Инициативы Разнообразие и культура Книжная полка

01.04.2015

Теперь Вы можете читать книгу Масару Ибука «После трех уже поздно» на кыргызском языке

МОФ «Инициатива Розы Отунбаевой» организован перевод на кыргызский язык  и выпуск всемирно известного бестселлера по воспитанию и развитию детей раннего возраста «После трех уже поздно» («Үч жаштан кийин кеч»), автором которой является Масару Ибука  – один из основателей корпорации «Сони».


По инициативе экс-президента КР Розы Отунбаевой на перевод книги взято разрешение от внука Масару Ибука, а перевод на кыргызский язык выполнен координатором проекта фонда «Детские сады на джайлоо» Асылбеком Жоодонбековым.


Вступительное слово к книге написала экс-президент КР Р.И. Отунбаева:


"Урматтуу окурман, ата-эне, бүгүн биз сиздер менен дагы бир жакшы саамалалык аркылуу кездешип отурабыз. Дүйнөгө белгилүү Сони корпорациясын негиздөөчүлөрдүн бири гениалдуу инженер, жапон атуулу Масару Ибуканын ушул китебин кыргыз тилине которуп, сиздерге тартуулоо, мен үчүн бир чети сыймык болсо экинчиден кайрылуу, балдар темасына көңүлүңүздөрдү бурдуруу.


Мындай дүйнөлүк алкактагы ири менеджер, ири корпорациянын негиздөөчүсү эмне себептен кичинекей балдар үчүн китеп жазды? Инженер болуп туруп балдарга билим берүү жана тарбиялоо маселесине эмне себептен кызыкты? - деген суроолорду өзүбүзгө берсек. Бул таңгалычтуу деле эмес экен. Адам ресурсуна, алардын билимине, тарбиясына жана эмгекчилдигине таянуу менен гана ийгиликке жетсе боло тургандыгын ал жакшы түшүнгөн. Дүйнөлүк атаандаштыкка туруштук бере турган алдыңкы ишкананын кызматкери кандай сапаттарга ээ болуусу керек, балдарды тарбиялоо канча жаштан башталат деген суроолордун үстүндө ойлонгон. Жыйынтыгында акыркы эки кылымдан бери Жапония жаратылыш ресурстарынын чектелгендигине карабастан дүйнө жүзүндөгү эн алдыңкы экономиканы куруп, жашоо стандарттары боюнча өтө жогорку деңгээлге чыга алды. 1947 – жылы Экинчи дүйнөлүк согуштан такыр талкаланган өлкөдө өнөктөштөрү менен биргеликте болгону 700 доллар менен гана Сони фирмасын негиздеген. Азыр модернизациялануу доорун басып өткөн, илимий-техникалык жактан дүркүрөп өскөн Жапония, күжүрмөн, талыкпаган иненерлердин, адистердин, жумушчулардын эмгегине таянат.


Жаш курактагы балдарды тараптуу өнүктүрүүнүн өтө зарыл экендигин алдыңкы өлкөлөр XX кылымдын 70 жылдарында түшүнө баштаган. Бул багытта бир топ изилдөөлөр жүргүзүлгөн. Алардын ичинде Нобель сыйлыгынын ээси экономист Джеймс Хекман: Адамдардын ортосундагы жөндөмдүүлүктөрү кенже куракта пайда боло тургандыгын, алар менен системалуу иштөөнү канчалык эрте баштасак ошончолук майнаптуу боло тургандыгын белгилеген. Ал тургай ал экономикалык эсептөөлөрдү жасап, мектеп жашына чейинки балдарга жумшалган 1 доллардын кайтарымы 7-8 доллардан кем болбой тургандыгын эсептеп чыккан. Башка сөз менен айтканда билим берүү системасынын каржылоо биздин өлкөдө пирамиданын учунда тургандыгын белгилеп, кенже курактагы балдарга каражатты максималдуу жумшоо зарыл экендигин экономикалык тил менен түшүндүрүп берген. Азыркы күндө өнүккөн өлкөлөрдө билим берүү дал ушул нукта өнүгүүдө.


Совет системасы кыйрап, завод фабрикалар жабылуунун астында балдардын 30% ы бала бакчага барса, азыркы учурда анын жарымынан төмөн түшүп кеткенине күбө болуудабыз. Ар кыл формадагы бала бакчалардын жетиштей жаткандыгы – ачуу чындык. Мектепке барганда окуганды үйрөнүп, билим алат, ага чейин ойноп, телевизор көрүп алсын деген пикир коомдо кеңири жайылган. Андан тышкары жакшоонун кыйынчылыктарына шылтоолоп, балдардын тарбиясына жана өсүп өнүгүүсүнө анча маани бере беришпейт. Жыйынтыгында кенже курактагы балдардын мектепке даярдыгы начар болуп, сабакты өздөштүрүүдө кыйналышат. Ушул сыяктуу себептерден улам, балдар мектепти араң бүтүрүшөт. Жакынкы жана алыскы өлкөлөргө барып иштеген биздин балдарыбыздын дээрлик көпчүлүгү кара жумуштарда иштешип, ал өлкөлөрдөгү төмөнкү квалификациалуу адистерден болуп калууда. Ошондуктан Кыргызстандын билим берүү системасынын бир багытын өнүктүрүүнү максат кылдык. Кенже курактагы балдардын өнүгүүсү – өтө маанилүү багыттардын бири. Өлкөбүздүн келечеги азыркы кенже курактагы балдардын колунда. Балдардын өтө тез өсө тургандыгын Кыргызстан эгемендүүлүгүн алган жылдарда төрөлгөн балдардын кантип өскөнүн байкабай калгандыгыбызды мисал катары келтирсек болот.


Масару Ибука мазмунду эмес, тарбия жолдорун өзгөртүүнү сунуштайт. Чоң кишилер кыйындык менен үйрөнгөн нерселерди балдар ойноп атып эле үйрөнүп ала тургандыгын ишенимдүү мисалдардын негизинде көрсөтүп жатат. Адам баласын нерв клеткалары үч жашка чейин эң активдүү өнүгүп, 70-80 % га дейре калыптанат. Бул курак, бала бардыгын билгиси келип, мээси гүлдөй болуп ачылып, ата-энесине миң түркүн суроолорду берген мезгил болуп саналат. АКШ нын окумуштуулары эң алдыңкы технологияларды колдонуу менен бир-эки жашка чыккан балдардын дыкат изилдөөнүн негизинде, ошол куракта чет-тилдерин оңой эле үйрөнүп ала тургандыктарын далилдешти. Менин өз неберем 2 жашка чыккандан тартып, 40-50 мамлекеттердин желектерин жатка айтып, айырмалай алгандыгы Ибуканын тапкандарынын туура экендигин дагы бир жолу далилдеп турат.


Кенже балдарды окутуу дегендик – бул үч жашка чейинки балдарга окуганды, санаганды үйрөтүү эмес! Айлана-чөйрөдөгү негизги түшүнүктөрдү жалпы эле чөп, тал-терек, жемиш-мөмөлөр деп койбостон алардын аталыштарын так атап, кичинесинен үйрөнүп алса, өмүр бою керек болот. Музыка, бий, ритмикалык ыргактар, дене тарбиясы, талазалык, туура тамактануу сыяктуу көндүмдөрдү балдар кенже курактагы мезгилден баштап үйрөнүүлөрү абзел. Андан тышкары бөбөктөргө өмүр бою кызмат кыла турган зарыл, маанилүү сапаттар - башка балдар менен тил табыша алуу, баарлашуу, конфликтик жагдайларды жайгара билүү, өз кыймыл аракеттерин акырындап талдай алуу, оң жана терс көрүнүштөрдү ажырата билүүсү алардын инсандык калыптанышына түртү болуп, ийгиликтерге жетүүмүмкүнчүлүктөрүн кеңейтет. “Балапан уядан эмнени көрсө учканда ошону алат” – деп эл сөзүндө айтылгандай, кыргыз элинин миңдеген жылдардагы тажрыйбасы муну ачык айгинелейт.


Масару Ибуканын уулу Макото Ибука мырза бул китепти кыргыз тилдүү окурмандарга которуп сунуштообузга өз макулдугун Жапониядагы биздин элчибиз Молдагазиев Рысбек мырзага, Эл Аралык Пен клубунун катчысы Хори Такеяки мырзага бергендиги үчүн чоң ыраазычылык айтабыз. Бул көңүлдүү, мээримдүү, жеткиликтүү тилде жазылган китепти адис-педагог, фондубуздун кызматкери Жоодонбеков Асылбек которгондугун, белгилеп кетмекчимин.


Урматтуу ата-эне бул китепти окуп эле тим болбостон, анда айтылгандардын үстүндө ойлонуп, балдарды тарбиялоодо колдоносуз деген терең ишеничтемин. Жер-жерлерде бири-бириңиздер менен ой бөлүшүп, талкууга алсаңыздар китептин маанилүүлүгү, таасири жогорулайт. Кенже курактагы балдарды ар тараптуу өнүктүрүүгө ар бирибиз өз салымыбызды кошуп, бул багытта жигердүү аракеттенишибиз өтө зарыл экендигин дагы бир жолу баса белгилейм.


Бул китеп, эмне себептен үч жаштан кийин кеч деп аталган? Жапонияда кенже курактагы балардын 15 пайызы коомдук же бюджеттик ал эми 80 пайызы жеке менчик бала бакчаларга барышат. Мектепке чейинки мекемелердин калыптануусу 150 жылдык тарыхты артка калтырган. Балдар бала бакчаларга үч жаштан баштап тартылат. Ал эми Улуу Британияда балдар 4 жаштан баштап мектепке бара башташат. Демек бул китептин мазмуну балдар бала бакчага барганга чейин ата-эне аларды жакындан таанып билип, жөндөмдүүлүктөрүн ачуусусуна, толук кандуу өнүктүрүүсүнө арналган. Үч жашка чейин бала үчүн зарыл сапаттарды үйрөтүүгө үлгүрүп калыңыз. Үч жаштан кийин кеч болуп калат.


Роза Отунбаева,

Кыргыз Республикасынын экс-президенти,

“Роза Отунбаеванын демилгеси”

эл аралык коомдук фондунун негиздөөчүсү



Теперь Вы можете читать книгу Масару Ибука на кыргызском языке в электронной версии.

Пожалуйста, скачивайте, читайте и используйте эту замечательную книгу.

  СКАЧАТЬ.

Последние новости

15.08.2017

25 июля в КНМИИ им.Г.Айтиева открылась выставка «Дочки-матери» или искусство по наследству

Организатором выставки является Международный фонд «Инициатива Розы Отунбаевой» при содействии Посольства Швейцарии в Кыргызстане. Концепцию выставки выдвинула Динара Чочунбаева, международный эксперт ЮНЕСКО по нематериальному культурному наследию. Сама идея выставки очень интересна и актуальна, поскольку с древних времен именно матери передавали свою культуру и навыки своим детям и, в первую очередь, своим дочерям. От воспитания матери ...
13.08.2017

7-8 августа 2017 года Роза Отунбаева ознакомилась с работой Центров развития на джайлоо Иссык-Кульской области

7 августа группа во главе с экс-Президентом Розой Отунбаевой ознакомилась с работой Центра развития на джайлоо Сан-Ташского АО, Тюпского района, а также встретилась с детьми и родителями. Во время мероприятий воспитатель центра - Жаныбекова Гулмира вместе с детьми показали несколько мастер-классов по вырезанию из бумаги и ознакомила со сделанными работами детей. Кроме этого волонтер из Австрии Сабрина Шауэр показала такие игры и ...
09.08.2017

Как в одной британской школе полностью победили прогулы

Кто сказал, что школа не может быть местом, где просто хорошо? Выбор школы — проблема для всех родителей независимо от страны, в которой живёт семья. Найти просто хорошую школу не так сложно. А такую, из которой не хочется уходить, — приходится иногда искать долго. Как выглядит британская школа в Каталонии, где дети учатся с трёх лет, размышляют о проблемах расизма и по праздникам ходят (вместе с учителями!) в пижамах, рассказывает мама троих ...
08.08.2017

Школа без стресса: как голландское образование делает детей счастливыми

Школа без стресса: как голландское образование делает детей счастливыми. Никаких домашек до 10 лет, стресса перед экзаменами и право выбора всегда. Голландские школы дают ученикам комфорт, свободу и умиротворение. Это при том, что дети идут учиться уже в четыре года, а в некоторых программах нет привычных химии и физики. Зато у учеников и их родителей всегда есть выбор, чему и как именно учиться в школе. «Мы закидывали ноги на стол и курили ...
07.08.2017

Почему ребёнка нужно учить читать и писать одновременно

Оказывается, позиция взрослых «главное, чтобы дошкольник знал все буквы и умел читать, а писать его в школе научат» — не совсем верная. Психолог и логопед проекта «Профориентация для школьников "Кем стать"» Валентина Сорока объясняет, почему так важно учить ребёнка письму и чтению параллельно.   Большинство родителей, которые приходят на консультацию логопеда, считают, что умение читать относится к устной речи, а умение писать связано с ...
05.08.2017

Дочь растет, глядя на мать

В Национальном музее искусств имени Гапара Айтиева открылась необычная выставка — «Дочки-матери, или Искусство по наследству». Оригинальность ее в том, что в экспозиции представлены работы 22 творческих семей и династий. Широко известны слова о том, что на детях гениев и талантов природа отдыхает. Но в народном искусстве кыргызов испокон веков заведено: мать обучает дочь мастерству, которым сама владеет. Сначала девочка лишь наблюдает, как работает ...
03.08.2017

Конкурс по кыргызским традиционным и интерактивным играм в Центрах развития на джайлоо

В рамках "Года нравственности, воспитания и культуры" в 2017 году в Кыргызстане, в Центрах развития на джайлоо Баткенской области и Ноокатского района Ошской области прошли соревнования по кыргызским традиционным и интерактивным играм. Конкурс проводился по следующим номинациям: • Инсценировка сказок; • Кыргызские народные игры; • Разные творческие работы по темам: дружба, взаимоуважение, добрососедство и толлерантность. Мероприятие организовано МОФ ...
03.08.2017

Назим Турдумамбетов: «Если процесс невозможно остановить, то им надо управлять!»

“Отдельно взятый человек это вселенная!”«Если процесс невозможно остановить, то им надо управлять!» Пост-релиз Гостевой лекции Н.Турдумамбетова   28 июля в 15:00 по адресу: ул.Фрунзе, 429 б, 2 этаж, Конференц зал “Экодемия” состоялась гостевая лекция исполнительного директора Philips Innovation Labs RUS – Назима Турдумамбетова по теме: «От производителя телефонов и телевизоров в лидеры высоких медицинских технологий или как три друга CSR, PR и GR помогали компании ...
02.08.2017

Радиопрограмма «Гений»: Как помочь ребенку добиться успеха

Все родители хотят, чтобы их дети были успешными в жизни, и рано или поздно, задаются вопросом, как же воспитать из своего малыша успешного человека? Как помочь ему реализовать себя в будущем? В своих мечтах родители видят своего ребенка известным музыкантом, писателем, изобретателем или спортсменом. И соответственно родители задаются вопросом: что нужно сделать, чтобы воспитать успешного ребенка?Чем отличаются успешные родители от обычных? Какие ...
28.07.2017

Фоторепортаж: Гостевая лекция исполнительного директора Philips Innovation Labs RUS Назима Турдумамбетова

Сегодня, 28 июля, в конференц-зале “Экодемия” состоялась гостевая лекция исполнительного директора Philips Innovation Labs RUS – Назима Турдумамбетова на тему «От производителя телефонов и телевизоров в лидеры высоких медицинских технологий или как три друга CSR, PR и GR помогали компании преобразовать свой имидж». Встреча получилось очень позитивной и интересной, с огромным количеством вопросов от участников и живой ...

Поиск

Институт экс-президентства

Проект наставничества «Устат»

Подготовительный год к школе


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Школа детства

School of Childhood

Фестиваль образования

«Эко-проект»

«Звёзды читают детям»

Оптимизация школьного питания в КР

Мастер-классы для детей

«Детская филармония»

«Вечера поэзии»

Наши издания

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

Видео

Центры развития на джайлоо - 2017

«А как у них?»

«Проекты Фонда»