Инициативы Разнообразие и культура Книжная полка

01.04.2015

Теперь Вы можете читать книгу Масару Ибука «После трех уже поздно» на кыргызском языке

МОФ «Инициатива Розы Отунбаевой» организован перевод на кыргызский язык  и выпуск всемирно известного бестселлера по воспитанию и развитию детей раннего возраста «После трех уже поздно» («Үч жаштан кийин кеч»), автором которой является Масару Ибука  – один из основателей корпорации «Сони».


По инициативе экс-президента КР Розы Отунбаевой на перевод книги взято разрешение от внука Масару Ибука, а перевод на кыргызский язык выполнен координатором проекта фонда «Детские сады на джайлоо» Асылбеком Жоодонбековым.


Вступительное слово к книге написала экс-президент КР Р.И. Отунбаева:


"Урматтуу окурман, ата-эне, бүгүн биз сиздер менен дагы бир жакшы саамалалык аркылуу кездешип отурабыз. Дүйнөгө белгилүү Сони корпорациясын негиздөөчүлөрдүн бири гениалдуу инженер, жапон атуулу Масару Ибуканын ушул китебин кыргыз тилине которуп, сиздерге тартуулоо, мен үчүн бир чети сыймык болсо экинчиден кайрылуу, балдар темасына көңүлүңүздөрдү бурдуруу.


Мындай дүйнөлүк алкактагы ири менеджер, ири корпорациянын негиздөөчүсү эмне себептен кичинекей балдар үчүн китеп жазды? Инженер болуп туруп балдарга билим берүү жана тарбиялоо маселесине эмне себептен кызыкты? - деген суроолорду өзүбүзгө берсек. Бул таңгалычтуу деле эмес экен. Адам ресурсуна, алардын билимине, тарбиясына жана эмгекчилдигине таянуу менен гана ийгиликке жетсе боло тургандыгын ал жакшы түшүнгөн. Дүйнөлүк атаандаштыкка туруштук бере турган алдыңкы ишкананын кызматкери кандай сапаттарга ээ болуусу керек, балдарды тарбиялоо канча жаштан башталат деген суроолордун үстүндө ойлонгон. Жыйынтыгында акыркы эки кылымдан бери Жапония жаратылыш ресурстарынын чектелгендигине карабастан дүйнө жүзүндөгү эн алдыңкы экономиканы куруп, жашоо стандарттары боюнча өтө жогорку деңгээлге чыга алды. 1947 – жылы Экинчи дүйнөлүк согуштан такыр талкаланган өлкөдө өнөктөштөрү менен биргеликте болгону 700 доллар менен гана Сони фирмасын негиздеген. Азыр модернизациялануу доорун басып өткөн, илимий-техникалык жактан дүркүрөп өскөн Жапония, күжүрмөн, талыкпаган иненерлердин, адистердин, жумушчулардын эмгегине таянат.


Жаш курактагы балдарды тараптуу өнүктүрүүнүн өтө зарыл экендигин алдыңкы өлкөлөр XX кылымдын 70 жылдарында түшүнө баштаган. Бул багытта бир топ изилдөөлөр жүргүзүлгөн. Алардын ичинде Нобель сыйлыгынын ээси экономист Джеймс Хекман: Адамдардын ортосундагы жөндөмдүүлүктөрү кенже куракта пайда боло тургандыгын, алар менен системалуу иштөөнү канчалык эрте баштасак ошончолук майнаптуу боло тургандыгын белгилеген. Ал тургай ал экономикалык эсептөөлөрдү жасап, мектеп жашына чейинки балдарга жумшалган 1 доллардын кайтарымы 7-8 доллардан кем болбой тургандыгын эсептеп чыккан. Башка сөз менен айтканда билим берүү системасынын каржылоо биздин өлкөдө пирамиданын учунда тургандыгын белгилеп, кенже курактагы балдарга каражатты максималдуу жумшоо зарыл экендигин экономикалык тил менен түшүндүрүп берген. Азыркы күндө өнүккөн өлкөлөрдө билим берүү дал ушул нукта өнүгүүдө.


Совет системасы кыйрап, завод фабрикалар жабылуунун астында балдардын 30% ы бала бакчага барса, азыркы учурда анын жарымынан төмөн түшүп кеткенине күбө болуудабыз. Ар кыл формадагы бала бакчалардын жетиштей жаткандыгы – ачуу чындык. Мектепке барганда окуганды үйрөнүп, билим алат, ага чейин ойноп, телевизор көрүп алсын деген пикир коомдо кеңири жайылган. Андан тышкары жакшоонун кыйынчылыктарына шылтоолоп, балдардын тарбиясына жана өсүп өнүгүүсүнө анча маани бере беришпейт. Жыйынтыгында кенже курактагы балдардын мектепке даярдыгы начар болуп, сабакты өздөштүрүүдө кыйналышат. Ушул сыяктуу себептерден улам, балдар мектепти араң бүтүрүшөт. Жакынкы жана алыскы өлкөлөргө барып иштеген биздин балдарыбыздын дээрлик көпчүлүгү кара жумуштарда иштешип, ал өлкөлөрдөгү төмөнкү квалификациалуу адистерден болуп калууда. Ошондуктан Кыргызстандын билим берүү системасынын бир багытын өнүктүрүүнү максат кылдык. Кенже курактагы балдардын өнүгүүсү – өтө маанилүү багыттардын бири. Өлкөбүздүн келечеги азыркы кенже курактагы балдардын колунда. Балдардын өтө тез өсө тургандыгын Кыргызстан эгемендүүлүгүн алган жылдарда төрөлгөн балдардын кантип өскөнүн байкабай калгандыгыбызды мисал катары келтирсек болот.


Масару Ибука мазмунду эмес, тарбия жолдорун өзгөртүүнү сунуштайт. Чоң кишилер кыйындык менен үйрөнгөн нерселерди балдар ойноп атып эле үйрөнүп ала тургандыгын ишенимдүү мисалдардын негизинде көрсөтүп жатат. Адам баласын нерв клеткалары үч жашка чейин эң активдүү өнүгүп, 70-80 % га дейре калыптанат. Бул курак, бала бардыгын билгиси келип, мээси гүлдөй болуп ачылып, ата-энесине миң түркүн суроолорду берген мезгил болуп саналат. АКШ нын окумуштуулары эң алдыңкы технологияларды колдонуу менен бир-эки жашка чыккан балдардын дыкат изилдөөнүн негизинде, ошол куракта чет-тилдерин оңой эле үйрөнүп ала тургандыктарын далилдешти. Менин өз неберем 2 жашка чыккандан тартып, 40-50 мамлекеттердин желектерин жатка айтып, айырмалай алгандыгы Ибуканын тапкандарынын туура экендигин дагы бир жолу далилдеп турат.


Кенже балдарды окутуу дегендик – бул үч жашка чейинки балдарга окуганды, санаганды үйрөтүү эмес! Айлана-чөйрөдөгү негизги түшүнүктөрдү жалпы эле чөп, тал-терек, жемиш-мөмөлөр деп койбостон алардын аталыштарын так атап, кичинесинен үйрөнүп алса, өмүр бою керек болот. Музыка, бий, ритмикалык ыргактар, дене тарбиясы, талазалык, туура тамактануу сыяктуу көндүмдөрдү балдар кенже курактагы мезгилден баштап үйрөнүүлөрү абзел. Андан тышкары бөбөктөргө өмүр бою кызмат кыла турган зарыл, маанилүү сапаттар - башка балдар менен тил табыша алуу, баарлашуу, конфликтик жагдайларды жайгара билүү, өз кыймыл аракеттерин акырындап талдай алуу, оң жана терс көрүнүштөрдү ажырата билүүсү алардын инсандык калыптанышына түртү болуп, ийгиликтерге жетүүмүмкүнчүлүктөрүн кеңейтет. “Балапан уядан эмнени көрсө учканда ошону алат” – деп эл сөзүндө айтылгандай, кыргыз элинин миңдеген жылдардагы тажрыйбасы муну ачык айгинелейт.


Масару Ибуканын уулу Макото Ибука мырза бул китепти кыргыз тилдүү окурмандарга которуп сунуштообузга өз макулдугун Жапониядагы биздин элчибиз Молдагазиев Рысбек мырзага, Эл Аралык Пен клубунун катчысы Хори Такеяки мырзага бергендиги үчүн чоң ыраазычылык айтабыз. Бул көңүлдүү, мээримдүү, жеткиликтүү тилде жазылган китепти адис-педагог, фондубуздун кызматкери Жоодонбеков Асылбек которгондугун, белгилеп кетмекчимин.


Урматтуу ата-эне бул китепти окуп эле тим болбостон, анда айтылгандардын үстүндө ойлонуп, балдарды тарбиялоодо колдоносуз деген терең ишеничтемин. Жер-жерлерде бири-бириңиздер менен ой бөлүшүп, талкууга алсаңыздар китептин маанилүүлүгү, таасири жогорулайт. Кенже курактагы балдарды ар тараптуу өнүктүрүүгө ар бирибиз өз салымыбызды кошуп, бул багытта жигердүү аракеттенишибиз өтө зарыл экендигин дагы бир жолу баса белгилейм.


Бул китеп, эмне себептен үч жаштан кийин кеч деп аталган? Жапонияда кенже курактагы балардын 15 пайызы коомдук же бюджеттик ал эми 80 пайызы жеке менчик бала бакчаларга барышат. Мектепке чейинки мекемелердин калыптануусу 150 жылдык тарыхты артка калтырган. Балдар бала бакчаларга үч жаштан баштап тартылат. Ал эми Улуу Британияда балдар 4 жаштан баштап мектепке бара башташат. Демек бул китептин мазмуну балдар бала бакчага барганга чейин ата-эне аларды жакындан таанып билип, жөндөмдүүлүктөрүн ачуусусуна, толук кандуу өнүктүрүүсүнө арналган. Үч жашка чейин бала үчүн зарыл сапаттарды үйрөтүүгө үлгүрүп калыңыз. Үч жаштан кийин кеч болуп калат.


Роза Отунбаева,

Кыргыз Республикасынын экс-президенти,

“Роза Отунбаеванын демилгеси”

эл аралык коомдук фондунун негиздөөчүсү



Теперь Вы можете читать книгу Масару Ибука на кыргызском языке в электронной версии.

Пожалуйста, скачивайте, читайте и используйте эту замечательную книгу.

  СКАЧАТЬ.

Последние новости

24.03.2017

Экс-Президент Кыргызстана Р.И.Отунбаева в Стамбуле выступила с докладом на региональной конференции ПРООН «Риски и устойчивость»

Экс-Президент Кыргызстана Р.И.Отунбаева 23-24 марта 2017 г. приняла участие и выступила с одним из основных докладов "Гендерное равенство, риски чрезвычайных происшествий и устойчивое развитие" на региональной конференции ПРООН "Риски и устойчивость" в Стамбуле. Третьи ежегодные "Стамбульские диалоги по развитию", региональная площадка, начатая в 2015 г. для стран Восточной Европы, Турции и Центральной Азии, в этот раз была посвящена теме катаклизмов, ...
23.03.2017

Все о певческих голосах узнали зрители концерта-презентации «Волшебство голоса»

Сегодня в рамках проекта «Детская филармония» прошел концерт-презентация «Волшебство голоса», который собрал полный зал.  Во время концерта зрители познакомились с певческими голосами, а также смогли узнать как называется голос того или иного исполнителя и почему опера считается вершиной исполнительского мастерства. Итак, голос Димаша Кудайбергенова называется контр-тенор, но у Димаша эстрадный стиль исполнения. Академический – оперный ...
20.03.2017

Восточный гость - светлый праздник Нооруз!

В День весеннего равноденствия, когда наконец-то после долгой темной зимы день догнал по продолжительности ночь, народы Востока встречают один из самых любимых праздников – праздник весны Нооруз. День весеннего равноденствия, праздник весны знаменует собой обновление жизни. Пусть Нооруз принесет что-то новое и хорошее в Вашу жизнь, станет началом и символом рождения новых достижений и целей. В этот замечательный день мы желаем всем душевного тепла ...
20.03.2017

МОФ «Инициатива Розы Отунбаевой» и «оlolohaus» начинают серию встреч для людей старшего поколения «Жизнь.... 50+»

Дорогие друзья, Международный общественный фонд “Инициатива Розы Отунбаевой” и "ололохауз" начинают серию встреч для людей старшего поколения: “Жизнь.... 50+” На этих встречах Вы окунетесь в мир: активности и творчества,... в которых для Вас откроются новые, интересные и важные познания. Приглашаем Вас и Ваших родителей на первую встречу: “Все о великолепном чае” в Ololohous, который находится в бизнес-центре Victory по адресу Ибраимова 103. На нашей встрече 22 ...
16.03.2017

«Звезды читают детям» теперь в «Оlolohaus»

Сегодня в рамках проекта «Звезды читают детям» прошла первая акция в партнерстве с «Оlolohaus». Совсем молодой, но уже известный в Кыргызстане актёр Азамат Уланов, исполнитель главной роли в приключенческой комедии "В поисках мамы", сегодня читал вслух для всех пришедших на акцию ребят.  Детвора от 5 до 10 лет с нескрываемым восхищением не только слушала звезду, но и с удовольствием участвовала в обсуждении услышанного. Хотите, чтобы Ваш ребенок ...
13.03.2017

«Радиомектеп»: Развитие мелкой моторики у детей до года

Вы хотите, чтобы ваш малыш благополучно и активно развивался, чтобы он рано начал говорить, а речь его была правильной? Оказывается, все дело в пальчиках, точнее в хорошо развитой мелкой моторике. Поэтому начинать работу нужно как можно раньше. Развивать мелкую моторику можно и нужно уже в младенческом возрасте – с первого месяца.Но не все знают, как правильно это делать, да и вообще что является мелкой моторикой и какие особенности она имеет? Какие ...
10.03.2017

Приглашаем Вас принять участие в пятом Фестивале Образования - 2017!

ДОРОГИЕ ДРУЗЬЯ, УВАЖАЕМЫЕ КОЛЛЕГИ!   Приглашаем Вас принять участие в пятом Фестивале Образования - 2017! Международный общественный фонд "Инициатива Розы Отунбаевой" информирует о проведении пятого Фестиваля образования на тему "Здоровый образ жизни", совместно с мэрией г. Бишкек и Кыргызской государственной академией физической культуры и спорта (КГАФКиС) при поддержке международных, государственных и общественных организаций, который пройдет 28-29 ...
10.03.2017

Концерт-презентация «Волшебство голоса»: Билеты уже в продаже!

Концерт-презентация «Волшебство голоса» 23 марта 2017 г. Начало в 11.00. Большой зал Национальной филармонии Стоимость билета – 100 сомов Билеты в кассе филармонии или заказать по тел. 660 384   Друзья, а знаете ли вы, как называется голос Мирбека Атабекова? А сможет ли Дима Билан спеть оперу? А какой голос у Вас? Не знаете? Тогда вам обязательно нужно прийти на концерт-презентацию «Волшебство голоса» в рамках музыкально-образовательной программы "Детская ...
07.03.2017

С праздником, дорогие женщины!

Есть среди трехсот шестидесяти пяти дней один – особенный! В этот день сквозь весенние проталины в мир врывается волшебный праздник. Он может прийти нежным подснежником или пышной веткой мимозы, хрупким тюльпаном или царственной розой. Все цветы мира ложатся к ногам прекраснейших созданий человечества – Женщин!   Милые, застенчивые, добрые. Целеустремленные, деловые, умные. Загадочные, неповторимые, уникальные. Какой красочный эпитет ни возьми – ...

Поиск

Институт экс-президентства

Проект наставничества «Устат»

Подготовительный год к школе


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Школа детства

School of Childhood

Фестиваль образования

«Эко-проект»

«Звёзды читают детям»

Оптимизация школьного питания в КР

Мастер-классы для детей

«Детская филармония»

«Вечера поэзии»

Наши издания

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

Видео

Вечер поэзии Сагын Акматбековой

«А как у них?»

«Проекты Фонда»