Демилгелер Демократиялык башкаруу Коомдук байкоочу кеңештер

19.01.2014

Р.Отунбаева: Ыктыярдуу коомдук кеңештердин тобу коррупцияга каршы күрөшүү үчүн маанилүү күчтөрдүн бири болуп калат

Кыргыз Республикасынын экс-президенти Роза Отунбаеванын Коомдук байкоочу кеңештердин мүчөлөрүнүн 2014-жылдын 23-24-январындагы «Мамлекеттин коомго отчеттуулугу жана ак ниеттүү башкарууга жарандардын катышуусу» эл аралык конференциясы үчүн доклады.


2013-жылдын жыйынтыктары боюнча Кыргызстан «Транспаренси Интернейшнл» рейтингинде коррупцияны аңдап-түшүнүү Индекси боюнча өз позицияларын дүйнөнүн 177 өлкөсүнүн ичинде 154-орундан 150-орунга чейин жакшыртты. Эмне үчүн биз эң төмөндө, өлкөлөрдүн ушул кезегиндеги акыркы чейректе турабыз?


Кыргызстан, айтмакчы, Казакстан, Таджикистан сыяктуу эле, бардык соңку айларда, ал гана эмес жылдар бою дүйнөлүк жаңылыктардан кетпеген, ушул кезге чейин кан төгүлгөн согуштар жана жаңжалдар тыйылбай жаткан Борбордук Африка Республикасы жана Конго Демократиялык Республикасы сыяктуу өлкөлөр менен үзөңгүлөш болуп, алардын деңгээлинен көтөрүлө албай жатканы жанды кейитет. Борбордук Африка Республикасында эле соңку учурда миллиондон ашык тургундар орун которуп, өз турак-жайларын таштап кетти. Бул сайттагы иконографиканы жана анын кыскача сүрөттөлүшүн изилдөө Түркмөнстан менен Өзбекстаны кошпогондо, КМШ өлкөлөрүнүн көпчүлүгү бир кластерде турганын, алардын бардыгында бюджетке карата коомдук жеткиликтүүлүк жок экенин көрсөтүп турат, деген менен Азербайжанда, Казакстанда жана Арменияда бюджеттин минималдуу же жарым-жартылай ачыктыгы бар.


Кыргыз Республикасында бюджеттин ачыктыгы графасынын тушунда маалыматтар «болор-болбос же таптакыр эле жок» деп белгиленген. Коомдук пикирдин атайын сурамжылоолоруна негизделген коррупцияны аңдап-түшүнүү индекси интегралдык мүнөзгө ээ. Адамды өнүктүрүү индекси боюнча биз эненин жана баланын өлүмгө учуроосу боюнча Миң жылдыктын максаттарын аткарууга жетише албай жатабыз. Кыргыз Республикасында – мурдагы советтик республикалардын ичинде сабаттуулуктун деңгээли алда канча төмөн экендиги таң калычтуу – 99,2%, калгандардын бардыгында ал жогору! Өлкөнү өнүктүрүүнүн экономикалык көйгөйлөрүн талкуулоо учурунда биздин министрлерибиз же депутаттарыбыз качандыр-бир учурда Атаандаштык боюнча глобалдык индекстин цифралары жөнүндө кеп кылганын мен уга элекмин. Казакстанда же Россияда – булар экономиканын өсүшүнүн жана дүйнөдөгү өз ордун түшүнүүнүн маанилүү оперативдик сканерлери. Сотторду реформалоонун бардык жан үрөгөн аракеттерине карабастан, юридикалык көзкарандысыздык жана укуктун үстөмдүгү маселелеринде биз таптакыр артта калып жатканыбызды моюнга алууга тийишпиз. Маалымдуулук жана отчеттуулук, басма сөз эркиндиги маселелеринде бизде КМШ боюнча союздаштардын алдында көрүнүп турган артыкчылыктар бар, бирок көзгө көрүнбөгөн өлчөөчүлөр, мында да биздин каталарыбызды жана кемчиликтерибизди таап алып, биздин, бир караганда, коңшулардан ачык-айкын озуп кетүүбүздү жокко чыгарып жатат.


Ошентип, 2010-жылы коррупцияны аңдап-түшүнүү индекси боюнча биз 164 орундан 14 позицияга алга илгериледик жана 2013-жылдын жыйынтыктары боюнча 177 өлкөнүн ичинен 150-орунду ээлеп турабыз. Иш жүзүнө келгенде биз чындыгында бир орунда турабыз, андыктан биз багыттарыбызды жоготуп алууга тийиш эмеспиз: коррупция элдин бейпилдигин качырган башкы көйгөй болуп келген жана ошол бойдон калууда, мамлекеттик институттарга карата ишенбестикти кетирбей кармап турууда жана өлкөнүн улуттук коопсуздугуна башкы коркунучтардын бири бойдон калууда. Өткөн күздө Коргоо Кеңешинде ар тараптан талкууланган кырдаалдын талдоосу жана диагнозу, коррупциялык топту тактикалык жана стратегиялык жактан бузуу механизмдери «Бийлик органдарындагы саясий жана системалуу коррупциянын себептерин жоюу боюнча чаралар жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Президентинин 2013-жылдын 12-ноябрындагы Жарлыгында баяндалган.


Коррупция мамлекеттик башкаруу, мамлекеттик кызмат системасына терең тамыр жайды, деп айтылган Жарлыкта. Ал системалуу, рационалдуу болуп калды. «Түзүлүп калган коррупциялык тартипти бузуу жолундагы эң башкы тоскоолдуктардын бири болуп саясий коррупция эсептелет, мындай коррупциянын бузуучу чөйрөсү болуп мамлекеттик кызыкчылыктар саналат». Алда канча көйгөйлүү коррупциялык схемалар, деп көрсөтүлгөн документте, сот, укук коргоо, финансылык, каттоо, энергетикалык жана билим берүү системаларында түзүлгөн. Айрым мөөнөттөрдө аткаруу үчүн чаралардын бүтүндөй комплекси белгиленген. Алар көлөмдүү, өтө оор, өтө татаал, министрликтин, ведомствонун, бүткүл өкмөттүк машинанын ишинин маңызын терең билүүнү талап кылат. Машакаттуу, терең эксперттик иш талап кылынат. Алдыга коюлган милдеттерге байланыштуу колдонуудагы мыйзамдарды кылдат изилдөө, аларга олуттуу өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү зарыл.


Буларды ким аткарат? Өкмөттөн тартып Президенттин аппаратына чейинки, Коргоо кеңешинин катчылыгынан жана жумушчу тобунан тартып шайлоо системасын өркүндөтүү боюнча жумушчу топко чейинки аткаруучулар аталган. Коррупцияга каршы күрөшүүгө жарандык коомчулуктун институттарын тартуу, деп баса белгиленген бул Жарлыкта, мамлекеттин биринчи кезектеги жана артыкчылыктуу милдеттеринин катарына кирет.


«Мамлекеттик органдардын коомдук кеңештери жөнүндө» жаңы мыйзамдын долбоорунда аларды түзүүнүн максаттары жана алардын ишинин багыттары жана биринчи кезекте мамлекеттик органдарда коррупцияга каршы аракеттенүү баяндалган.


Менин ишеничим боюнча, дал ыктыярдуу коомдук кеңештердин тобу Президенттин Жарлыгын турмушка ашыруу үчүн маанилүү күчтөрдүн бири болуп калат.


Соңку жыйырма жылдын ичинде коррупция коомду, мамлекетти кысымга алып, бүткүл өлкөнү уучунда кармап, аны кубаты жок, кудуретсиз түзүлүш катары көрсөтүп, дүйнө алдында баарыбызды басынтып жатат. Биз буга көнүп алып, ушундай ыңгайсыз чөйрөдө жашап жатабыз. Элге кызмат кыла турган адамдар бейпилдикти чектен чыккан бузуучулардын башында туруп, бийликтин массадан алысташына алып келүүдө: элдик депутаттардын ондогон жардамчылары коррупцияга каршы күрөшүү деген ызы-чуунун фонунда, өздөрүнүн башчыларынын жардамы менен Салык инспекциясына майлуу-сүттүү жерлерге ишке орношуп жатат. Албетте, бармак басты, көз кысты болуп жатат! Арааны ачылган колу туткак адамдар көз ачып-жумганча шаардын парк зоналарына уятсыздык беш колун салып, өздөрүнө эки кабат үйлөрдү тургузуп жатат. Экинчи даражадагы чиновниктер шаардын баалуу жерлерине тендер жарыялоо менен алектенип, дайыма алмашып турган мэрлерден артта калбай баратат, бирок алар өздөрү эч бир мүдүрүлгөн жок.


Бул ишмерлер театр болобу, же филармония болобу, сыртынан караганда кедей көрүнгөн маданий мекемелердин жетекчиси болуп он жыл толук иштебей жатып, бүткүл калкты көзүнө илбей, ири микрорайондогу бак-дарактарды кыйып жана анын санитардык зонасына кирип, өзүнө жөн гана үй эмес, көп кабаттуу үйлөрдү (!) курууга киришип жатат. Тамада болуу жана тойлорду тейлөө менен ушундай акчаны табуу мүмкүн эмес. Көрсө, социалдык муктаждыктарга биздин бюджетибиз анчалык деле жакыр эмес экен! Өлкөнүн бардык булуң-бурчтарында аялдар, энелер, улуу балдар тишинин кирин соруп, капилет, кээде муундан-муунга өткөн масштабдагы байып кетүүлөргө моюн сунуп калууда, ал байлыктарды мамлекеттик кызматчылар – салык, бажы кызматчысы, МАИ кызматкери, паспорт толтуруучу, финансист уурдап, чычканча үйүнө ташып жатат. Ушундай кызматтык позициялар коомдук пикирде ийгиликтин идеалы, жаштар үчүн суктанткан кесип болуп калды, аларды ушул ишке шектүү жогорку окуу жайлары жүз миңдеп окутуп жатат. Кышкы экзамен сессиясы кызып турган кези, билим бааланбай калды, акча гана керек, буларда акча Дордойдогудай эле жүгүрүп турат. Рэкетирлер менен бандиттер бийликке жулунуп же борбордо, ошондой эле жер-жерлерде анын ондогон креслолорун ээлеп олтурат.


Иштин мындай жагдайынан жалаң эле камакка алуу жана абактар менен арылуу мүмкүн эместиги айдан ачык. Жалаң эле буйруктарды чыгаруу менен аны жеңе албайсың. Прокуратура менен коркутуп-үркүтө албайсың. Эл ичинде экономикалык жактан баюуга ыктагандыгы аркылуу белгилүү болгон коопсуздук кызматынын Коррупцияга каршы кызматы менен бурчка такай албайсың! Биз ушул балээге каршы тайманбастан, түп көтөрүлүп чыгууга тийишпиз. Биз өз үйүбүз үчүн, анын тазалыгы үчүн чечкиндүү түрдө тикебизден тик турууга тийишпиз. Бизде кыйла резервдер, коомдо интеллектуалдык потенциал бар. Көбүнесе үйүндө ар кандай машыгуудан, чет өлкөлөрдө стажировкадан өткөн, жогорку окуу жайларда, жеке компанияларда, мамлекеттик кызматта иштеген жүздөгөн жана миңдеген жаш адистерибиз бар. Булар дүйнөдөгү маалыматтарга көз салып турган, эл аралык долбоорлорго катышкан, бизнести жүргүзүүнүн мыкты үлгүлөрүн билген акылдуу, сабаттуу адамдар.


www.ons.kg сайтын ачып, талкууланып жаткан мыйзам долбоорунун коомдук кеңештердин укуктары жана иши жөнүндө 6- жана 7-беренелерин окугула. Аларда коомдо жана мамлекетте болуп жаткан процесстерди түшүнүү үчүн, адистик боюнча ушунчалык керектүү болгон иш тажрыйбасын алуу үчүн мүмкүнчүлүктөрдүн эбегейсиз зор мейкиндиги ачылат!


Совет мезгилинде жаш адистер, коомчулук сотторго элдик заседателдер катары, контролдоочу органдарга элдик контролер катары, түшүндүрүү иштери үчүн пропагандист жана агитатор катары ишке тартылчу. Азыр активдүүлүктүн формалары башка – алар НПОлор, саясий партиялар. Бирок коомдук байкоочу кеңеш – бул эксперттик чөйрө үчүн, адистер жарандык мектептен өтүшү, тармактын ардагерлери өзүнүн бай тажрыйбасын азыркы коомго бериши үчүн бекем негиз экени айкын. Коомдук байкоочу кеңеш – бул өлкөнүн кадр потенциалын толуктоо жана жаңылоо үчүн мыкты ресурс.


Ушундай институт Россия Федерациясында Президенттин жарлыктарын, өкмөттүн токтомдорун контролдоо үчүн иш билгилик менен пайдаланылууда. Коомдук кеңештер федералдык, ошондой эле региондук аткаруу бийлик органдарынын алдында түзүлгөн, Россиянын Президенти жана Премьер-министри алар менен дайыма жолугушуп турат. 2013-жылдын 12-декабрында Федералдык жыйында кезектеги Кайрылуу менен сөз сүйлөп, Президент Путин мындай деп айтты: «(Коомдук кеңештер) формалдуу түрдөгү көмөкчү жана кооздук түзүмү болууга тийиш эмес, алар эксперттердин, ал эми кээде ведомстволордун иштиктүү оппоненттеринин ролун аткарууга, коррупцияга каршы аракеттенүү системасынын жигердүү катышуучулары болууга чакырылган». Президенттин тапшырмасы боюнча ал жакта жарандардын катышуусу үчүн укуктук базаны – «Коомдук контролдук жөнүндө» мыйзамды даярдоого киришти.


Жогорку Кеңеш кабыл алган «Коомдук кеңештер жөнүндө» мыйзамга улай эле коомдук кеңештердин ишине катышууга конкурс жарыяланат, ага компьютерди тиктеп олтуруудан, эки жүздүүлүктөн жана сындап гана олтуруудан тажаган, өз билимин өлкөнүн өнүгүшү үчүн, анын кадыр-баркын өзгөртүү үчүн акысыз жумшоого даяр турган жаштар умтулууга тийиш. Коомго талылуу жерлерди, татаал түйүндөрдү, туюктан чыгуу жолдорун көрө билген эксперттик өбөлгө ушунчалык жетишпей жатат. Мыйзам чыгаруу ишинде өкмөткө да, Жогорку Кеңешке да мыкты экспертиза, төмөнтөн, жер-жерлерден чыккан маалымат жетишпей тургандыгы эчактан эле белгилүү; парламенттин комитеттеринин тиешелүү министрликтердин жана ведомстволордун коомдук байкоочу кеңештери менен карым-катышы өтө натыйжалуу болор эле, ал жакта көптөгөн волонтер-адистер топтолгон жана иштөөгө даяр!


Өткөн мезгилдин ичинде бир катар министрликтердин байкоочу кеңештери тармактарды өнүктүрүүгө талдоону жүргүздү, ондогон дымактуу сунуштарды даярдап берди, ишти жакшыртуу боюнча сунуштарды иштеп чыкты, жаңы мүмкүнчүлүктөрдү жана өнөкөт болуп калган көйгөйлөрдү чечүү жолдорун ачты. Финансы министрлигинин коомдук байкоочу кеңешинин иштелип чыккан жана ишке киргизилген, бюджет, чет өлкөлүк жардам жана сатып алуулар боюнча кеңири маалыматты берген вебсайтын жабуу үчүн ар кандай кесиптеги жана ар кандай ведомстволордогу чиновниктер ушул күнгө чейин кандай гана аракет кылбай жатат. Коомдук байкоочу кеңештин мүчөлөрү – коомдук кыймылдардын лидерлери, тармактардын ардагерлери, эмгек сиңирген башкаруучулар, журналисттер, укук коргоочулар, илимпоздор, бизнестин өкүлдөрү – өткөн мезгилдин ичинде бул ишке өздөрүнүн убактысын бөлдү, даттануулары жана сунуштары бар жарандарды кабыл алды. Ачык эле моюнга алуу керек: коомдук байкоочу кеңештин ишинин жана деминин аркасында бүгүнкү күндө биздин бюрократиянын ишинде жаңы доор ачылды, коллегиялардын, кеңешмелердин, элге берилген ар кандай маалыматтардын ачыктыгынын даражасы биз күткөндөн ашып түштү. Бирок комплекстүү, натыйжалуу, бардыгына жеткиликтүү болгон программа жана электрондук өкмөттүн иши алиге чейин жок. Бул милдетти биздин бир да өкмөтүбүз аркалай алган жок.


Эң татаал мезгилдерде коомдук байкоочу кеңештер Улуттук коопсуздук кызматына, Ички иштер министрлигине, Жазаны аткаруу мамлекеттик кызматына, Коргоо министрлигине, Энергетика министрлигине калк арасында ишеничти кайрадан калыбына келтирүүгө жардам берди. КТРКнын Байкоочу кеңешинин күрөшү жана калыптанышы чыныгы эпопея болуп калды. Азыр коомдук байкоочу кеңештин укуктарын жана мүмкүнчүлүктөрүн толук пайдалануу эң жакшы, ал эми Бакиев учурунда бул маселени талкуулоо жана турмушка ашыруу аракеттери журналисттер менен активисттерди куугунтуктоого, жаманатты кылууга алып келчү. Скандинавия өлкөлөрүнүн стратегиялык запастары кандай сактала тургандыгын Евроньюс бүткүл дүйнөгө көрсөтүп жатка учурда, биздин Мамлекеттик резерв фондубуз жашыруун деген шылтоону айтып, ушул мезгилдер бою ар кандай суратылган маалыматты коомдук байкоочу кеңешке берүүдөн таптакыр баш тартып келет.


Шашылыш кырдаалда калк үчүн өтө маанилүү продукцияны сатып алууга тендерлер кандай өткөрүлүп жатканын, буудай, элдин акчасына сатып алынган башка зарыл товарлар кантип сакталып жатканын билүүгө коомдун укугу жок бекен? Бүгүнкү күндө биз тергөө органдары Фонддун соңку жылдардагы мыйзамга жат көмүскө иштерин тергеп жатканын билебиз жана алар сотко чейин жеткирилет деп үмүттөнөбүз. Жогорку Кеңештин жакында өткөн жыйналышында Коррупцияга каршы аракеттенүү боюнча парламенттик комитеттин төрагасы А.Б.Калматов коомдук байкоочу кеңештер азырынча бир да коррупциялык иштин бетин ача элек деп эсептеп, алардын керектүү экенине шек келтирди. Мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча фонддун, Финансы министрлигинин, Мамлекеттик салык кызматынын, Транспорт жана коммуникациялар министрлигинин, Улуттук коопсуздуктун мамлекеттик комитетинин коомдук байкоочу кеңештеринин мүчөлөрүнүн курамындагы коомдук байкоочу кеңештер аралык комиссия «Кыргыз Агрардык азык-түлүк Корпорациясы» ААКдагы кеңири коррупциялык түйүндү тапты жана бюджеттик курч тартыштык учурунда мамлекеттик акчаны кайра кайтаруу маселесин алдыга койду. Сөз бөлүп берилген 250 млн сом жөнүндө жүрүп жатат, кредиттер боюнча дебитордук карыз 236 млн сомго жетет! Көйгөйлүү дебиторлор бардык берилген суммалардын 80%дан ашыгын түзөт, мында товарлар жана акча каражаттары тиешелүү түрдө тариздебестен, айрым жактардын сунуштары жана кепилдиктери боюнча берилген. Бул жерде кызмат адамдарынын – ААКнын Директорлор кеңешинин жана Башкармалыгынын мүчөлөрүнүн баюу максаты көрүнүп турат. Агрардык азык-түлүк Корпорациясы боюнча тергөөнүн жүрүшүн текшерүү, аны аягына чейин чыгаруу жана мамлекеттик каражаттарды уурдоону ойдогудай аягына чыгаруу катары, «Агрардык азык-түлүк Корпорациясы» ААКнын биротоло банкроттугуна жол бербөө үчүн Жогорку Кеңештин профилдик комитеттери кийлигишүүсүнө убакыт жетти.


Көзкарандысыздык жолубуздун жыйырма жылдан ашык мезгилинин ичинде биз турбуленттик өнүгүү фазасында калууну улантып жатабыз. Азырынча өркүндөө жолуна чыга албай жатабыз. Экономиканын рыноктук негиздерге өтүшү создуккан мүнөзгө ээ болуп, калктын социалдык турмушуна, анын ал-акыбалына жана маанайына терс таасир этүүдө. Кедейлик чабал экономиканын натыйжасы катары калктын үчтөн бир бөлүгүн муунтуп жатат. Бюджеттин өнөкөткө айланган тартыштыгы кыйынчылык келтирүүдө.


Адамды өнүктүрүү индекси боюнча биз кедей өлкөлөргө жакын турабыз. Өлкөнү дале коррупция бийлеп жатат. Соңку учурда бийлик өзүнүн кескин аракеттери менен бардык амалкөй казына уурдоочуларды эсине келтирип, катуу чочутту. Мыйзам бардыгы үчүн бирдей болууга тийиш, деп баса белгилейт Президент Атамбаев. Бир да мамлекеттик офисте эч бир ишти акча менен бүтүрүүгө болбогудай кылуу керек. Глобалдык дискурста өлкөнүн өнүгүшүн жана бакубаттуулугун улуттук дүң продукту жана калктын киши башына анын саны менен гана өлчөөгө болбостугу жөнүндө идея улам көбүрөөк угулууда. Консюмеризмге жетишкен өлкөлөрдүн артынан кубалап жетүүнүн кажети жок. Улам алда канча чабал жаратылыш чөйрөсүндө жашаган адамга көп нерсенин деле кереги жок. Коңшу өлкөлөр сыяктуу, планетадагы алдыда турган эң бай элүү өлкөнүн катарына кирүүнү азырынча эңсей да албайбыз.


Айкындык, ачыктык жана ак ниеттүү башкаруу рейтингинде дүйнөнүн алгачкы 50 өлкөсүнүн катарына кирүү үчүн биз үмүттөнүп гана тим болбостон, ошондой эле мүмкүн болгондун бардыгын жасай алабыз. Ошондо бизде коомдун жана турмуштун сапаты башка, эркин жашоого, толук күч жумшап иштөөгө боло турган коопсуз өлкө болот. Ошондо биз өзүн-өзү камсыз кылган экономикасы бар өлкө, укуктук мамлекет болобуз.

Акыркы жаңылыктар

17.11.2018

КР экс-Президенти Р.И.Отунбаева КР Президенти С.Ш.Жээнбековду кутман курак мааракеси менен куттуктады

Ушул күндөрү Кыргыз Республикасынын экс-президенти Р.И.Отунбаева ЮНЕСКОнун Махатма Ганди атындагы институтунун мүчөсү катары ЮНЕСКОнун эгидасы астында өтө турган жер жүзүндөгү тынчтыкты жана туруктуу жамааттарды түзүү жана сактоодо санариптик педагогиканын ролу жөнүндөгү экинчи эл аралык конференциянын алдында Индияда жогорку деңгээлдеги эксперттердин жыйынын өткөрүп жатканына байланыштуу Кыргыз Республикасынын Президенти С.Ш.Жээнбековду анын ...
10.11.2018

Зомбулук - коомдун вирусу

Борбор Азия мамлекеттеринин адистери кыз-келиндерге каршы зомбулукту биргелешип жок кылууга чакырууда.   "Үй-бүлөдөгү зомбулук - вирус сыяктуу". "Аны менен терроризмге каршы күрөшкөндөй эле күрөшүү керек".   Бул пикирлер Бишкекте 6-ноябрда өткөн "Саясий чечимдерден аракетти карай. Борбор Азиядагы аялдарга жана секелектерге каршы гендердик зомбулукту жок кылуу” деп аталган эл аралык жыйында айтылды.   Иш-чарага чөлкөмдөгү 60тан ашуун ушул багытта ...
06.11.2018

Конференциянын экинчи күнү «Борбордук Азиянын кыз-келиндерине карата гендердик зомбулукту жоюу»

«Саясий чечимдерден аракеттерге карай. Борбордук Азиянын кыз-келиндерине карата гендердик зомбулукту жоюу» деген эки күндүк конференциянын алкагында кыз-келиндерге карата зомбулуктун бардык формаларына каршы күрөшүүдө комплекстүү стратегияларды талкуулоо үчүн Бишкек шаарында 60тан ашык катышуучу чогулду. Бул конференциянын актуалдуулугу ошондой эле убакыттын контексти менен шартталган, анткени азыркы учурда гендердик зомбулук көйгөйүн чечүү ...
03.11.2018

Бишкек шаарында жана өлкөнүн региондорунда лидерлик, коммуникациялык жөндөмдөр, техникалык англис тили жана маалыматтык-коммуникациялык технологиялар боюнча вебинарлар өттү

АКШнын КРдагы Элчилигинин Демократиялык Комиссиясынын колдоосу менен жүзөгө ашырылып жаткан «СТЕМде айымдардын мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү жана ролун жогорулатуу» долбоорунун катышуучулары үчүн эки ай бою (ноябрь-декабрь) Бишкек шаарында жана өлкөнүн региондорунда вебинарлар өтөт. Долбоордун катышуучуларынан тышкары вебинарларга каалагандардын бардыгы катыша алат. Бул үчүн вебинарлар базасында өткөрүлө турган долбоордун өнөк ЖОЖдорунун: И.Раззаков ...
02.11.2018

Кемин шаарында туура тамактануу боюнча семинар-тренинг өтөт

2018-жылдын 5-ноябрында Кемин шаарында (Чүй областы) саламаттык сактоо жана билим берүү тутумунун өкүлдөрү, ошондой эле чечимдерди кабыл алуучу адамдар үчүн туура тамактануу боюнча семинар-тренинг өткөрүлөт.   Тренингдин максаты – ден соолуктун баалуулуктары жана тамактануу маданияты, тамак-аштын компоненттери жана алардын адамдын организминдеги ролу жөнүндө, тамак-аштан келип чыгуучу оорулар жөнүндө, ошондой эле «Тамактануу пирамидасы» ...
02.11.2018

КР экс-Президенти Р.Отунбаеванын БУУнун штаб-квартирасына визити

БУУнун Башкы катчысы А.Гутеррештин демилгеси боюнча 2017-жылы уюштурулган Ортомчулук маселелери боюнча жогорку деңгээлдеги Консультациялык Кеңештеги иштин алкагында КР экс-Президенти Р.Отунбаеванын БУУнун штаб-квартирасына (Нью-Йорк шаары, АКШ) визити болуп өттү.   Алсак, 2018-жылдын 31-октябрынан 2-ноябрына чейинки мезгилде КР экс-Президенти Р.Отунбаева БУУнун Башкы катчысынын орун басары, БУУнун Саясий маселелер боюнча департаментинин башчысы Розмари ДиКарло, ...
02.11.2018

30-31-октябрда Ош шаарында туура тамактануу боюнча эки күндүк семинар-тренинг өттү

РФнын финансылык колдоосу менен ишке ашырылып жаткан «Жергиликтүү бийлик институттарыны жана жарандык коомдун өкүлдөрүнүн потенциалын арттыруу аркылуу туура тамактануунун жана туура тамактануу көндүмдөрүн калыптандыруунун негиздери боюнча калктын маалымдар болушун арттыруу» деген биргелешкен долбоордун алкагында Бириккен Улуттар Уюмунун Азык түлүк жана айыл чарба уюму (БУУ ФАО) жана «Роза Отунбаеванын демилгеси» ЭКФ тарабынан Ош шаарында ...
02.11.2018

«STEM’деги айымдар» инновациялык долбоорлорунун конкурсунун жеңүүчүлөрүнүн ысымдары аталды

2018-жылдын 1-ноябрында И.Раззаков атындагы КМТУда АКШнын КРдагы Элчилигинин Демократиялык Комиссиясынын колдоосу менен жүзөгө ашырылып жаткан «СТЕМде айымдардын мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү жана ролун жогорулатуу» долбоорунун алкагында «STEM’деги айымдар» инновациялык долбоорлорунун конкурсунун жыйынтыктары чыгарылды. Конкурска Чүй, Нарын, Ош, Ысык-Көл, Жалал-Абад, Талас областтарынан жана Борбордук Европадан арыздар келип түшкөн.   Курамына ар ...
01.11.2018

Search for Common Ground сыйлыгы КР экс-Президенти Р.И.Отунбаевага тапшырылды

Search for Common Ground (Жалпы кызыкчылыктарды издөө) – Тынчтыкты жаратуу боюнча дүйнөлүк ири уюм 2018-жылдын 1-ноябрында Search for Common Ground уюмунун сыйлыгын ар жылдагы тапшырууда тынчтыкты сүйүүчүлөрдүн активисттерин куттуктайт. АКШ өкмөтүнүн, дипломатиялык, ишкер жана бизнес секторлорунун жүздөн ашык лидерлери Inter Continental New York Barclay отелинде , Нью-Йорк, бул иш-чарага катышуу үчүн чогулат.   Быйылкы жылы сыйлыкты тапшыруунун ар жылдагы XIX аземи чечилбеген чыр-чатактарды ...
31.10.2018

«Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фондунун 2018-жылдын ноябрына иш-чараларынын дайджести

«Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фондунун   2018-жылдын ноябрына   иш-чараларынын дайджести       1-ноябрь – «STEM’деги айымдар» инновациялык долбоорлорунун конкурсунун жыйынтыктарын жарыялоо Качан: 1-ноябрь, саат 11.00дө Кайда: И.Раззаков атындагы КМТУ (1-корпус, 1/211-ауд.) «Роза Отунбаеванын демилгеси» ЭКФнын аткаруучу директору жана «STEM’деги айымдардын мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү жана ролун жогорулатуу» долбоорунун ...
30.10.2018

Борбордун он турак-жай конушунда жаштарды тынчсыздандырган өнүгүүнүн орчундуу багыттары боюнча эдвокаси акциялр өткөрүлөт

2018-жылдын 26-октябрынан 16-ноябрына чейин жаштар командалары Бишкек шаарынын 10 турак-жай конушунда жаштарды тынчсыздандырган өнүгүүнүн орчундуу багыттары боюнча эдвокаси акцияларды өткөрөт.   Бишкекте 2018-жылдын 26-октябрында Ак-Бата турак-жай конушунда Свердлов райондук мамлекеттик администрациянын акими Болотбеков Самарбек Болотбековичтин жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Жаштардын, дене тарбиясынын жана спорттун иштери боюнча ...

Издөө

Экс-президенттик институт

«Устат» долбоору

Мектепке даярдык көрүүчү жыл


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Балачак мектеби

School of Childhood

Билим фестивалы

«Эко-долбоор»

«Жылдыздар бөбөктөргө китеп окуйт»

КРда мектеп тамак-ашын ылайыкташтыруу

Балдар үчүн мастер-класстар

«Балдар филармониясы»

«Поэзия кечелери»

Биздин басылмалар

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

«Бешик ырлары»


beshik-logo

Видео

Р.И.Отунбаева номинирована на первую премию NABU «Снежный барс»

«Аларда кандай болду экен?»

«Фонддун долбоорлору»