10.05.2018

Бишкекте Балдарды эрте өнүктүрүү маселелери боюнча 1-Улуттук Форум

Пресс-релиз 

Бишкекте Балдарды эрте өнүктүрүү маселелери боюнча 1-Улуттук Форум өтөт

 

БИШКЕК, 2018-жылдын 15-16-майы – Бириккен Улуттар Уюмунун Балдар фонду (ЮНИСЕФ), «Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду жана Ага Хана Фонду менен өнөктөштүктө Кыргызстан Өкмөтүнүн колдоосу астында «Балдарды эрте өнүктүрүүнүн маанилүүлүгү жана кесипкөйлөштүрүүнүн келечектери» 1-Улуттук форуму өтөт.

 

«Ар кандай өлкөдө кедейликтен арылуу жолдорунун бири – кенже курактагы балдарды өнүктүрүү үчүн сапаттуу кызмат көрсөтүүлөрдү түзүү», – деп белгилейт КР экс-президенти, «Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фондунун негиздөөчүсү Роза Отунбаева.

 

Иш-чара балдарды эрте өнүктүрүүнүн маанилүүлүгүн алга илгерилетүүгө жана эрте өнүктүрүү боюнча адистерди кесипкөйлөштүрүүгө багытталган. Кенже балалык мезгилди (0дөн 7 жашка чейин) адистер ушул мезгилде болуп өтүүчү өнүгүүнүн бардык аспекттериндеги укмуштуудай өзгөрүүлөрдүн аркасында «сыйкырдуу» деп аташат. Кенже курактагы балдардын ар тараптан өнүгүшүнүн процессинде чечүүчү ролду чоң кишилер ойнойт, алар өнүктүрүүчү чөйрөнү түзөт. Дал туулгандан тартып 3 жашка чейинки куракта балдар денебой, когнитивдик (акыл-эс), эмоциялык жана социалдык жактан алда канча интенсивдүү өнүгүү болуп өтөт. Бул куракта баланын мээси алда канча активдүү өсөт жана өнүгөт. Бул баланы өнүктүрүү максатында эрте кийлигишүүнүн өзгөчө баалуулугун аныктайт.

 

«Кыргызстанда 2 миллиондон ашык бала жашайт, бул калктын дээрлик 40%ын түзөт. Инвестициялар өтө маанилүү. Кенже курактагы баланы өнүктүрүүгө жумшалган ар бир доллар болжол менен 7 доллардык киреше берет. Бул кайтарым билим берүү жана саламаттык сактоо жагындагы натыйжаларды жакшыртуунун, кылмыштуулуктун деңгээлин төмөндөтүүнүн жана бакубаттуулукка көзкарандылыкты төмөндөтүүнүн эсебинен алынат. Ал ошондой эле улуу курактагы калктын ар жылдагы жекече кирешесин дээрлик 25 пайызга жакшырта алат», - деп белгилейт ЮНИСЕФтин Кыргызстандагы Өкүлчүлүгүнүн башчысы Юкиэ Мокуо.

 

Балдарды эрте өнүктүрүү процессинде өзгөчө, кыйла маанилүү ролду мугалимдер жана мектепке чейинки билим берүү чөйрөсүндө эмгектенген башка кесипкөйлөр ойнойт. Бирок мугалимдердин 20%ында гана мектепке чейинки билим берүү мекемесинде иштөө үчүн зарыл билими бар, башка мугалимдердин көпчүлүгү айрым учурда талап кылынган окутуудан өткөн эмес. Бирок Билим берүү жана илим министрлиги белгилеген, балдардын көпчүлүгү алардан пайда албаган айрым стандарттар бар.

 

Форумда бул тармактагы адистер арасында тармакты түзүү боюнча кадамдарды талкуулоо пландаштырылган. Бул, өз кезегинде, келечекте өзгөчө жогорку тобокелдик даражасы бар шарттарда жашаган балдарга кызмат көрсөтүүнүн натыйжалуулугун камсыз кылуу үчүн адистерди кесипкөйлөштүрүүгө кызмат кылат.

 

Иш-чарага КР экс-Президенти Р.И.Отунбаева, КР ЖК депутаттары, КР Өкмөтүнүн мүчөлөрү, ЮНИСЕФтин региондук офистеринин жана Бишкектеги Ага Хан Фондунун, Дүйнөлүк фонддун, жергиликтүү өз алдынча башкаруунун, жогорку окуу жайларынын, мектепке чейинки балдар мекемелеринин башчылары, өнүктүрүү боюнча өнөктөр, эксперттер, ата-энелер ассоциацияларынын өкүлдөрү, жигердүү ата-энелер катышмакчы. Ошондой эле Борбордук Азия өлкөлөрүнүн, ЮНИСЕФтин Женевадагы региондук офисинин өкүлдөрү, АКШдан, Улуу Британиядан, Австриядан жана Түркиядан келген эксперттер катыша тургандыгы күтүлүүдө.

 

«Форумдун ишинин жыйынтыктары боюнча бардык таламдаш тараптарды тартуу менен кенже курактагы балдарды өнүктүрүүнүн абалын жакшыртуу боюнча иштиктүү диалог үчүн туруктуу иштеген аянтчаны түзүү пландаштырылып жатат», - дейт алдыдагы форум жөнүндө Ага-Хан Фондунун директору Жамиль Уддин.

 

Иш-чаранын биринчи күнү, расмий ачылыштан кийин, төмөнкүдөй темалар боюнча секциялык иштер жүргүзүлөт:

• Эрте өнүктүрүү жана мектепке чейинки билим жагынан кызмат көрсөтүүлөрдү жеткиликтүүлүктү кеңейтүүдөгү мүмкүнчүлүктөр жана көйгөйлөр.

• Эрте өнүктүрүү жана мектепке чейинки билим берүү жагынан сапаттуу кызмат көрсөтүү үчүн эрте өнүктүрүү боюнча адистерди кесипкөйлөштүрүү.

• Эрте өнүктүрүү жана кадрларды бекемдөө үчүн жагымдуу шарттарды түзүү үчүн жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жана өнөктөрдүн маалымдар болушун арттыруу.

• Кенже курактагы балдарды өнүктүрүүдө ата-энелердин ролу жана маалымдар болууну арттыруу ыкмалары.

• Социалдык коргоону камсыз кылуу, эрте табуу жана кийлигишүү үчүн сектор аралык кызматташтык.

 

Пленардык жыйналыш Форумдун экинчи күнү өтөт. Атайын сөз менен төмөнкүлөр сүйлөйт: КР билим берүү жана илим министри Гульмира Кудайбердиева, Гамбург Университетинин профессору Манфред Претист жана Мэри О Рейли, Нолетты Смит сыяктуу бир катар эксперттер, башка чет өлкөлөрдүн адистери. Ошондой эле 5 секцияда тематикалык талкуулоонун жыйынтыктоочу презентациясы өтөт.

 

 

###

ЮНИСЕФ жөнүндө

БУУнун Балдар фонду (ЮНИСЕФ) эң жарды балдарга жардам көрсөтүү үчүн 190 өлкөдө иштей     т. ЮНИСЕФтин Кыргызстандагы өкүлчүлүгү 1994-жылы ачылган. ЮНИСЕФ жана анын Кыргызстандагы иши жөнүндө алда канча кең-кесири маалымат алуу үчүн биздин төмөнкү сайтыбызга киргиле: https://www.unicef.org/kyrgyzstan/ru жана Facebook, Instagram жана Twitter социалдык тармактарындагы биздин беттерибизге жазылгыла.

 

Кең-кесири маалымат үчүн төмөнкүлөргө кайрылгыла:

Марина Гречаннаяга 0777 60 88 60 0312 62 35 91, КР Билим берүү жана илим министрлиги

Топчугуль Шайдуллаевага, «Роза Отунбаеванын демилгеси» ЭКФ, shaidullaeva@gmail.com, 0552 855 710

Айпери Алымбековага, ЮНИСЕФ, aalymbekova@unicef.org 0777 91 91 43

Акыркы жаңылыктар

19.11.2018

Бишкекте борбордун жаңы конуштарынын жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жана жигердүү тургундарынын ортосундагы кызматташтыкка арналган тегерек стол өтөт

2018-жылдын 19-ноябрында «Супара» этно-комплексинде ЮНФПА-ЮНИСЕФ-БУУ УНПнын «Турак-жай конуштарында чыр-чатактардын алдын алуу үчүн социалдык жана гендердик теңчиликти алга илгерилетүү» деген биргелешкен долбоорунун алкагында социалдык оорчулукту төмөндөтүү жана ыктымалдуу чыр-чатактарды өз учурунда табуу жана чечүү үчүн турак-жай конуштарынын жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жана жигердүү тургундарынын ортосунда өз ара аракеттенүүнү камсыз кылуу ...
19.11.2018

«Тагдыр каармандары» поэзия кечеси

«Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду Т.Сатылганов атындагы Кыргыз Улуттук филармония менен биргеликте элибизге таанымал акындардын жана таланттуу жаш акындардын поэзия кечелерин 2016-жылдын март айынан тарта ай сайын үзбөй өткөрүп келатат. Кезектеги «Тагдыр каармандары» поэзия кечеси акын жана жазуучу Мусакун Сатыбалдиевдин, акындар Жумакан Жаркулованын, Сапарбек Муратовдун , Темирлан Ормуковдун жана Гүлбарчын ...
17.11.2018

КР экс-Президенти Р.И.Отунбаева КР Президенти С.Ш.Жээнбековду кутман курак мааракеси менен куттуктады

Ушул күндөрү Кыргыз Республикасынын экс-президенти Р.И.Отунбаева ЮНЕСКОнун Махатма Ганди атындагы институтунун мүчөсү катары ЮНЕСКОнун эгидасы астында өтө турган жер жүзүндөгү тынчтыкты жана туруктуу жамааттарды түзүү жана сактоодо санариптик педагогиканын ролу жөнүндөгү экинчи эл аралык конференциянын алдында Индияда жогорку деңгээлдеги эксперттердин жыйынын өткөрүп жатканына байланыштуу Кыргыз Республикасынын Президенти С.Ш.Жээнбековду анын ...
16.11.2018

Кыргызстандын Экс-президенти Р.И. Отунбаева жерде тынчтыкты жана туруктуу жамааттарды жаратууда жана сактоодо санариптик педагогиканын ролу жөнүндө жогорку деңгээлдеги эксперттердин жыйналышын өткөрдү

Кыргызстандын Экс-президенти Р.И. Отунбаева ЮНЕСКОнун Махатма Ганди атындагы институтунун (Дели, Индия) мүчөсү катары 2018-жылдын 14-ноябрында ЮНЕСКОнун калкасы астындагы экинчи эл аралык конференциянын алдында жерде тынчтыкты жана туруктуу жамааттарды жаратууда жана сактоодо санариптик педагогиканын ролу жөнүндө жогорку деңгээлдеги эксперттердин жыйналышын өткөрдү Конференция Индиянын түштүгүндө, Андра-Прадеш штатындагы Висакапатнам шаарында ...
15.11.2018

Талас шаарында мектеп театрларынын фестивалы өтөт

13-15-ноябрда Талас шаарында Чыңгыз Айтматовдун 90 жылдыгына арналган мектеп театрларынын фестивалы өтөт. Кыргызстандын бардык областтарындагы 13 мектептен келген 105 жаш артист Медетбеков атындагы Областтык драма театрынын сахнасында улуу жазуучунун чыгармалары боюнча өз иштерин көрсөттү. Курамына белгилүү артисттер, филологдор жана театр сүрөтчүлөрү кирген калыстар тобунун мүчөлөрү аткаруунун жана оюн коюунун жогорку деңгээлин жана зор ...
10.11.2018

Зомбулук - коомдун вирусу

Борбор Азия мамлекеттеринин адистери кыз-келиндерге каршы зомбулукту биргелешип жок кылууга чакырууда.   "Үй-бүлөдөгү зомбулук - вирус сыяктуу". "Аны менен терроризмге каршы күрөшкөндөй эле күрөшүү керек".   Бул пикирлер Бишкекте 6-ноябрда өткөн "Саясий чечимдерден аракетти карай. Борбор Азиядагы аялдарга жана секелектерге каршы гендердик зомбулукту жок кылуу” деп аталган эл аралык жыйында айтылды.   Иш-чарага чөлкөмдөгү 60тан ашуун ушул багытта ...
07.11.2018

Кемин шаарында туура тамактануу боюнча семинар-тренинг өттү

Бириккен Улуттар Уюмунун Азык түлүк жана айыл чарба уюму (БУУ ФАО) жана «Роза Отунбаеванын демилгеси» ЭКФ тарабынан Россия Федерациясынын финансылык колдоосу менен өткөрүлүп жаткан «Жергиликтүү бийлик институттарынын жана жарандык коомдун өкүлдөрүнүн потенциалын арттыруу аркылуу туура тамактануунун жана туура тамактануу көндүмдөрүн калыптандыруунун негиздери боюнча калктын маалымдар болушун арттыруу» деген биргелешкен долбоордун алкагында ...
06.11.2018

Конференциянын экинчи күнү «Борбордук Азиянын кыз-келиндерине карата гендердик зомбулукту жоюу»

«Саясий чечимдерден аракеттерге карай. Борбордук Азиянын кыз-келиндерине карата гендердик зомбулукту жоюу» деген эки күндүк конференциянын алкагында кыз-келиндерге карата зомбулуктун бардык формаларына каршы күрөшүүдө комплекстүү стратегияларды талкуулоо үчүн Бишкек шаарында 60тан ашык катышуучу чогулду. Бул конференциянын актуалдуулугу ошондой эле убакыттын контексти менен шартталган, анткени азыркы учурда гендердик зомбулук көйгөйүн чечүү ...
03.11.2018

Бишкек шаарында жана өлкөнүн региондорунда лидерлик, коммуникациялык жөндөмдөр, техникалык англис тили жана маалыматтык-коммуникациялык технологиялар боюнча вебинарлар өттү

АКШнын КРдагы Элчилигинин Демократиялык Комиссиясынын колдоосу менен жүзөгө ашырылып жаткан «СТЕМде айымдардын мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү жана ролун жогорулатуу» долбоорунун катышуучулары үчүн эки ай бою (ноябрь-декабрь) Бишкек шаарында жана өлкөнүн региондорунда вебинарлар өтөт. Долбоордун катышуучуларынан тышкары вебинарларга каалагандардын бардыгы катыша алат. Бул үчүн вебинарлар базасында өткөрүлө турган долбоордун өнөк ЖОЖдорунун: И.Раззаков ...
02.11.2018

Кемин шаарында туура тамактануу боюнча семинар-тренинг өтөт

2018-жылдын 5-ноябрында Кемин шаарында (Чүй областы) саламаттык сактоо жана билим берүү тутумунун өкүлдөрү, ошондой эле чечимдерди кабыл алуучу адамдар үчүн туура тамактануу боюнча семинар-тренинг өткөрүлөт.   Тренингдин максаты – ден соолуктун баалуулуктары жана тамактануу маданияты, тамак-аштын компоненттери жана алардын адамдын организминдеги ролу жөнүндө, тамак-аштан келип чыгуучу оорулар жөнүндө, ошондой эле «Тамактануу пирамидасы» ...
02.11.2018

КР экс-Президенти Р.Отунбаеванын БУУнун штаб-квартирасына визити

БУУнун Башкы катчысы А.Гутеррештин демилгеси боюнча 2017-жылы уюштурулган Ортомчулук маселелери боюнча жогорку деңгээлдеги Консультациялык Кеңештеги иштин алкагында КР экс-Президенти Р.Отунбаеванын БУУнун штаб-квартирасына (Нью-Йорк шаары, АКШ) визити болуп өттү.   Алсак, 2018-жылдын 31-октябрынан 2-ноябрына чейинки мезгилде КР экс-Президенти Р.Отунбаева БУУнун Башкы катчысынын орун басары, БУУнун Саясий маселелер боюнча департаментинин башчысы Розмари ДиКарло, ...

Издөө

Экс-президенттик институт

«Устат» долбоору

Мектепке даярдык көрүүчү жыл


School of Childhood

Садики на джайлоо

Gardens on jailoo

Балачак мектеби

School of Childhood

Билим фестивалы

«Эко-долбоор»

«Жылдыздар бөбөктөргө китеп окуйт»

КРда мектеп тамак-ашын ылайыкташтыруу

Балдар үчүн мастер-класстар

«Балдар филармониясы»

«Поэзия кечелери»

Биздин басылмалар

«Мекендештер»


mekendeshter-logo

«Бешик ырлары»


beshik-logo

Видео

Р.И.Отунбаева номинирована на первую премию NABU «Снежный барс»

«Аларда кандай болду экен?»

«Фонддун долбоорлору»