Арт-лагердин иши: бий, вокал, гончардык өнөр, дизайн/колдонмо өнөр, кино жана драма, живопись жана кулинардык өнөр боюнча 8 арт-классты камтыйт.   Арт-лагерь иштеген убакыттын ичинде балдар өнөрдүн ар ...
13.07.2018

Оргочор айылында тренинг болуп өттү

Үстүбүздөгү жылдын 9-10-июль күндөрү Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз районундагы Оргочор айылында “Мигранттар үчүн маалыматтык-миграциялык борборду ачууга жана аны туруктуу өнүктүрүүгө көмөктөшүү” долбоорунун алкагында “Мигранттар үчүн маалыматтык-миграциялык борборду ачууда айыл өкмөтүнүн жана айылдык кеңештин депутаттарынын ролу” аталышында тренинг болуп өттү.Тренингдин жыйынтыгы боюнча иш чара өз максатына жетти. Эскерте кетсек, ...
10.07.2018

Жайлоо өнүгүү борборлоруна Кыргыз Республикасынын Улуттук Жазуучулар союзунан белек тапшырылды

Жакында Кыргыз Республикасынын Улуттук жазуучулар союзу «Жайлоо өнүгүү борборлоруна» кыргыз жана орус тилинде жаңы басылып чыккан 100 даана китеп-жыйнакты белекке берди. Бул Жайлоо өнүгүү борборлоруна келген балдар үчүн абдан кызыктуу жана баалуу белек болду. Китеп-жыйнак “Каармандар өз досторун чакырат” (“Герои приглашают своих друзей”) деп аталып, ага 25 балдар жазуучуларынын чыгармалары кирген. Тактап айтканда, балдарга арналган бул ...
09.07.2018

Оргочордо ЖӨБОнун потенциалын арттыруу боюнча тренинг өтүп жатат

2018-жылдын 9-июлунан тартып 10-июлуна чейинки мезгилде Ысык-Көл областынын Жети-Өгүз районундагы Оргочор айылында «Гендердик жактан сезимтал пландаштыруу жана бюджет түзүү маселелери боюнча жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын потенциалын арттыруу» темасына тренинг өтүп жатат. Тренингди Норвегиянын Тышкы иштер министрлиги финансылаган «Региондук жана эл аралык көйгөйлөргө жооп иретинде адамдарды сатууга каршы күрөшүү жана чабал мигранттарды ...
06.07.2018

Америкадан келген математикадагы артыкчылыгы үчүн сыйлыктын ээси менен жолугушуу

2018-жылдын 6-июлунда И. Раззаков атындагы КМТУда математикадагы артыкчылыгы үчүн сыйлыктын ээси Айбилек Алдаярова менен жолугушуу болуп өттү.   А.Алдаярова «Программалоо, СТЕМ. Кыргызстанга пайдалуу болгум келет» темасына презентация жасады (презентацияны шилтеме боюнча жазып алууга болот >>>).   Айбилек программалоо, код коюу жөнүндө, аларды үйрөнүү эмне үчүн маанилүү экендиги жөнүндө, бул жагынан адистешүүнүн түрлөрү жөнүндө, дүйнөнү ...
05.07.2018

Күндүн темасы: 21- кылымга туура келген баланы өстүрүү маселеси канчалык актуалдуу?

Балдарды эртелеп өнүктүрүүнүн маанилүүлүгү, 21- кылымга туура келген баланы өстүрүү маселеси канчалык актуалдуу? деген суроого бүгүн Биринчи Радио “Күндүн темасы” программасында кайрылды.   Эмне үчүн өнүккөн өлкөлөрдө балдарга өзгөчө көңүл буруп ага инвестиция салууну артыкчылык багыт катары карашат?    Бул маселеде дүйнө өлкөлөрүндөгү жүрүп жаткан тажрыйбалар менен “Роза Отунбаеванын демилгеси” атындагы эл аралык коомдук фондунун ...
03.07.2018

«Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду «Заманбап көркөм өнөр - балдарга» деген жаңы долбоорду ишке киргизет

 «Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду Швейцариянын КРдагы Элчилигинин колдоосу менен жаңы «Заманбап көркөм өнөр – балдарга» долбоорун ишке киргизип жатат.   14-23-июлда Талас областындагы балдар үчүн алгачкы Арт-лагерь өтөт. Бардыгы болуп Арт-лагерь 180 баланы камтыйт, алардын ичинен 30у – булар Баткендеги, Ноокаттагы, Жалал-Абададагы, Ош шаарындагы, Чолпон Ата шаарындагы мектеп-интернаттардын, Бишкек шаарындагы Көркөм ...

Издөө

Экс-президенттик институт

«Устат» долбоору

Мектепке даярдык көрүүчү жыл


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Балачак мектеби

School of Childhood

Билим фестивалы

«Эко-долбоор»

«Жылдыздар бөбөктөргө китеп окуйт»

КРда мектеп тамак-ашын ылайыкташтыруу

Балдар үчүн мастер-класстар

«Балдар филармониясы»

«Поэзия кечелери»

Биздин басылмалар

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

«Бешик ырлары»


beshik-logo

Видео

Добро пожаловать!

«Аларда кандай болду экен?»

«Фонддун долбоорлору»