Демилгелер Демократиялык башкаруу Экс-президенттик институт

09.04.2013

Отунбаева: Тэтчер Батыштын жылдызы болчу

Экс-президент Роза Отунбаева Британиянын мурдагы премьер-министри Маргарет Тэтчер менен болгон жолугушуусу, "темир айымдын" дүйнөлүк саясаттагы ролу тууралуу “Азаттыкка” маек курду.


“Азаттык”: Маргарет Тэтчер менен кандай жагдайда жолуктуңуз эле? Кандай маселелер талкууланган анда?

 

Отунбаева: 1997-жылы мен Кыргызстандын элчиси болуп дайындалып Британияга барып калдым. Анда Маргарет Тэтчер премьерликтен кеткен кези болчу. Ал киши баронесса болуп, Британия парламентинин жогорку палатасына мүчө болуп, эл аралык катнаштарды карап, Британия боюнча лекцияларды окуп жүргөн экен.

 

Мен элчи катары Кыргызстанды таанытуу боюнча бир топ жыйындарды өткөрдүм. Британияда иштеш оңой эмес. Бул баарын көргөн өлкө.

 

Бир ирет инвестициялык жыйын өткөрөбүз деп жатканда, Кыргызстандан бир учак толо жогорку даражалуу аткаминерлер, министрлер, ишкерлер келди. Ошондо мен Кыргызстандан келген делегация менен Тэтчер айымды сөзсүз көздөштүрүшүм керек деген максат коюп, жолугушууга жол издей баштадым.

 

Мен мурунтадан эле Тэтчердин кеңешчиси лорд Чарльз Пауэллди таанычумун. Ал киши жолугушууга чоң жардам берди. Биз жыйын өткөрүп жаткан жерге Маргарет Тэтчер келди. Ошол жерде баарыбыз менен учурашып, сүйлөшүп отурду. Көп суроо берди. Талкууда демилгени бат эле өз колуна алып, эч кимге сөз бербей, айткан сөзүнөн кайтпаган айым экенин көргөздү.

 

Биз ал кишиге Кыргызстан тууралуу кенен маалымат бердик. Британия дүйнөнүн саясий картасындагы өлкөлөрдүн баарын жакшы билет. Советтер союзунун курамында болгон Кыргызстан кандай өлкө, кандай ресурстары бар деген темада кеңири сөз болду. Мен ал киши менен англисче сүйлөшүп отурдум. Түшүнбөгөн нерселерин кайра менден сурап атты. Ошондо мен ал киши менен биринчи жана акыркы жолу жолуктум. Андан кийин кездешүү болгон жок.

 

“Азаттык”: Тэтчерди Кыргызстан боюнча эмнелер кызыктырды? Кандай суроолор басымдуулук кылды?

 

Отунбаева: Башкаруу системасы, реформаларды ишке ашыруу кандай жүрүп жатканы, өткөөл мезгилди кантип башыбыздан өткөрүп жатканыбызга, ресурстарыбызды кантип иштетип жатканыбызга кызыкты. Ал кез эгемендиктин алгачкы жылдары эле. Биздеги өзгөрүүлөр бул кишиге кызыктуу болду.

 

Советтер союзу кулашына бул кишинин ролу, көз карашы чоң мааниге ээ болду. Горбачевдун башкача формациядагы жетекчи болгонун, СССРдин урай турганын туюп-билип, Горбачевду колдоп, Союздун ыдырашы үчүн Рейган экөө көп эле иш жасашты.

 

Маргарет Тэтчер узак иштеген, кадыр-баркы күчтүү премьер-министр болду. Рейган экөө Батыштын жылдыздары болчу.

 

“Азаттык”: Тэтчер лидер, саясатчы аял катары сизге кандай таасир калтырды? 

 

Отунбаева: Маргарет Тэтчердин өмүр баяны, саясий жолу тууралуу көптөгөн өлкөлөрдө бир топ китептер жазылды. Биз ал кишиден бир муун жашпыз. Биз үчүн ал үлгү болчу. Бул киши өз чечимдерин ишке ашырууда катуу турган. Эл жактырбаган иштерге коркпой, тайманбай барчу.

 

Өлкөдөгү профсоюздарга каршы чыгып, катуу чараларга барды. Мисалы, агартуу министри болуп турганда, жакыр үй-бүлөнүн балдарына өкмөт бекер сүт берчү экен, кийин “болду, жетет” деп ошону кыскартып салган. Ага абдан көп адам каршы чыкты. Ошондо да тайманбай ишин улантып жатты. Кичинекей дүкөн кармаган кишинин кызы болгондуктан, абдан үнөмдүү, сарамжал болуп өскөн.

 

Премьер-министр болуп турганда “өлкөнү кантип башкарып атасыз?” - деп сурашканда, “үйдү башкаргандай эле башкарып атам, аял башкарганда үйдө кандай тартип болсо, өлкөнү башкарып атканда деле ошондой тартип болот,” - деп жооп берген. Башкарып атканда мамлекеттик каражатты үнөмдөө жагынан абдан чечкиндүү кадамдар жасаган.


Азаттык

Акыркы жаңылыктар

22.08.2019

«Бакай Банк» балдардын өнүгүүсүнө салым кошууну улантууда

«Роза Отунбаеванын демилгеси» Эл аралык коомдук фонду тарабынан 2014-жылдан бери «Жайлоо өнүгүү борборлору» долбоору Кыргызстандын бардык аймагында иштеп келет. 2019-жылы 114 ЖӨБ ачылып, жай мезгилинде 3200 ашык бала билим алды.   Бир нече жылдан бери «Бакай Банк» балдардын билим берүүсүнө багытталган “Жайлоо Өнүгүү борборлору” долбооруна каржылык жактан жардам берип келет. 2019-жылы которулган акча каражаты балдарга ар кандай мастер класстарды өткөрүүгө, ...
21.08.2019

«Гений» радиоберүүсү: Мектепте англис тили сабагынын саатынын көбөйүшү жана натыйжасы

“Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фонду менен Биринчи радионун биргелешкен “Гений” радиоберүүсүнүн кезектеги чыгарылышында мектеп окуучуларынын англис тили сабагынын сааттарынын көбөйүшү жана анын натыйжалары жөнүндө сөз болду. Мектептерде чет тилдерди окутуу 3-класстан 11-класска чейин жүргүзүлөт, англис тилинин сааттары быйыл 5-класстар үчүн 5 саат, 6-класстарга 4 саат, 7-класстарга 3 саат кошулду.   Чет тилдердин маанилүүлүгү, ...
21.08.2019

Үй-бүлөлүк дарыгерлер тобу электрондук система аркылуу иштөөгө өтүүдө

Үстүбүздөгү жылдын 15-16-августтарында “Ынтымактуу конуштар” долбооруна пилоттук болуп кирген Бишкек шаарынын Калыс-Ордо, Ак-Ордо, Ак-Бата жана Көлмө жаңы конуштарынын Үй-бүлөлүк дарыгерлер тобунун (ҮДТ) кызматкерлерине жана Коомдук ден соолук комитеттеринин (КДК) мүчөлөрүнө персоналдык компьютер жана электрондук почта аркылуу иштөөгө үйрөтүү окутуулар өткөрүлдү. Окутуунун максаты – Үй-бүлөлүк дарыгерлер тобу менен Коомдук ден соолук ...
21.08.2019

FINCA Банк «Жайлоо өнүгүү борборлоруна» колдоо көрсөтүүнү улантууда

2019-жылы Кыргызстандын жайлоолорунда 114 “Жайлоо өнүгүү борборлору” ачылып, жай мезгилинде балдарга билим беришти. “Жайлоо өнүгүү борборлору” долбоорунун өнөктөшү FINCA Банк бешинчи жыл катары канцеляриялык товарлар, балдардын аң сезимин өнүктүрүүчү оюнчуктар жана башка керектүү буюмдарды берип жардам көрсөтүп келе жатат.   Быйыл банктын Кочкор-Атадагы филиалы Ноокен районунун Кызыл-Кыштак айылындагы “Нур-Айым” жайлоо өнүгүү борборуна, Нарын филиалы ...
20.08.2019

«Гений» радиоберүүсү: Кыргызстандык окуучулардын химия боюнча Эл аралык олимпиадада көрсөткөн жыйынтыктары

“Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фонду менен Биринчи радионун биргелешкен “Гений” радиоберүүсүнүн кезектеги чыгарылышында Парижде өткөн химия боюнча Эл аралык олимпиадасына катышкан кыргызстандык окуучулардын көрсөткөн жыйынтыктары жөнүндө сөз болду. Олимпиада үстүбүздөгү жылдын июль айында өтүп, ага 84 өлкөдөн 330 окуучу катышкан. Кыргызстандан төрт окуучу: Нурсултан Соодонбеков, Эльмар Зикиров, Бакай Шейитов жана Мирхад ...
01.08.2019

Жайлоо өнүгүү борборунда тарбияланып жаткан балдардын креативдүү сапаттарын өнүктүрүшүүдө

Үстүбүздөгү жылдын 29-июлунда Ысык-Көл облусуна караштуу Ак-Суу районундагы Башарин жайлоосундагы «Заря» жайлоо өнүгүү борборунда «Баланын креативдүү сапаттарын өнүктүрүү» темасында семинар болуп өттү. Иш-чарага ата-энелер, облусттук билим берүү институтунун кызматкерлери, жергиликтүү бийликтин жана Заря корпоративинин өкүлдөрү катышты. Заря корпоративи балдарга таттууларды таратып көңүлдөрүн көтөрүшсө, жергиликтүү бийлик, райондук билим ...
01.08.2019

2019-жылдын 1-2-август күндөрү Бишкектеги КР Ала-Арча мамлекеттик резиденциясында КР Президентине караштуу чет өлкөлөрдөгү мекендештер менен байланыш боюнча Кеңештин биринчи жыйыны өтүп жатат

Белгилей кетсек, бул иш чара “Роза Отунбаеванын демилгеси” эл аралык коомдук фонду тарабынан негизделип, 2012, 2014, 2016, 2018-жылдары төрт ирет тең коомдо чоң окуя катары өткөн Мекендештер Форумунун ишмердигинин түздөн-түз жыйынтыгы деп айта алабыз. Анткени аталган иш чара мамлекеттик структура менен чет жактарда иштеп жүргөн мекендештердин Кыргызстанды өнүктүрүү максатындагы өз ара диалогун камсыз кылууда мыкты аянтча болуп бере алгандыгын ...
23.07.2019

Эко-арт лагердин катышуучулары ак илбирстерди көрүштү

Кара-Кужур жайлоосунда өтүп жаткан Кыргызстандагы биринчи эко-арт лагердин катышуучулары Ананьевадагы Айбанаттарды калыбына келтирүү борбору менен таанышып, ак илбирстерди көрүштү. 20 ашык өспүрүм 19-июлда Ысык-Көл облусунун Ананьева айылындагы Германиянын жаратылышты коргоо бирикмеси (NABU) Айбанаттарды калыбына келтирүү борборунда болушуп, ал жактагы эки ак илбирс, сүлөөсүн, бүркүт, түлкү жана куштарды көрүп, борбордун ишмердүүлүгү менен таанышып, ...
19.07.2019

Кыргызстанда активист-мигранттар үчүн адамдардын укуктарын алга илгерилетүү боюнча волонтердук иш тууралуу жайкы үйрөтүү лагери өттү

Үстүбүздөгү жылдын 12-июлунда USAIDдин "Адамдын укугу жана кадыр-баркы" долбоорунун алкагында мигранттар үчүн үч күндүк жайкы үйрөтүү лагери Жалал-Абад облусунун Кара-Алма айылында жайгашкан “Кара-Алма” эс алуу жайында өттү. Лагердин максаты – мигранттардын укуктарын алга илгерилетүү боюнча волонтердук иш жөнүндө маалыматты мурдагы мигранттарга берүү.   Лагердин ишине жалпысынан он алты мигрант болгон, коомдук лидер болууга жана коомдун ...
18.07.2019

Кара-Кужур жайлоосунда эко-арт лагери өтөт

2019-жылдын 20-июлунан 28-июлуна чейин Кыргызстандын эң кооз, ак илбирс уялаган, мамыры гүлдөрү жайнаган, атактуу - Кара-Кужур жайлоосунда 20 өспүрүм катышкан эко-арт лагери өтөт. Катышуучулар кино, актердук чеберчилик, живописти үйрөнүү аркылуу экология тууралуу түшүнүк алышат жана бул боюнча өз ойлорун айтууну үйрөнүшөт. Кыздар жана балдар аталган жанрлар боюнча командаларга бөлүнүп алып иштешет. Аларга ХV Казань фестивалында гран прини, «Ак илбирс» ...
18.07.2019

«Гений» радиоберүү: Мектеп бүтүрүүчүлөрдүн жалпы республикалык тестирлөөдө көрсөткөн жыйынтыктары

“Роза Отунбаеванын демилгеси” Эл аралык коомдук фонду менен Биринчи радионун биргелешкен “Гений” радиоберүүсүнүн кезектеги чыгарылышында 2019-жылы мектепти аяктаган бүтүрүүчүлөрдүн билим сапаты жана аларга түзүлүп жаткан шарттар тууралуу сөз болду.   Жалпысынан жалпы республикалык тестирлөөгө 44289 адам катышып, 62 пайызы босого баллдан өттү, бул тууралуу кененирээк радиоберүүнүн катышуучулары КР Билим берүү жана илим министрлигинин өкүлү ...

Издөө

Экс-президенттик институт

«Устат» долбоору

Мектепке даярдык көрүүчү жыл


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Балачак мектеби

School of Childhood

Билим фестивалы

«Эко-долбоор»

«Жылдыздар бөбөктөргө китеп окуйт»

КРда мектеп тамак-ашын ылайыкташтыруу

Балдар үчүн мастер-класстар

«Балдар филармониясы»

«Поэзия кечелери»

Биздин басылмалар

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

«Бешик ырлары»


beshik-logo

Видео

Ключевые факторы успешности женщин в инновациях и технологиях

«Аларда кандай болду экен?»

«Фонддун долбоорлору»