Инициативы Разнообразие и культура Книжная полка

01.04.2015

Теперь Вы можете читать книгу Масару Ибука «После трех уже поздно» на кыргызском языке

МОФ «Инициатива Розы Отунбаевой» организован перевод на кыргызский язык  и выпуск всемирно известного бестселлера по воспитанию и развитию детей раннего возраста «После трех уже поздно» («Үч жаштан кийин кеч»), автором которой является Масару Ибука  – один из основателей корпорации «Сони».


По инициативе экс-президента КР Розы Отунбаевой на перевод книги взято разрешение от внука Масару Ибука, а перевод на кыргызский язык выполнен координатором проекта фонда «Детские сады на джайлоо» Асылбеком Жоодонбековым.


Вступительное слово к книге написала экс-президент КР Р.И. Отунбаева:


"Урматтуу окурман, ата-эне, бүгүн биз сиздер менен дагы бир жакшы саамалалык аркылуу кездешип отурабыз. Дүйнөгө белгилүү Сони корпорациясын негиздөөчүлөрдүн бири гениалдуу инженер, жапон атуулу Масару Ибуканын ушул китебин кыргыз тилине которуп, сиздерге тартуулоо, мен үчүн бир чети сыймык болсо экинчиден кайрылуу, балдар темасына көңүлүңүздөрдү бурдуруу.


Мындай дүйнөлүк алкактагы ири менеджер, ири корпорациянын негиздөөчүсү эмне себептен кичинекей балдар үчүн китеп жазды? Инженер болуп туруп балдарга билим берүү жана тарбиялоо маселесине эмне себептен кызыкты? - деген суроолорду өзүбүзгө берсек. Бул таңгалычтуу деле эмес экен. Адам ресурсуна, алардын билимине, тарбиясына жана эмгекчилдигине таянуу менен гана ийгиликке жетсе боло тургандыгын ал жакшы түшүнгөн. Дүйнөлүк атаандаштыкка туруштук бере турган алдыңкы ишкананын кызматкери кандай сапаттарга ээ болуусу керек, балдарды тарбиялоо канча жаштан башталат деген суроолордун үстүндө ойлонгон. Жыйынтыгында акыркы эки кылымдан бери Жапония жаратылыш ресурстарынын чектелгендигине карабастан дүйнө жүзүндөгү эн алдыңкы экономиканы куруп, жашоо стандарттары боюнча өтө жогорку деңгээлге чыга алды. 1947 – жылы Экинчи дүйнөлүк согуштан такыр талкаланган өлкөдө өнөктөштөрү менен биргеликте болгону 700 доллар менен гана Сони фирмасын негиздеген. Азыр модернизациялануу доорун басып өткөн, илимий-техникалык жактан дүркүрөп өскөн Жапония, күжүрмөн, талыкпаган иненерлердин, адистердин, жумушчулардын эмгегине таянат.


Жаш курактагы балдарды тараптуу өнүктүрүүнүн өтө зарыл экендигин алдыңкы өлкөлөр XX кылымдын 70 жылдарында түшүнө баштаган. Бул багытта бир топ изилдөөлөр жүргүзүлгөн. Алардын ичинде Нобель сыйлыгынын ээси экономист Джеймс Хекман: Адамдардын ортосундагы жөндөмдүүлүктөрү кенже куракта пайда боло тургандыгын, алар менен системалуу иштөөнү канчалык эрте баштасак ошончолук майнаптуу боло тургандыгын белгилеген. Ал тургай ал экономикалык эсептөөлөрдү жасап, мектеп жашына чейинки балдарга жумшалган 1 доллардын кайтарымы 7-8 доллардан кем болбой тургандыгын эсептеп чыккан. Башка сөз менен айтканда билим берүү системасынын каржылоо биздин өлкөдө пирамиданын учунда тургандыгын белгилеп, кенже курактагы балдарга каражатты максималдуу жумшоо зарыл экендигин экономикалык тил менен түшүндүрүп берген. Азыркы күндө өнүккөн өлкөлөрдө билим берүү дал ушул нукта өнүгүүдө.


Совет системасы кыйрап, завод фабрикалар жабылуунун астында балдардын 30% ы бала бакчага барса, азыркы учурда анын жарымынан төмөн түшүп кеткенине күбө болуудабыз. Ар кыл формадагы бала бакчалардын жетиштей жаткандыгы – ачуу чындык. Мектепке барганда окуганды үйрөнүп, билим алат, ага чейин ойноп, телевизор көрүп алсын деген пикир коомдо кеңири жайылган. Андан тышкары жакшоонун кыйынчылыктарына шылтоолоп, балдардын тарбиясына жана өсүп өнүгүүсүнө анча маани бере беришпейт. Жыйынтыгында кенже курактагы балдардын мектепке даярдыгы начар болуп, сабакты өздөштүрүүдө кыйналышат. Ушул сыяктуу себептерден улам, балдар мектепти араң бүтүрүшөт. Жакынкы жана алыскы өлкөлөргө барып иштеген биздин балдарыбыздын дээрлик көпчүлүгү кара жумуштарда иштешип, ал өлкөлөрдөгү төмөнкү квалификациалуу адистерден болуп калууда. Ошондуктан Кыргызстандын билим берүү системасынын бир багытын өнүктүрүүнү максат кылдык. Кенже курактагы балдардын өнүгүүсү – өтө маанилүү багыттардын бири. Өлкөбүздүн келечеги азыркы кенже курактагы балдардын колунда. Балдардын өтө тез өсө тургандыгын Кыргызстан эгемендүүлүгүн алган жылдарда төрөлгөн балдардын кантип өскөнүн байкабай калгандыгыбызды мисал катары келтирсек болот.


Масару Ибука мазмунду эмес, тарбия жолдорун өзгөртүүнү сунуштайт. Чоң кишилер кыйындык менен үйрөнгөн нерселерди балдар ойноп атып эле үйрөнүп ала тургандыгын ишенимдүү мисалдардын негизинде көрсөтүп жатат. Адам баласын нерв клеткалары үч жашка чейин эң активдүү өнүгүп, 70-80 % га дейре калыптанат. Бул курак, бала бардыгын билгиси келип, мээси гүлдөй болуп ачылып, ата-энесине миң түркүн суроолорду берген мезгил болуп саналат. АКШ нын окумуштуулары эң алдыңкы технологияларды колдонуу менен бир-эки жашка чыккан балдардын дыкат изилдөөнүн негизинде, ошол куракта чет-тилдерин оңой эле үйрөнүп ала тургандыктарын далилдешти. Менин өз неберем 2 жашка чыккандан тартып, 40-50 мамлекеттердин желектерин жатка айтып, айырмалай алгандыгы Ибуканын тапкандарынын туура экендигин дагы бир жолу далилдеп турат.


Кенже балдарды окутуу дегендик – бул үч жашка чейинки балдарга окуганды, санаганды үйрөтүү эмес! Айлана-чөйрөдөгү негизги түшүнүктөрдү жалпы эле чөп, тал-терек, жемиш-мөмөлөр деп койбостон алардын аталыштарын так атап, кичинесинен үйрөнүп алса, өмүр бою керек болот. Музыка, бий, ритмикалык ыргактар, дене тарбиясы, талазалык, туура тамактануу сыяктуу көндүмдөрдү балдар кенже курактагы мезгилден баштап үйрөнүүлөрү абзел. Андан тышкары бөбөктөргө өмүр бою кызмат кыла турган зарыл, маанилүү сапаттар - башка балдар менен тил табыша алуу, баарлашуу, конфликтик жагдайларды жайгара билүү, өз кыймыл аракеттерин акырындап талдай алуу, оң жана терс көрүнүштөрдү ажырата билүүсү алардын инсандык калыптанышына түртү болуп, ийгиликтерге жетүүмүмкүнчүлүктөрүн кеңейтет. “Балапан уядан эмнени көрсө учканда ошону алат” – деп эл сөзүндө айтылгандай, кыргыз элинин миңдеген жылдардагы тажрыйбасы муну ачык айгинелейт.


Масару Ибуканын уулу Макото Ибука мырза бул китепти кыргыз тилдүү окурмандарга которуп сунуштообузга өз макулдугун Жапониядагы биздин элчибиз Молдагазиев Рысбек мырзага, Эл Аралык Пен клубунун катчысы Хори Такеяки мырзага бергендиги үчүн чоң ыраазычылык айтабыз. Бул көңүлдүү, мээримдүү, жеткиликтүү тилде жазылган китепти адис-педагог, фондубуздун кызматкери Жоодонбеков Асылбек которгондугун, белгилеп кетмекчимин.


Урматтуу ата-эне бул китепти окуп эле тим болбостон, анда айтылгандардын үстүндө ойлонуп, балдарды тарбиялоодо колдоносуз деген терең ишеничтемин. Жер-жерлерде бири-бириңиздер менен ой бөлүшүп, талкууга алсаңыздар китептин маанилүүлүгү, таасири жогорулайт. Кенже курактагы балдарды ар тараптуу өнүктүрүүгө ар бирибиз өз салымыбызды кошуп, бул багытта жигердүү аракеттенишибиз өтө зарыл экендигин дагы бир жолу баса белгилейм.


Бул китеп, эмне себептен үч жаштан кийин кеч деп аталган? Жапонияда кенже курактагы балардын 15 пайызы коомдук же бюджеттик ал эми 80 пайызы жеке менчик бала бакчаларга барышат. Мектепке чейинки мекемелердин калыптануусу 150 жылдык тарыхты артка калтырган. Балдар бала бакчаларга үч жаштан баштап тартылат. Ал эми Улуу Британияда балдар 4 жаштан баштап мектепке бара башташат. Демек бул китептин мазмуну балдар бала бакчага барганга чейин ата-эне аларды жакындан таанып билип, жөндөмдүүлүктөрүн ачуусусуна, толук кандуу өнүктүрүүсүнө арналган. Үч жашка чейин бала үчүн зарыл сапаттарды үйрөтүүгө үлгүрүп калыңыз. Үч жаштан кийин кеч болуп калат.


Роза Отунбаева,

Кыргыз Республикасынын экс-президенти,

“Роза Отунбаеванын демилгеси”

эл аралык коомдук фондунун негиздөөчүсү



Теперь Вы можете читать книгу Масару Ибука на кыргызском языке в электронной версии.

Пожалуйста, скачивайте, читайте и используйте эту замечательную книгу.

  СКАЧАТЬ.

Последние новости

24.06.2017

20 героинь книги о женщинах в кино Кыргызстана

23 июня 2017 года в Доме кино состоялась презентация киноальбома - "Сила хрупкости и жесткость искусства. Женщины в кино Кыргызстана" изданной фондом "Инициатива Розы Отунбаевой" при поддержке посольства Швейцарии в Кыргызской Республике. Презентацию открыла заместитель директора Департамента кинематографии Гульмира Керимова, которая предоставила слово экс-президенту КР, автору идеи Розе Исаковне Отунбаевой. Презентацию посетил Чрезвычайный и ...
24.06.2017

Роза Отунбаева рассказала о женщинах в кино Кыргызстана

В Бишкеке состоялась презентация книги «Женщины в кино Кыргызстана». На встречу с автором Гульбарой Толомушевой пришли звезды шоу-бизнеса. Женщины - режиссеры, сценаристы, критики - главные героини этого труда. На страницах жизнь и творчество известных мастеров, таких как Динара Асанова, Лиля Турусбекова, Клара Юсупжанова и молодых талантов. Инициатор и создатель книги - фонд «Инициативы Розы Отунбаевой». «Наши девушки берутся за это кино. Своим ...
23.06.2017

Представительство Европейского Союза в КР передало «Центрам развития на джайлоо» детские книги и энциклопедии

Представительство Европейского Союза в Кыргызской Республике передало «Центрам развития на джайлоо» познавательные, иллюстрированные детские книги и энциклопедий на сумму 73 050 сом в количестве 144 штуки.Список книг. 1. Все о динозаврах Илл.энциклопедия /Владис/ 2. Детская энц./Владис/ Вселенная и планета Земля 3. Детская энциклопедия /РОСМЭН/ (бол.) Доисторический мир 4. Детская энциклопедия /РОСМЭН/ (бол.) Животные 5. Детская энциклопедия /РОСМЭН/ (бол.) ...
23.06.2017

ТИКА второй год подряд оказывает поддержку «Центрам развития на джайлоо» в приобретении обучающих материалов

Турецкое управление по сотрудничеству и развитию при Аппарате Премьер-министра Республики Турция (ТИКА, Бишкекский офис) второй год подряд оказывает поддержку “Центрам развития на джайлоо” в приобретении книг и канцелярских товаров. В этом году ТИКА оказала поддержку на сумму 970 000 сомов. На эти средства 55 Центров развития на джайлоо по всей Республике будут обеспечены игрушками и канцелярскими принадлежностями. Официальное вручение состоялась 22 ...
23.06.2017

Завершены тренинги для воспитателей, представителей пастбищных комитетов и организаторов «Центров развития на джайлоо - 2017» во всех областях страны

С 5 по 17 июня 2017 года Международный общественный фонд “Инициатива Розы Отунбаевой” провел для воспитателей, организаторов Центров развития на джайлоо и для представителей пастбищных комитетов тренинг. 5-июня в г. Баткен (28 участников); 6-июня в г. Жалал-Абад (25 участников); 7-июня в г. Ош (42 участников); 9-июня в г. Нарын (59 участников); 10-июня в с. Кочкор (25 участников); 13-июня в г. Талас (47 участников); 15-июня в г. Бишкек (6 участников); 17-июня в г. Каракол (27 ...
21.06.2017

Как привить любовь к чтению

Как хочется, чтобы дети читали! Чтобы компьютеры и телевизоры не заслонили от них и потрепанные переплеты любимых книжек еще из нашего детства, и новые, еще пахнущие свежей типографской краской… Чтобы ребенок мог анализировать, думать, а порой и плакать над книгой…   Как же воспитать настоящего читателя?   Новое поколение выбирает Когда моей младшей дочке исполнился годик, в день рожденья мы решили погадать о ее судьбе. На ...
21.06.2017

В Нарыне обсудили вопросы продвижения и внедрения базовых стандартов развития детей до трех лет

В городе Нарын прошел форум по продвижению и внедрению базовых стандартов развития детей от рождения до 3-х лет, сообщил корреспондент Turmush. В форуме приняли участие представители местной власти, руководители соответствующих органов и представители различных фондов. По данным организаторов, форум посвящен развитию детей раннего возраста. В ходе форума были презентованы базовые стандарты развития детей от 0 до 3-х лет и дневник развития ...
19.06.2017

В пришкольных лагерях Бишкека пройдет караван «Звезды читают детям»

C 20 по 30 июня в летних пришкольных лагерях города Бишкек пройдет караван «Звезды читают детям». Мероприятие организовано Международным общественным фондом “Инициатива Р. Отунбаевой”. Цель проекта «Звезды читают детям» - повысить общественный интерес к чтению и максимальное вовлечение детей в процесс чтения. Данная инициатива направлена на повышение читательской культуры через развитие инновационной деятельности, продвижение новых идей и форм работы. Для ...
19.06.2017

Встречи для детей в Музее воды

С 19 июня для воспитанников пришкольных лагерей г. Бишкек начнутся "Встречи в Музее воды", расположенном в Кыргызском Национальном Аграрном университете имени К.И. Скрябина (КНАУ). В рамках встречи детям покажут презентации на тему воды и ее уникальных свойств, важности бережливого отношения к водным ресурсам, проведут экскурсии по музею, оснащенному уникальными экспонатами, оборудованием и интерактивными стендами. Кроме того, участникам встречи ...

Поиск

Институт экс-президентства

Проект наставничества «Устат»

Подготовительный год к школе


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Школа детства

School of Childhood

Фестиваль образования

«Эко-проект»

«Звёзды читают детям»

Оптимизация школьного питания в КР

Мастер-классы для детей

«Детская филармония»

«Вечера поэзии»

Наши издания

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

Видео

«А как у них?»

«Проекты Фонда»